Filistin Devleti kurulacak mı?

Kapımıza kadar gelip dayanan Kosova dramı Türkiye''nin yakın çevresindeki gelişmeleri ikinci plana itti. Ortadoğu''da, Filistin''de kısa ve orta vadede kaderini etkileyecek önemli gelişmeler yaşanıyor. Filistin İsrail ilişkilerinde yaşanan sıcak gelişmeler Kosova nedeniyle ister istemez ikinci plana düştü. Hatta, Kosova krizinde İsrail''in açıkça Sırplar''dan yana tutum takınması bile gündeme gelmedi. Bosna savaşı sırasında, 30 bin kadar Yahudi''nin Bosna''dan tahliye edildiği ana kadar Boşnakların yanında olan Amerika''daki Yahudi lobisi ve medya tahliye işleminin bitmesiyle birlikte, Bosna konusunu farkedilir biçimde gündemin arka sıralarına attığını hatırlıyoruz. Oysa Saraybosna''da Avrupa''nın en büyük sinagogu hala sapasağlam duruyor. Osmanlı Saraybosna''sı, Yahudilerin Avrupa''da en rahat ve yoğun biçimde bulundukları ender yerlerden biriydi...

Kosovalıları yurtlarından süren Sırplardan yana tavır alan İsrail, seçim öncesi Filistinlilerle varılan bir anlaşmayı daha tanımayacağını açıklıyor. Netanyahu, kendisi yönetimde olduğu müddetçe bağımsız Filistin devletinin ilanının mümkün olamayacağını söylüyor. Yaser Arafat''ın, Filistin devletinin bağımsızlık kararını bu yıl mayıs ayında mutlaka açıklayacağını bildirmiş olmasına rağmen gelişmeler bunun tersini gösteriyor. İsrail''de yapılacak olan erken seçimlerin arefesinde Filistin devletinin kuruluşunun ilan edilmesi İsrail''deki politik dengeleri altüst edeceğinden hiç kuşku yok. Bu gerekçeyle olsa gerek, başta Filistin devletine desteğini açıklayan Clinton yönetiminden olumlu sinyaller gelmiyor. İsrail''deki seçimler öncesi Filistin devletinin bağımsızlığının ilanını ertelemesi için gerek Avrupa Birliği ve Amerika''dan gerekse Arap liderlerden Arafat''a yoğun baskı yapıldığı biliniyor. Netanyahu''nun baştan beri uyguladığı sert ve uzlaşmaz tavır ve her aşamada anlaşmayı ihlal için gerekçeler arayan politika paralel olarak bu seçim döneminde daha da pervasızlaştığı gözlemleniyor. Olanca desteğe rağmen Batının şımarık ve ayrıcalıklı çocuğu rolünü oynamaya devam eden Netanyahu hırçınlaştıkça daha çok taviz koparabileceğini düşünüyor ve bu politikanın uygulanmasında da şu ana kadar başarılı sayılır...

Tüm olumsuzluklara rağmen Filistin içi dengeler, özellikle Arafat çizgisinin karşısında olan HAMAS ile Filistin yönetiminin birbirine yakınlaşması konusunda ilginç gelişmeler yaşandı. HAMAS delegasyonun Filistin Kurtuluş Örgütü toplantısına gözlemci statüsünde yer alması herkes tarafından hayretle karşılandı. Filistin yönetimini HAMAS gibi gruplar ne kadar benimsemiyor olsalar bile, hakkı yenenin ve mağdur edilenin bizzat kendileriyle birlikte adına kavga verdikleri Filistin halkının olduğunu biliyorlar. Onun için ideolojik farklılıklara rağmen Filistin devleti ortak paydasında biraraya gelebiliyor olmaları önemli bir gelişme. El Halil sokaklarında gösteri yapan FKÖ''lü gençlerle HAMAS üyesi gençler omuz omuza Filistin devletinin bu mayıs ayında ilan edilmesini isteyen gösteriler yapıyor. Bu gösterilerden istediklerini elde etseler de etmeseler de Filistinliler biraraya geliyor, hele hele FKÖ toplantısında HAMAS heyeti bile boy gösterebiliyorsa bu önemli bir gelişme sayılmalıdır.

Fazla iyimser olmak için vakit belki çok erken ama, bu birliktelik ortak stratejiye dönüşürse işte o zaman Filistin''de İsrail''in hiç de istemediği bir manzara ortaya çıkacak, dengeler yeniden kurulacak demektir. Zira Filistin yönetimine, İslami oluşumlara İsrail adına polislik yapması adına sözde bir devlet hakkı tanıyan İsrail ve başta Amerika olmak üzere Batılı ülkeler hesapları yeniden yapmak durumunda kalabilirler. Önümüzdeki salı günü bağımsızlık konusunda kesin kararını açıklayacak olan Filistinlilerin alacağı karar, bölgedeki dengeleri ciddi biçimde etkileyecek bir karar olma önemini taşıyor. Bu kararı belirleyecek olan en önemli faktör de Filistinli grupların bu konuda gösterecekleri dayanışma ve kararlılık olacak.

Filistinli''nin Filistinli''ye silah çekmeyeceği sözünü HAMAS bir kez daha ispatlamış oldu.