Bir ölüm, bir ufuk...

Ölümüyle binlerce dost edindi. Ve binlerce insan, onunla, onun ölümünden sonra arkadaş oldu.

Ölümü pek çok insan için milat işlevi gördü.

Pek çok insan için kendisini, bilgisini, vicdanını sorgulama, sorunlara bakma, tarihi anlama açısından o ölümün öncesi ve sonrası arasında kalın bir çizgi oluştu.

Yarın 4. yılı bitmiş olacak…

Kimliği, öldürülmesi, öldürülme nedeni, öldürülme biçimi, cinayetteki sorumluluk katmanları, infazın ilgili, sorumlu tüm aktör ve kurumlar tarafından biliniyor ya da duyulmuş ya da seslendirilmiş olması, devletin derinliklerine açtığı kapılar Hrant Dink''i ve dosyasını vicdanın, siyasetin, devletin, insanlık halinin tam ortasına yerleştiriyor.

Ve bu bize bir şeyler anlatıyor…

Hrant''ı hiç tanımamış insanların onunla geliştirdiği arkadaşlık toplumun aldığı yolu anlatıyor.

Ama kanın hem vicdani hem siyasi olarak yerde kalması da devletin alamadığı yolu ya da aldığı yoldaki sığlığı anlatıyor.

Dink cinayeti dünün, bugünün, dün ile bugün arasındaki bağın, hâlâ varlığını sürdüren kirli ve tozlu yapıların, onlar arasındaki ilişkilerin tümünü birden kuşatıyor.

Bu cinayet emrini veren asıl kişi, aktör ve yapılar ortaya çıkmadıkça, karanlık varlığını sürdürecek ve ülkeyi tehdit etmeye devam edecektir.

Hem her gün, her geçen gün hem malum ortaya çıkıyor…

Hem yargı bu malumdan adım adım uzaklaşmaya çalışıyor…

Bugün Gazetesi Ankara temsilcisi Adem Yavuz Arslan''ın yeni piyasaya çıkan , “Bi Ermeni var…” adlı kitabında bir fotoğraf var…

Veli Küçük ile cinayetin planlandığı ve işlendiği sırada Trabzon Jandarma İl Alay Komutanı olan, kendisine gelen ihbarı sümen altı ettiği bilenen Ali Öz''ün birlikte çekilmiş bir fotoğrafı bu, üstelik Trabzon Alay Komutanlığı''nda çekilmiş bir fotoğraf…

Bu yeni bulgulardan sadece biri…

Sözünü ettiğimiz sadece bir cinayet değil, tüm ülkeyi kuşatan bir vahşettir…

Dink davası avukatlarından Fethiye Çetin her yıl bir değerlendirme raporu yayınlar.

Bu yıl, raporun sonuç kısmında önemli vurgular yapılıyor…

Umarız bunu siyasi irade de görür, sorumlu siyasiler de…

Şöyle:

“Hrant Dink''in hedef gösterildiği süreçte, darbe hazırlıklarının yapıldığı, ülkenin önemli ve tanınmış gazeteci, yazar ve aydınlarına suikast planlandığı, aralarında Hrant Dink''in de bulunduğu bu kişilere ilişkin ölüm listelerinin oluşturulduğu bugün ortaya çıkan bilgiler arasındadır.

Yine, aynı süreçte, devlet yapılanmasında değişime ve kurumlar arasında farklılaşmaya hatta çatışmaya tanık olundu. Bu değişim ve farklılaşma, hedef durumunda olan kimi aydınların yaşamlarını korumaya yönelik tedbirler alınmasıyla sonuçlandı.

Bu ülkenin değerli aydınları Orhan Pamuk ve Mehmet Ali Birand''ın yaşamının korunması doğrultusunda alınan ve son derece haklı ve doğru bulduğumuz tedbirlerin yine aynı süreçte Hrant Dink''ten esirgendiğine de tanık olundu.

Birbirleriyle kavgalı kurumların Hrant Dink cinayetinin hazırlığına katkı, işlenmesine kolaylık ve katil zanlısına kahraman muamelesi konusundaki uyumu, devlet kadrolarında mevcut bir başka güçlü zihniyetin ne kadar yaygın ve içselleştirilmiş olduğunu gösterdi.

Sürece bir bütün olarak bakıldığında bu zihniyetin, cinayetleri içselleştiren, olağanlaştıran, meşrulaştıran farklılıklara, özellikle Ermenilere düşman İttihatçı geleneğin uzantısı olduğunu söylemek hiç de yanlış bir tespit olmayacak.

Devletin yüzyıllık İttihatçı geleneğinin temelini oluşturan Ermeni düşmanlığının, bu cinayet sürecinde rol alan tüm kurum, kişi ve grupları birleştiren önemli bir faktör olduğu bu davada, adalete ulaşmanın yolu, bu düşmanlıkla ve bu düşmanlığın beslendiği tarihsel süreç ve devlet geleneğiyle yüzleşmekten geçiyor.

Bu dava, geçmişin ağır ve karanlık yüküyle yüzleşme ve başa çıkma yolunda başta siyasi irade olmak üzere herkese, her kesime önemli fırsatlar sunuyor. Bu fırsatı değerlendirmek elimizde…”

İşte olan ve olması gereken…