Doğala dönelim

YALOVA- Televizyon muhabirinin bir sorusu üzerine 18 yaşında olduğunu söyleyen depremde bütün yakınlarını kaybetmiş genç kız, muhabirin, "Daha önünüzde yaşanacak uzun yıllar var" iltifat cümlesine şöyle mukabele etti: "İnşaallah, ama galiba başımıza gelecek daha başka şeyler de var..."

İnsanlar, ilk yaradılıştan buyana, başlarına gelen acı-tatlı olayları açıklama ihtiyacı duymuşlardır. İnançsız olanların bazı olağanüstülükleri anlamakta ve yorumlamakta zorlandıkları biliniyor; inançlı insanlar ise her olayda bir Yüce Varlık''ın elini görerek gönüllerini rahat tutarlar. Ne kadar güçlü olursa olsun, insan, doğal âfetler karşısında acziyetini daha iyi anlıyor. Böyle durumlarda, inançlı insanların, başlarına geleni bir tür ''ceza'' olarak görmelerine şaşırmamak (ve tabii kızmamak) gerekiyor.

Åfetlerin ''ilâhî ihtar'' veya ''ceza'' olarak algılanması, âfeti mağdurların birebir suçu veya günahıyla ilgili görmek anlamını taşımaz. Tersine, inanç sistemimiz, deprem felâketinde hayatlarını kaybeden kişileri vatan uğruna canını veren şehitler derecesinde görmektedir. 18 yaşındaki genç kızın, "Başımıza gelecek daha başka şeyler de var" dediği gibi, olan biteni bazı toplumsal yanlışlıklarla açıklamakta hiçbir mahzur yok.

Türkiye, epey bir süredir, inançlara ve inançlı insanlara ''olumsuz'' bakılan yanlış bir yaklaşım benimsedi. Bu yanlışlığın zararları bir çok alanda kendini gösteriyor. İmam Hatipleri kapatıp mezunlarını üniversitelerden uzak tutabilmek için eğitim sisteminde ve üniversiteye giriş sınavında yapılan değişiklikler, şu anda ortaöğretimde okuyan veya liseyi bitirmiş bütün çocuklar ve gençleri olumsuz olarak etkiledi. Dar gelirli insanların çocuklarına iyi eğitim yaptırmak için tercih ettikleri Anadolu Liseleri beş yıldan sonraki eğitim için kapılarını kapatmak zorunda kaldılar. Yeni sınav sistemi de bütün meslek lisesi öğrencilerinin üniversite heveslerini kursaklarında bıraktı. Sekiz yıllık kesintisiz eğitim ve üniversite giriş sisteminde yaşananlar birer fiyasko ise, bunda, hareket noktasının ''yanlış'' oluşunun rolü büyüktür.

Dindarlara ''kuşkucu'' gözle bakılan, yaptıkları ''tehdit'' olarak görüldüğü için dindarların hareket alanları kısıtlanmak istenen bir ülkeye ''normal'' demek mümkün değildir. Türkiye epeydir bu anormalliği yaşıyor. Bu durumun gözle görülür etkisi sivil girişimlere vurulan darbede hissediliyor. Gönüllü çalışmalar yapan dernekler ve vakıflar sürekli denetim altında; ''irtica ile mücadele'' bahanesiyle yasalara onların faaliyetlerini daha da kısıtlayacak maddeler konulmak isteniyor. Faaliyetleri sınırlanan gönüllü kuruluşların gözden düşmesinin sonucu Yalova''da fiilen yaşanıyor: Kurtarma faaliyetlerine dünyanın her tarafından koşup gelen, bağışta bulunanlar var; ama bizim sivil toplum bütünüyle felç.

Acaba, yaşanan ve etkilerini uzun yıllar üzerimizden atamayacağımız deprem felâketini, dünyanın her yerindeki inançlı insanlar gibi, maddî unsurların ötesinde sebeplerle yorumlamaya kalkışsak neler söylenebilir? Depremin en büyük etkisinin Türkiye''nin sanayi ve turizm bölgeleri olan İzmit/ Yalova/ Sakarya ekseninde görülmesi? Bu üç ilin kesişme noktası sayılabilecek Gölcük''ün en fazla tahribe mâruz kalması? Can kaybının fazlalığı yanında ekonomik faturanın da yüksekliği? Afra tafrasından geçilmeyen ve gücünü güçsüzler üzerinde kullanmaktan çekinmeyen devletin acziyetini sergilemesi? Ve neden bu zamanda?

Lâfı ağzımızda gevelemeye hiç gerek yok: Yaşanan deprem felâketi, Allah''ın sevgilisi bir millete, suçsuz insanların sırtından verilen bir ilâhî ihtardır. Hak ve haksızlık, iyilik ve kötülük, doğruluk ve yanlışlık kavramlarını tersine çeviren bir anlayışın egemen kılınmaya çalışıldığı doğallığı bozulan bir ortama zorla sokuldu ülkemiz; eğer bu anormal tavırda ısrarlı olunur, haksızlık ve yanlışlıktan vazgeçilmezse işimiz bundan sonra da epey zor.

Tek bir insanın kaybına cihanın kaybı gözüyle bakan, deprem felâketinde hayatını kaybeden değerler için yüreği yanan bir insan olarak yorumumuzu özetleyelim: Bütün yakınlarını kaybeden o genç kız haklı; kendimize gelmezsek başımız bundan sonra da dertten kurtulmayacak...

Aklımızı başımıza devşirelim artık.