Judo şampiyonası

Yusuf Has Hacip tarafından yaklaşık 900 yıl önce kaleme alınan "Kutadgu Bilig" adlı eserde geçmişi binlerce yıla dayanan bazı atasözleri yer alır ki, bunların çoğu bana çok ilgi çekici gelir. Balasagunlu Yusuf olarak da tanınan Bilgin, "Bilgi Hazinesi" adlı kitabına "İl kalır, türe kalmaz" atalar sözünü de kaydetmiş. Bu tavsiyenin, bu öğüdün günümüz Türkçesindeki karşılığı "Yurt bırakılır, töre bırakılmaz" şeklindedir.

Törelerini bırakmayan nice milletlerin binlerce yıl sonra topraklarına dönerek "devlet" kurduklarını biliyoruz. İnsanlık tarihinde bin, iki bin yılın ne önemi var! Gün, ay, yıl, herşey "izafi" değil mi? Yaşadığımız çağın en güçlü devleti Birleşik Amerika''da faaliyet gösteren çeşitli "loby"lerin kuruluş amaçları "aynı dili konuşan, ana lisanına, törelerine önem veren" grupların aralarında yardımlaşmalarını kolaylaştırmak olduğu kadar "töre"leri de yaşatmaktır.

Türkçemizin grameri Japonca ile aynıdır. Onlarda ve bizde çok köklü hayat tarzları "töre"ler vardır: Büyüğe saygı, küçüğe sevgi, çalışkanlık ve türlü-çeşitli sporlar bu törelerin içinde yer alır.

1964 Tokyo Olimpiyad''larını organize eden Japonlar, bu ağır yükü omuzlarken tek şart öne sürdüler: "Olimpiyad oyunlarında judo sporu da yer almalı!"

O dönemde bugünkü gibi akıl almaz tv yayın gelirleri yoktu. Oyunları düzenleyen ülkeler mali yük altına giriyorlardı. IOC bu yüzden Japonlar''ın dileğini kabul etti ve judo Olimpik spor oldu.

İstanbul''daki Avrupa Ekipler Judo Şampiyonası''nı izlerken bunları düşünmeden edemedim.

1968 yılında Üsküp''te "yağlı güreş" sporu podyuma çıkarılmıştı. Ne yazık ki bu kapışmalara Türkiye''den tek sporcu katılamadı ve Arnavutluk''u temsil eden Hurşit adındaki bir yarışmacı Avrupa Şampiyonluğunu kazandı. O dönemlerde Demirperde''nin acımasız sisteminin menfeatperest bekçileri "Türkler törelerini yaşatacak, yağlı güreş vesilesiyle biraraya gelerek haberleşecekler" görüşünden hareketle FILA programından bu spor dalını çıkartmayı başardılar.

Aradan 30 yıl kadar geçti. Sporumuzu yönetenlerin "İl kalır türe kalmaz" öğüdünün ne kadar önemli olduğunu nihayet anladıklarını sanarak sevinmiştik. Ne yazık ki, "Geleneklere önem vermemeyi aydın olmak sanan bir grup, "Geleneksel Spordalları Federasyonu"nu bir çırpıda ortadan kaldırıverdi. Bu federasyonun seçilmiş başkanını, üyelerini, sporcularını bir kenara attı.

Evet, Türkçemizin grameri Japonca ile aynıdır. Fakat gönül istiyor ki, törelere bağlılıkta da onlardan geri kalmayalım. Aikido, judo gibi uluslararası spor dalları arasında Yağlı, Aba güreşleri de olsun. Bunun için gayret göstermek gerek. "Yurt bırakılır, töre bırakılmaz" atalar sözü kulağımıza küpe olmalı!