Hesap sormak için sandık başına!

azar günü sandık başına gidiyoruz. Günlerdir anlamsız bir tartışma sürdürülüyor: Oy verme işlemi çok uzun sürecekmiş, kuyruklar olacakmış, bazı partililer bilinçli ve kötü niyetli olarak kuyruklar oluşturarak seçmeni caydıracaklarmış vs...

Bazı gazetelerin hesaplamalarına inanırsak bir kişi ancak yedi dakikada oy kullanacakmış!

Son birkaç gündür bu tartışmalara seçime katılma oranıyla ilgili tartışmalar eklendiğini görüyoruz. Seçime katılma düşecekmiş, vatandaş ilgi göstermeyecekmiş, seçmen protesto edecekmiş...

Bu tartışmaları görünce insanın Türkiye''de seçimler ilk kez mi yapılıyor diye sorasın geliyor. Bu ülkede şimdiye kadar seçimler yapılmadı mı? Seçmenler sandık başına gitmedi mi? Bu seçimleri diğerlerinden farklı kılan nedir?

Yerel seçimlerle genel seçimlerin birlikte yapılması işi biraz güçleştirmektedir. Büyükşehir belediyesi olan yerlerde altı oy, diğer yerlerde de beş oy kullanılacaktır. Bunun bir vakit alacağı doğru, ama abartıldığı kadar da değil.

Bu seçimlerde öncekilerden farklı olan bir sandığın fazla olmasından başka bir şey değil. Yerel seçimlerin yapıldığı her dönemde zaten üç ayrı sandıkta dört veya beş oy kullanılıyordu. Bu seçimlerde buna bir de genel seçimler için kullanılacak bir sandık daha ilave olacak ve oy verme işlemi bir fazla olacaktır. Hepsi bu kadar!

Sandık başında kuyrukların olması her zaman için normal bir durumdur. Zira seçmenler belli saatlerde yoğunlaştıklarından bir kuyruk oluşmaktadır. Bugüne kadar olan seçimlerde hiç mi kuyruk görmedik? O kullanmanın önemini anlamış, onun bilincinde olan seçmenin bunu normal karşılaması ve oy verme, siyasal yönetici kadroları belirleme gibi son derece önemli kamusal hakkı kullanma ve ödevi yerine getirmenin farkında olan seçmenin birkaç dakika kuyrukta beklemekten sıkılarak oy vermekten imtina edeceğini düşünmüyorum. Bu bakımdan bu tür kaygılar ve tartışmalar basının abarttığı gereksiz ve de biraz da anlamsız tartışmalar gibi gözüküyor.

Seçime katılmaya gelince bu konu dünyanın her yerinde ciddi bir sorundur. Bundan dolayı oy kullanmak bir hak mı, yoksa ödev mi tartışması yapılmaktadır. Sadece bir haksa, kişi bu hakkı ister kullanır, isterse kullanmaz. Yok eğer ödevse o zaman ödevi yerine getirmesi gerekir, ödevi yerine getirmese cezalandırılma yoluna gidilir. Seksenden bu yana oy verme hem bir hak, hem de ödev kabul edildiğinden sandık başına gitmemek, oy kullanmamak cezalandırılan bir davranış olmaktadır. Mazereti olmadan sandığa gidip oy kullanmayanlar beş milyon lira cezaya para cezası ödemek zorundadırlar.

Seçime katılma oranında çok ciddi bir düşüş olacağını sanmıyorum. Ama eğer önceki seçimlere nispetle bir düşme olursa bunu sadece bu seçime karşı ilgisizlik şeklinde değil seçmenin toptan siyaset kurumuna ve temsili sistemin işleyişini karşı duyduğu kaygıların bir ifadesi olarak almak gerekir. Herkesin üzerinde ittifak ettiği bu seçimlerdeki ilgisizlik ve heyecansızlık sadece seçimlere değil siyasi yapıya ve toptan siyasete karşıdır. İşte demokrasinin geleceği açısından kaygılanmamız gereken temel sorun budur. Vatandaşın toptan siyasete karşı ilgisizleşmesi, yabancılaşması boşuna değildir. Siyasete ikide bir dışarıdan müdahalede bulunanlar, siyasetçileri her gün şamar oğlanına çevirenler, karalamayı bir maharet sananlar bu sorun üzerinde biraz düşünmelidirler.

Seçimler, her şeye rağmen toplumlar için dönüm noktalarıdır. Pazar günü hiçbir mazeret ileri sürmeden sandığa gidelim ve 1995''ten bu yana olup bitenleri değerlendirerek, hukuksuzlukları, keyfilikleri, baskıları, dayatmaları, haksızlıkları göz önüne getirerek oyumuzu kullanalım. Bir oydan ne olur demeyelim. Bir oy her şeyi değiştirebilir. Sandık hesap sorma yeridir. Olup bitenlerin hesabını soralım!