Demokratik Birey!

Demokratik bir ülkeden söz ediyoruz habire, peki ya demokratik birey? Genelkurmay Başkanı''nın açıklaması üzerine yapılan yorumlar aklıma bu soruyu getirdi. Konuşmayı emir gibi algılayanların ve siyaseti bir çırpıda yok saymaya meyyal kişilerin çokluğu insanı şaşırtıyor. Bireyler olarak biz demokratik bir algıya ve düşünceye sahip olmadan ülke nasıl demokratikleşebilir ki? Bizim ödediğimiz vergilerle oluşturulan bir bütçeyle yönetilen genelkurmay, maaşla çalışan askeri yöneticiler ve bizim çocuklarımızla oluşan bir ordu... Açıklama yapanların ülkeyi değil orduyu yönetmek üzere görevlendirilmiş kişiler olduğunu unutmamak gerekiyor.

Ordunun hatalarını tabu kabul edip konuşamamayı normal görmek, oradan gelen her açıklamayı bir buyruk olarak kabul etmek ruh halimizi de zihniyetimizi de gösteriyor. Tutsak bir zihin ile herhangi bir kurum veya kişi ile ilgili "onlar hata yapmazlar" anlayışı içinde demokrat devlet de, demokrat kişi de olunamaz. Sorun açıklama yapan taraf kadar bizim zihniyetimizde de yatıyor. Demokratik ülke olabilmek için her birimizin demokrat bireyler olmayı öğrenmemiz gerekiyor. Genelkurmay başkanı da herkes gibi düşüncesini açıklayabilir. Ancak bu açıklama bir buyruk değil, herkesinki gibi sadece bir fikir ve yaklaşımdır.

Balıkesir de birçok ilimiz gibi en fazla şehit veren illerimizden. Sadece Balıkesir''den 159 asker, 32 polis ve 2 öğretmen şehit olmuş. Yani toplam 193 şehit, dile kolay. Ardında kalan eşler, çocuklar, babalar analar. Böyle bir travmanın içinde kurban olan sadece şehitlerimiz değil aileleri de aynı zamanda. Burada bir Şehit Aileleri Derneği kurulmuş. Derneğin faaliyetleri arasında bir konferans dikkatimi çekti "Dinde Şehadetin Yeri "... Elbette böyle konuşmalar acılı ailelerin gönlünü ferahlatıyor, anlamak mümkün. Ancak neden "başkaları da acı çekmesin" diye çaba sarf edilmez de, (askerin cumhuriyeti tehdit eden tehlikeler arasında gördüğü) din üzerinden konuya bakılır, anlamak mümkün değil. Neden Şehit Aileleri Dernekleri çocuklarımızı daha güvenle askere göndermek için ne yapmalıyız sorusuna cevap aramazlar?

En büyük acıyı yaşayanlar olarak barış sürecini en çok onlar desteklemeli. Çocuklarının kanına kan istemek kime fayda sağlar ki?

Sultanahmet hepimizin gençliğinde ayrı bir önemi vardı. O zamanlar Sultanahmet''te en büyük ilgi odağımız kitap fuarı idi. İz, Birun, Pınar, İnsan... Yayınevlerinin kitapları takip edilir, yeni kitaplar yıl içinde listelenir, Sultanahmet iple çekilirdi. Listelerin uzunluğu nedeniyle fuardaki indirim çok makbuldü. O yıllarda bizim camiada İsmet Özel''in "Taşları Yemek Yasaktır'' kitabını, Ali Şeriati''nin "Medeniyet ve Modrenizm"ini, Seyyid Hüseyin Nasr''ı, Frantz Fanon''u, "Mekkeye Giden Yol"u, "Derviş ve Ölüm"ü, ya da Ian Dallas''ı okumayana pek iyi gözle bakılmazdı. Paneller o zamanlar etkinlik değildi. Tanıtım mantığı ile değil, sahiden tartışma amacıyla yapıldığı için seyirci de o taleple gelirdi. İslam''ı atalarının dini olmanın ötesinde bir diyalekt içinde okuyan ve düşünenler ile sol entelektüeller de o dönemde buluşmuşlardı. Yani o yıllar Sultanahmet herkes için kitap edinmek için en iyi fırsat, ramazanın ve zamanın ruhunu anlamak için en iyi atmosferdi. Ramazan''da Sultanahmet''e gitmemek esef edilecek bir şeydi.

Bugün ise Sultanahmet, sucuk-kebap kokuları, çimlere taşan, serilen gazetelerde açılan iftarları, sürekli dönen semazenleri, yukarıdaki arka plandan hiç nasibini alamamış etkinlikleri, kızlara laf atan delikanlıları, gürültüsü ve keşmekeşi ile "hadi gidip ortam yapalım, kebap yiyelim" mekanı haline gelmiş durumda.

Din kültürü, şehir kültürü, estetik ve zarafet, Sultanahmet''i Sultanahmet yapan eserlerde yüzyıllara direnerek duruyor. Ama biz günümüz Müslümanları üzerinde ne yazık ki eser miktarı dahi görülmüyor. Sultanahmet kitap fuarı henüz başlamadı ama yayıncılar fuarların eski fuarlar olmadığını söylüyor. Anlaşılan kitap talebi de ramazanda din turizminin ruhuna uymuş. Bugünkü Sultanahmet''de, halimiz de İhsan Eliaçık''ın "Zamanın Ruhu" isimli yazısında anlattığı tabloyu yansıtıyor aslında. Yazıdan küçük bir bölüm alıntılamak istiyorum, ama tamamını mutlaka okumanızı tavsiye ederim:

"Eğer bu din Mekke''deki gibi tekrar kölelere özgürlük (fekku ragebe) çığlığını yükseltemezse, bunun dile gelen soylu sesi olmayı bırakır, modern "bahçe sahiplerinin" sofra duasına dönüşürse zamanın ruhu olamaz, dinler mezarlığına gömülür.

Eğer bu dinin mülk sahiplerine bir diyeceği yoksa; köylerdeki marabalaşmaya, şehirlerdeki köleleşmeye bir diyeceği yoksa zamanın ruhu olamaz, dinler mezarlığına gömülür.

Eğer bu din tevhidi ve şirki, adaleti ve zulmü göklerde ararsa, bir türle yere gelmez; tarihe, hayata ve tabiata dönmezse zamanın ruhu olamaz.

Zamanın ruhu öyle bir şeydir ki kendini tanımayanı tanımaz, kendini dışlayanı dışlar, kendine bakmayana bakmaz, kendine yüz vermeyene yüz vermez, kendine dönmeyene dönmez, kendine kıymet vermeyene kıymet vermez, kendini yenilemeyeni yenilemez, kendini değiştirmeyeni değiştirmez…

Dönüp gelene o da dönüp gelir…

''Her şey biz yaşarken oldu''

Madem zamanın ruhu değişti.

Şimdi artık yeni türküler söylemin zamanıdır.

Çünkü bir tek onlar bitmez; bozlak, uzun hava, acı, feryat, arayış, umut bitmez!"

www.ihsaneliacik.net