Muhalif olmayan iktidar olabilir mi?

Türkiye''de muhalefet yapmak iktidar olmaktan daha zor bir iştir. Muhalefeti zor ve bir o kadar da anlamlı kılan husus iktidar ve iktidar aygıtlarını elinde tutan siyasal erkin sahip olduğu siyasal kültürün kitlesel temsiliyetten ve meşruiyetten yoksun olmasından kaynaklanır. Böylesi kırılgan bir zeminde iktidar olmayı sürdüren seçkinler muhalefetin ne anlama geldiğini muhalefetten daha çok farkında oldukları için bu alanı da kendi başına bırakmazlar. Muhalefet de bir bakıma iktidarın işidir. "Komünistlik yapılacaksa onu da biz yaparız" söylemi bunun ifadesidir.

Bu anlamda muhalif unsurların muhalefet yapması sanıldığından daha zor ve netameli bir iştir Türkiye''de. Oysa Türkiye''de iktidar olmaktan daha fazla gerçek muhalefet yapacak unsurlara, muhalefete ihtiyaç var.

Eğer Refah Partisi iktidar olmadan önce muhalefet olmanın şartlarına, donanımlarına yeterince sahip olsaydı iktidar olmakta bu kadar zorlanmayacaktı. Türkiye''de Müslüman duyarlılığın kayda değer bir ağırlık merkezi olması muhtemel muhalif tavırlarında aramak gerekir. Muhalefetin, ne şartları ne de dilini geliştirmeseler de potansiyel olarak muhalif olmaları varsayılarak belli bir ağırlık atfedilegelmiştir. Son siyasal deneyimler İslamcılar''ın muhalif bir söylem geliştirmeden iktidara taşınmalarının, muhalefet olmadan iktidar olunamayacağının da iyi bir tecrübesi niteliğindedir. Ve hâlâ ellerinde tuttukları, harcanamamış sermayeleri sahip oldukları muhalefet potansiyelidir. Verili siyasal sistem ve sosyolojik şartlarda tarihi birikimin/geleneğin sunduğu bir imkan (belki de zorunluluk) olarak temsil zaafiyeti olan seçkinlere karşı, en dinamik unsur olmalarından ötürü Müslümanlar Türkiye''de hâlâ muhalefet olma istidadına sahipler.

Oysa içinden geçmekte olduğumuz süreç, İslamcılık adına arenaya çıkan birikimlerin muhalefetten çok iktidara ayarlı muhafazakar siyaset yürütmeye ikna olmaları geleceğin en dinamik unsurlarının iktidar(c)a zorlandıklarını göstermektedir.

Gelişmeler ve bu kesimin yönelimleri "Türkiye''de muhalefet yapmanın İslamcılar''a bırakılmayacak kadar ciddi bir iş olduğu"nu bir kez daha isbatlanmış oluyor. Gerçekte ise İslamcılar''ın geçerli siyasal ortam içinde ellerinde tuttukları en büyük iktidar olma imkanları gerçek anlamda bir muhalefet geliştirmelerinde yatıyordu. Ekonomik ve siyasal anlamda meşruiyeti sorunlu "güc"e ortak olma anlamında bir iktidar olmaya razı edilmekle, meşru bir iktidar olmanın imkanlarını sağlayacak muhalefet imkanı ellerinden alınmış oluyor.

Siyasi oluşum çabalarından gazete ve yayın kurumlarına kadar pekçok alanda kendini gösteren muhalif olmadan iktidara talip olma kolaycılığı ile karşı karşıyayız. Türkiye''nin birikim(ler)i ile muhalif/alternatif entellektüel dokunun örgüsünü tamamlamadan içerik boşalmasına razı olmak bu kurumlar kadar bu ülkenin de kaybıdır.

28 Şubat deneyimine gönderme yaparak, başarısızlığı isbatlanmış olanın İslami esaslara dayalı siyaset anlayışı olduğu ön kabulünün/dayatmasının içselleştirilmesi üzerine kurulu muhalif olmadan iktidar olma formülü öneren seçkinlere fazlaca itibar edildiği bir gerçek. Retorik boyutu bir yana proje ve hazırlık anlamında hiç de temsil yeteneğini haiz olmadan iktidar olanların hakkını vermedikleri söylemden vazgeçmeleri en azından ahlaki değildir.

Türkiye''de Müslümanlar''a demokrasi dersi vererek onları "ehlileştirme"ye çalışanlar kadar "demokratik tutum ve terbiye"ye muhtaç hiçbir elit yoktur. Diğer taraftan başarısızlıklarını, varlık nedeni olan değerlerde görmeye ikna olmuş (kimi) İslamcılar''ın ödünç kavram ve taktiklere sığınarak meşruiyet gerekçelerini iptal etmeleri ise nevzuhur bir durumdur.

Pazarlık güçlerini, yapılarında barındırdıkları (potansiyel) muhalefet olma yeteneğinden/imkanından almalarına rağmen; muktedir olunamayacak bir iktidara, hakim olunamayacak bir güce talip olarak kendilerini inkar etmeleri Türk siyasi hayatı için de bir gerilemedir.

İktidardan uzaklaş/tırıl/maları; içini doldurup doldurmadıkları tartışmalı söylemlerinin iptali için gerekçe sayılması; binbir fedakarlıkla oluşturulmuş (ekonomik, kültürel) kurumların içinin boşaltılması, dahası bu kurumları oluşturan kitlelerin hassasiyetine sırt çevrilmesinin de iktidar için yeterli olmayacağı farkedilmiş gibi görünmüyor. İktidar alanlarından bağımsız, derin Türkiye''nin birikimleriyle yükselen kurumların, Müslüman hassasiyetlerin dönüştürülmesi misyonu yüklenerek devreye konması iktidarsız iktidar olmanın yeni tür "devletli" oyunlarından ibaret.