
Orta Doğu’yu sarsan suikastın ayrıntıları netleşmeye başladı. ABD ve İsrail’in ortak düzenlediği operasyonda Ayetullah Ali Hamaney’in nasıl hedef alındığı ve saldırının hangi bilgiler üzerine planlandığı ortaya çıktı. ABD basınına yansıyan bilgilere göre, Tahran’daki kritik toplantı son anda hedef listesine alındı Orta Doğu’yu ateş çemberine çeviren suikastın perde arkası netleşmeye başladı. ABD ve İsrail’in ortak operasyonunda Ayetullah Ali Hamaney’e yönelik saldırının nasıl planlandığı ve hangi istihbaratla gerçekleştirildiği sorusu dünya kamuoyunu kilitlerken, ABD basını operasyonun detaylarını yazdı.
ABD ve İsrail İran’a saldırı hazırlığındayken, CIA en kritik hedefin yerini tespit ettiği duyurdu.
Gelen istihbarata göre Ayetullah Ali Hamaney’in bulunduğu nokta belirlendi.
Aylar süren takipte Hamaney’in konumu ve hareketleri yapay zekanın da desteğiyle izleniyordu. Ancak Beyaz Saray, elde edilen konum bilgisinden ilk aşamada tam emin olamamıştı.
Cumartesi sabahı Tahran’ın merkezindeki yönetim kompleksinde üst düzey bir toplantı yapılacağı bilgisini alan CIA, Hamaney’in de toplantıya katılacağını öğrendi.
Beyaz Saray’ın da toplantı hakkında bilgilendirilmesi üzere iki ülkede saldırının zamanlamasını değiştirdi. Trump , operasyon takviminin öne alınmasını emretti.
Operasyona yakın isimlere göre CIA, Hamaney’in konumuna ilişkin “yüksek doğrulukta” istihbaratı İsrail’e iletti. ABD ve İsrail arasında yoğun istihbarat paylaşımı yapılıyordu.
Geçen yıl yaşanan 12 günlük savaşın ardından İran rejimindeki üst düzey yetkililer hakkında derin bir veri ağı oluşturuldu. İsrail, kendi istihbaratıyla birlikte ABD’den gelen bilgileri kullanarak aylardır planladığı hedefli operasyonu devreye aldı. İlk plan gece saldırısıydı. Ancak Tahran’daki toplantı bilgisi üzerine gündüz vakti saldırı kararı alındı.
Operasyon, İsrail’de sabah 06.00 sularında savaş uçaklarının üslerinden havalanmasıyla başladı. Uzun menzilli ve yüksek isabetli mühimmatlar kullanıldı. Jetlerin kalkışından 2 saat 5 dakika sonra, Tahran’da saat 09.40 civarında füzeler yönetim kompleksine isabet etti. Saldırı sırasında İran’ın üst düzey ulusal güvenlik yetkilileri tesisin bir binasındaydı. Hamaney ise yakındaki başka bir binada bulunuyordu. Üst düzey bir ABD savunma yetkilisi, Fox’a yaptığı açıklamada, “Bu, gündüz vakti gerçekleştirilen büyük ve son derece cüretkar bir saldırıydı” dedi. Aynı yetkili, “Ramazan ayında bir Cumartesi sabahı ve gündüz Şabat günü, üst düzey liderleri hazırlıksız yakaladı» ifadelerini kullandı.
Bir başka ifadede ise, “Üst düzey liderleri kapıdan çıkar çıkmaz vurdum” dedi. İddialara göre hedefli saldırıyı İsrail gerçekleştirdi.
Toplantıya İran Genelkurmay Başkanı Abdurrahim Musevi, IRGC Komutanı Muhammed Pakpur, İran Savunma Konseyi Genel Sekreteri ve Ali Hamaney’in danışmanı Tuğamiral Ali Şemhani, İran Savunma Bakanı Tuğgeneral Aziz Nasirzadeh, Uzay Kuvvetleri Komutanı Tuğgeneral Mecid Musevi, ve diğer üst düzey isimlerin katılması planlanıyordu. Pazar günü İran devlet ajansı IRNA, İsrail’in öldürdüğünü duyurduğu iki üst düzey askeri liderin ölümünü doğruladı. Tuğamiral Ali Şemhani ve IRGC Komutanı Muhammed Pakpur’un hayatını kaybettiği aktarıldı.
ABD Başkanı Donald Trump daha önce ABD’nin Ayetullah Hamaney’in yerini bildiğini ve onu öldürebileceğini dile getirmişti. Eski bir ABD yetkilisi, kullanılan istihbarat ağının bu bilgiye dayandığını söyledi. Operasyona ilişkin bilgi sahibi kaynaklar yönetim kompleksine yapılan ilk saldırının ardından takip saldırıları düzenlendiğini, İran istihbarat teşkilatlarının üst kademesinin büyük ölçüde yok edildiğini ileri sürdü. İran’ın en üst düzey istihbarat yetkilisinin ise kaçmayı başardığı ifade edildi.
Fox News’e konuşan üst düzey bir ABD savunma yetkilisi, ABD hükümetinin Ayetullah Ali Hamaney’in ve tesiste toplanan 5 ila 10 üst düzey İranlı liderin öldüğü yönündeki İsrail değerlendirmesine katıldığını söyledi.
BMGK’de yapılan İran toplantısında Rusya ve Çin temsilcileri ABD ve İsrail’e İran’a yönelik saldırıdan dolayı tepki gösterdi. Temsilciler saldırıların ‘derhal’ durması çağrısında bulundu
ABD-İSRAİL’’in İran’a yönelik haydutça saldırısına dünyadan tepki yağmaya devam ediyor. Son olarak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi›nde (BMGK) düzenlenen İran toplantısına katılan Rusya temsilcisi, ABD›nin saldırılarını «şiddetle kınarken», Çin temsilcisi de «askeri eylemlerin derhal durdurulması» çağrısında bulundu ve ABD ile İran’ın diplomatik müzakereler yürüttüğü bir dönemde gerçekleşen askeri saldırıların “şok edici” olduğunu vurguladı.
ABD ile İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ele alındığı BMGK’daki acil toplantıya katılan Rusya ile Çin’in temsilcileri, söz konusu saldırılardan duydukları endişeyi dile getirdi. Nebenzia, “Washington ve Batı Kudüs’ün eylemleri, örgütün tüzüğünü ve uluslararası hukukun temel ilkelerini ihlal eden, egemen ve bağımsız bir BM üye devletine yönelik bir başka temelsiz silahlı saldırıdan başka bir şey değildir.” ifadesini kullandı. ABD ve İsrail’in askeri saldırılarını “diplomasiye ihanet” olarak nitelendiren Nebenzia, uluslararası toplumun ABD’nin İran’a yönelik saldırıları konusunda hassas olması gerektiğini belirtti. Çinli temsilci, konuşmasında, «Çin, tüm tarafların BM Şartı›nın amaç ve ilkelerine uyması gerektiğini savunmakta ve uluslararası ilişkilerde güç kullanımı kınamaktadır. Fu Cong, “ Çinli temsilci, konuşmasında, Çin, İran ve diğer bölge ülkelerinin egemenliği, güvenliği ve toprak bütünlüğünün saygı görmesi gerektiğini vurgulamaktadır.” ifadelerine yer verdi.
BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz. Piyasa verileri iDealdata Finansal Teknolojiler A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. BİST hisse verileri 15 dakika gecikmelidir.