İnsanlık suçu
Fehmi KoruYeni Şafak Gazete Yazarı
01:00, 07/03/2000, Salı • Yeni Şafak Haber Merkezi
Türkiye''nin sorunu, işkenceyi mâzur görmeye hazır resmî ağızların varlığı... TBMM Komisyonu''nun bulgusu üzerine İstanbul valisi Erol Çakır ve Emniyet genel müdürü Dr. Turan Genç''in yaptıkları açıklamalar hazin.
Bu sistem hepimizi iki yüzlü yapıyor. Türkiye''de işkence uygulamasının varlığından haberdar olmamız için, çeşitli yabancı örgütlerin hazırladığı insan hakları raporlarına da gerek yoktu, Dr. Sema Pişkünsüt''ün başkanı olduğu TBMM komisyonunun bir karakolda Filistin askısı ve falaka bulmasına da... Neredeyse bütün mahkemelerde, sanıklar, gözetim altındayken alınan ifadelerinin geçersiz olduğunu "İşkenceye uğradık" gerekçesine bağlamıyorlar mı? Şu sıralarda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi''nde görülen Türkiye aleyhine dâvâların büyük bölümü işkenceyle ilgili değil mi?
Meclis İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu''nun karakolda işkence âleti bulmasını küçümsüyor değilim elbette; tersine, ziyaret bilindiği halde, sopa ve demirlerin ortalık yerde bırakılması pervasızlığın boyutlarını sergilemesi bakımından çok önemli. Komisyonun bulgusu bir tür ''suçüstü'' anlamı taşıyor...
İşkence sadece bizde ve sadece karakollarda uygulanmıyor. En ileri bilinen ülkelerde bile işkence izlerine rastlanabiliyor. Rodney King adlı zenciyi döven Amerikalı polisler bir amatör kameraya yakalandılar. ABD''de bazı karakollara video cihazı konulması bile işkencenin önüne geçmekte o kadar yararlı olmadı. Uluslararası sözleşmelerin ''insanlık suçu'' olarak tanımlamaları işkencenin kökünü kazımaya yetmiyor; kurumsal gücün ardına saklanan sadistler, ellerine fırsat geçince, hâlâ bildiklerini okumaya devam ediyorlar.
Ancak, ABD''de veya Avrupa''da izlerine rastlanması işkenceyi Türkiye için mâzur görmemizi gerektirmez. Kaldı ki, Türkiye''de kurumsal kimlikler çok güçlü, bireyler ise âciz durumdalar; bu sebeple işkence hem daha yaygın uygulanıyor, hem de işkenceye uğrayanın üzerinde bıraktığı onulmaz izler kolay kolay geçmiyor. Türkiye''nin işkence konusunda daha hassas olması şart...
Esasen sorun da tam bu noktada başlıyor. Türkiye''nin sorunu, işkenceyi mâzur görmeye hazır resmî ağızların varlığı... TBMM Komisyonu''nun bulgusu üzerine İstanbul valisi Erol Çakır ve Emniyet genel müdürü Dr. Turan Genç''in yaptıkları açıklamalar hazin. Vali Çakır bulunan işkence âletlerini "Bir kaç sopa" olarak gördüğünü kayıtlara geçirdi; Dr. Genç ise, işkencecileri bağışlamaya hazır bir görüntü çiziyor. Daha önce de, "Polisimiz de toplumun kumaşından" anlamına gelen sözler sarf etmişti Emniyet genel müdürü.
İşkenceyi yok edecek atmosfer, daha çok yetkili ağızların uygulamaları küçümsemesi ve işkencecilere sahip çıkmaya çalışması yüzünden bir türlü ülkemize egemen olamıyor. Geçmişte bir çok işkence vak''ası, adlî tıptan veya yargıdan temiz kâğıdı alınarak kapatılmıştı. Küçücük çocukların falakaya çekilmesi, gençlerin ömür boyu sakatlık getirecek Filistin askılarından geçirilmesi böyle bir zeminde mümkün olabiliyor.
ABD''de, Rodney King''in uğradığı kötü muameleyi cezalandırmaya yanaşmayan jüri, Los Angeles''in tahribine yol açacak bir kitle tepkisi görmüştü. Bizde, kitleler de, kendisi veya yakınlarının başına gelmediği sürece, işkence konusunda duyarsız. İşin garibi, işkence iddialarını kuşkuyla karşılayan, ya da önemsemeyen kişiler, kendileri veya yakınları benzer muameleye uğradığında, şikâyetlerini kimselere anlatamayacaklarını akıl edemiyorlar...
Türkiye, son 20 yılda birbiri ardına çıkan ve evrensel bağlayıcılığı bulunan işkenceyle mücadele sözleşmelerinin altına imza koyan ülkelerden; Avrupa Birliği adaylık süreci işkencenin köküne kibrit suyu dökmeyi zorunlu kılıyor. Ancak, resmî ağızlar ve bürokratik destek, işkencecilerin hevesini artıran, işkenceyi azdıran bir etkiye sahip. Önce işkenceyi mâzur görenleri yaptıklarına pişman etmek gerekiyor ki, sıra acımasız işkencecilerden hesap sormaya gelebilsin...
TBMM komisyonu sadece tespit yapmakla yetinmemeli, bulgularını hafife alarak işkenceye kanat geren kamu görevlilerini hesaba çekmeyi de ihmal etmemeli. İçişleri bakanı Sadettin Tantan, işkenceyi küçümseyen, işkenceciye sahip çıkan İstanbul valisi ve Emniyet genel müdürü hakkında ne gibi bir işlem yapmayı düşünüyor acaba?
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.