Ben bu oyunda yokum

Kavacık''taki operasyonla birlikte başlayan yönlendirici bilgi aktarımı, zihinlere çengel gibi takılan soru işaretlerini görmezden geliyor.

Hizbullah operasyonu başladığından beri, kamuoyu, yoğun bir haber bombardımanına muhatap. Mezar evler ve cesetler görüntüsü eşliğinde sunulan kan damlayan manşetler ayrıntılı haberlerle besleniyor ve karşımıza bazen inanılırlık boyutlarını çok aşan ''gerçekler'' çıkıyor. Ancak, bu ''gerçekler''in ne kadar ''gerçek'' oldukları konusundaki kuşkularımız her geçen gün biraz daha büyüyor.

Kanadalı iletişim bilimcisi Marshall McLuhan''dan beri, bol istihbaratın her zaman sağlıklı bir iletişim ortamına yol açmadığı biliniyor. Bilgi kokusu sindirilmiş yönlendirici istihbaratla yanıltılıyoruz bazen. "Kamuoyunu yanıltarak yönlendirmek" bir uzmanlık alanı bugün. Bilgi sağanağı yatışıp bize iletilenlerin yanlışlığı kıyısından bucağından anlaşıldığında, yalan haberlerin muhatabı durumunda olanları meşgul edecek yeni konular ve bilgilendirme sağanakları başlıyor; bu arada atını alan Üsküdar''ı geçiyor zaten...

Hizbullah olayına bu anlamda yakından bakalım isterseniz. Şu anda, fotoğrafın bütününü görebilen, operasyonu yöneten ve sayılarının bir elin parmaklarını aştığını sanmadığımız birkaç yetkili sadece. Bunlar, her yeni bulguyu değerlendirerek Hizbullah''ı hedef alan operasyona yön veriyorlar. O birkaç kişi dışında kalanların bir bölümü fotoğrafın sadece bir kenarını görüyor, diğerleriyse bütünüyle karanlıkta. Ancak, medya aracılığıyla bize yansıyan haberler, o bütünüyle karanlıkta olan kişiler eliyle ulaşıyor. Çoğu zaman birbiriyle çelişen ve genel şablona uymayan bilgiler, açık ve sistematik olmayan bir yöntemle aktarılıyor; dolayısıyla, kimsenin "Ama, bu..." diye itiraz edebilecek durumu yok...

Kavacık''taki operasyonla birlikte başlayan yönlendirici bilgi aktarımı, zihinlere çengel gibi takılan soru işaretlerini görmezden geliyor. "Beş dakikada bitmesi gereken operasyon neden beş saat sürdü ve operasyona katılanların hayatını tehlikeye düşürme pahasına canlı yayına neden izin verildi?" temel soruları cevapsız kaldı sözgelimi. "Lider konumundaki kişiye 32 kurşun isabet ederken onunla beraber olan iki militanın olaydan sıyrıksız kurtulması nasıl mümkün olabildi?" sorusu da havada. Ancak bol sorulu o operasyondan miras olarak, "Polisle çatışmaya girmekten kaçmayacak kadar gözü dönmüş bir terör örgütüyle karşı karşıyayız" kanaati kaldı.

Oysa, bu sonuç, Hizbullah örgütünü yakından bilenler ile uzmanların bugüne kadar söyledikleri ve olaylarla doğrulanan şu ''gerçeğe'' ters düşüyor: "Hizbullah, yapısı ve hedefleri itibariyle, devletle çatışmaya girmekten kaçınan bir örgüt." Hizbullah, eylemlerini gerçekleştirdiği yıllar boyunca bu özelliğinin yararını görmüş; bugün gözlerimize sokulan çizgi sapmasının mâkul bir açıklaması yok. İnanmamızı sağlamak için bulunan görüntüler nasıl olsa yeterince ikna edici...

Yakın geçmişte işlenen aydın cinayetleri sonrasıyla şu sıralarda yaşadıklarımız arasında müthiş benzerlikler var. Yedi yıl önce şu günlerde, evi önündeki otomobilinin patlamasıyla hayatını kaybeden meslektaşımız Uğur Mumcu, eylemin üzerine eğilinildiğinde hemen belli olduğu gibi, ''profesyonel'' ellerce yok edildi. Eylemde kullanılan ''C-4'' plastik bombası, uzmanlara cinayeti işlettiren odağın adresini sağlayacak kadar kaynağı belli bir patlayıcı. Mumcu''nun, ortadan kaldırılmadan önce, "PKK''yı kim kurdu, kimin elinde yeşertildi?" türü sorulara cevap arayarak tehlikeli sularda seyrettiği, mayınlı arazi üzerinde dolaşmaya başladığı da biliniyor. Ancak, suikast sonrası aktarılan bilgiler, bu ''gerçekleri'' bizlerden saklamaya yönelikti. Öldürenler hem kendilerini ve cinayet sebebini gizlemeyi başardılar, hem de bir yan ürün de alabildiler: Türkiye, 28 Şubat ortamına, Prof. Muammer Aksoy''dan Uğur Mumcu''ya uzanan siyasî cinayetler zemininde ulaştı.

Hizbullah konusundaki gelişmeler de, giderek, şablona uyar biçimde gelişiyor. Sadece sonucu (yani hunharca öldürülmüş insanların cesetlerini) görüyoruz ve hemen bizden beklenen hükmü veriyoruz. Yetkililer kamuoyu önüne çıkıp görülenleri anlamlandıracak tek bir cümle söylemiyor. Kafa karıştıracak kadar yoğun istihbarat akışıyla, medya, bu aracılığı gönüllü üstlenmiş durumda. Bir şeyi daha yapıyor medya: Serbest düşünebilen, aykırı fikirler üreterek gerçeğe yaklaşan bazı kalemlerle gazete ve televizyon kanallarını da, "İslâmî basın ve Hizbullah" ekseninde başlattığı tartışmayla kendi denetimi altına çekiyor...

Bu tuzağa düşmemek, gördüklerimizi göremediklerimizle sorgulamak boynumuzun borcu. Ben kendi hesabıma bu oyunda yokum.