"İslâm"a sadakât" moda mı ki geçsin?!

Mr. Ryan''ın 25 Aralık 1919 tarihli gizli raporunda (s. 1003, belge: 647) yer alan şu satırların bugün için taşıdıkları anlamın, en az o gün için taşıdıkları anlam kadar uyarıcı olduğunu düşünüyorum:

- Milliyetçiler şimdi iki yol kullanıyor: "Milliyetçi ol, çünkü İslâm''ı kurtaracak tek yol odur! İslâm''a sâdık ol, çünkü senin millî varlığını kurtaracak yol odur!" Bazı kuvvetler ezilebilirse de milliyetçilik ve bolşeviklik ezilemez. Bu fikirlerin her ikisi de İslâm dünyasındaki İngiliz hâkimiyetini mahvedebilir. Biz, gerçek ideali din gibi davranacak çıkarcı bir grubu idareci olarak getirmeye çalışacağız. Panislamizmi ezemeyiz, bu tıpkı Batı''daki milliyetçilik gibidir. Bizim şimdiki amacımız bölmek, arkadaş gibi davranıp kazanmak ve sonra hükmetmek olmalıdır. (Erol Ulubelen, "İngiliz Belgelerinde Türkiye", s. 210, İstanbul, 1982; 1. bas. 1967)

Milli Mücadele''yi yürüten kadronun "İslâm''a sadakat" ile "Millî varlığı kurtarmak" arasında kurdukları bu sıkı irtibat, acaba bugün "millî varlığı korumak"la vazifeli zevât tarafından ne kadar önemseniyor?

Önemsenmediğini değil; niçin önemsenmediğini söylemek bir işe yarayabilecekse şayet, bizlere denecektir ki: Millî Mücadele''nin kendine özgü koşullarından kaynaklanan "söylem" ile Millî Mücadele''nin kazanılmasından sonra ortaya çıkan koşulların zorunlu kıldığı "söylem" arasında çok köklü farklılıklar vardır. Binaenaleyh "söylem" seçiminde Millî Mücadele''nin öncesini değil, sonrasını dikkate almak mecburiyetindeyiz.

Hâl bu olduğu takdirde "İslâm''a sadakat" kavramı, "millî varlığı kurtarmak" nokta-i nazarından değil, "millî varlığı korumak" nokta-i nazarından önemini yitiriyor ve koruyucular sadakat''in nesnesinin İslâm olarak gösterilmesini herhalde bu nedenle irtica (geriye dönüş) sözcüğüyle vasıflandırıyorlar.

Tekrar edecek olursak -İngiliz belgelerine göre- Millî Mücadele''yi yürüten kadronun söyleminin ilk kısmı şuydu:

- Milliyetçi ol, çünkü İslâm''ı kurtaracak tek yol odur!

Bu öneriyi şu şekilde ifade edersek, sanırım anlamı daha açık kılmış oluruz: "Devlet''in varlığı tehlikeye girerse, Din''in ve dolayısıyla Millet''in varlığı da tehlikeye girer; dolayısıyla Devlet''in kurtuluşu demek, Din''in ve Millet''in kurtuluşu demektir."

Söylem''in ikinci kısmına gelince:

- İslâm''a sâdık ol, çünkü senin millî varlığını kurtaracak yol odur!

Yani: Din''e u Millet''e sadakati olmayanlardan Devlet''e sadakat beklenemez; dolayısıyla Devlet''in bekası ancak Din u Millet''in bekasıyla mümkündür.

Bütün bu açıklamaların benim gibi size de "Din u Devlet, Mülk ü Millet birdir" esasını hatırlatacağından eminim. Hâl de zaten böyle olduğu içindir ki 24 Anayasası''nda "Devlet''in dini, Din-i İslâm''dır" diye ilan edilmiş, Meclisi müzakereleri "emruhum şûra beynehum" (42: 38) ayetinin tahtında icra edilmişti. Çünkü Türkiyesiz İslâm düşünülemediği gibi İslâmsız Türkiye de düşünülemiyordu o zamanlar...

Sonra devran değişince yasalar da değişti, "din" ile "devlet" birbirinden ayrıldı ve denildi ki: "Din devlet''e değil, millet''e ait bir keyfiyettir! Din devlete, devlet de dine karışamaz. Binaenaleyh millet dinini tatbik etmekte serbesttir!"

Denilen buydu ama uygulamalar acaba denildiği gibi oldu mu?

Yerimiz müsait olmadığı için (!) bu suale cevap veremeyeceğiz ve fakat sadece şu husûsa işaret etmekle yetineceğiz:

Milletin inanç ve değerlerini zayıflatmak veya zayıflatılmasına seyirci kalmak sûretiyle devletin bekasını temin ettiklerini/edeceklerini düşünenler, beka kavramının anlamını yeterince kavrayamamışlar demektir. (Bu durumda, çocuklarını hâlâ "İslâm''a sâdık ol, çünkü senin millî varlığını kurtaracak yol odur!" düsturuyla yetiştiren efrad-ı milletin, kendisine "İslâm''a sadakatinden vazgeçmesi" telkininde bulunanlara itimad etmesi beklenebilir mi?)

Marmara İlahiyat Fakültesi''nin önüne koydukları o yavrucakları soğuktan tir tir titreten zihniyetin, zaten başımızda bunca gaile varken bir de bu milletin birlik ve beraberlik hissiyatını rencide etmekteki ısrarlarını anlamakta güçlük çekiyorum; üstelik bu milletin sadakat duygusunu zayıflatmak için ellerinden geleni artlarına koymadıkları halde gözümüzün içine baka baka "millet, devlet" edebiyatı yapmaları karşısında kahroluyorum.

Lütfen biri çıksın da söylesin, bu memleket evladının kendi özüne sadakatten gayrı cürmü nedir ki böylesine haksızca/insafsızca muamelelere maruz bırakılıyor?