Elimizi çabuk tutalım

Bugünkü siyasi ortam hoş bir fıkrayı hatırlatıyor. Bir kadın ileri yaşta ölmüş. Gençliğinde kibarlık düşkünü olan kadın, yıllar önce hâmile kalmış ve bir öğüt üzerine, her gün defalarca, karnına, "Kibar ol, kibar ol" diye dokunup durmuş. Zamanı geldiği halde doğum yapamamış kadın ve yıllar boyu karnı şiş kalmış...

Kendisini eskiden tanıyanlar ne olduğunu anlamak için ölümünden sonra karnını yarmışlar. Bir de ne görsünler, saçı sakalı birbirine karışmış iki ihtiyar, biri "Siz buyrun" diyor, öteki "Rica ederim, önce siz buyrun" diye ona karşılık veriyor... Meğer kadın ikizlere hâmile kalmış, ancak ikizler kibarlıklarından bir türlü dışarı çıkamamışlar...

Seçimin iki gâlibi DSP ve MHP''nin hükümet kurma konusundaki temkinli halleri, dışarıdan bakana, bu fıkradaki ikizleri hatırlatıyor. Umarız, kibarlıkları yüzünden, ülkemiz hükümetsiz kalmaz.

Bu temkinin anlaşılabilir bir sebebi var: DSP kısmen beklese bile, MHP sandıktan bu kadar güçlü çıkmayı beklemiyordu; hazırlıksız yakalandılar. Seçimin bu sürpriz etkisini biraz daha özümsemeleri, yeni duruma kendilerini uyarlamaları için zamana ihtiyaçları var. Aceleci davranmamaları, bu bakımdan, yerinde sayılabilir. Ancak, şimdiden zihni hazırlıklara başlasalar iyi olacak.

Meclis aritmetiği birden çok hükümet formülüne imkân sağlıyor. Elimizde teorik olarak şu hükümet alternatifleri var: 1. DSP + MHP (FP, ANAP veya DYP''den birinin dışarıdan desteğiyle); 2. DSP + FP (DYP veya ANAP''ın dışarıdan desteğiyle); 3. MHP + FP (DYP veya ANAP''ın dışarıdan desteğiyle); 4. DSP + MHP + ANAP; 5. DSP + MHP + DYP; 6. DSP + FP + DYP; 7. DSP + FP + ANAP; 8. MHP + FP + DYP; 9. MHP + FP + ANAP; 10. FP + DYP + ANAP.

Bu alternatiflerin bir bölümünün üzeri, kâğıt üzerinde mümkün görünse bile Türkiye gerçeklerine uymadığı için, rahatlıkla çizilebilir; ancak çoğu yaşama şansı olan alternatifler bunlar. DSP veya MHP, kendilerine yakın gördükleri bir veya birkaç partiyi biraraya getirip diğerini dışarıda bırakabilirler; ya da en çok milletvekili çıkaran iki parti olarak hükümeti dıştan destekli veya üçüncü bir ortakla kurmak isteyebilirler.

Acaba hangi yolu tercih ederler?

İlk bakışta akla yakın görünen, DSP ve MHP''den birinin iktidara geçerken diğerinin anamuhalefet olmayı kabullenmesidir. MHP böyle bir tercihte bulunmak isteyebilir; DSP ise iktidarı tercih edecektir. Ancak, MHP de, kendine özgü sebeplerle, fırsatı yakalamışken iktidara gelmeyi yeğleyebilir.

MHP''yi muhalefette bırakan formülde DSP''nin ortak olarak tercihi ANAP ve DYP olacaktır. Bu formülde de ANAP ile DYP arasındaki çekişme bir engel teşkil edebilir; ancak, seçimden sonra DYP''den gelen ANAP''a yönelik "Uzlaşalım" mesajları bu formülün önündeki psikolojik engeli kaldırabilir.

MHP''nin "DSP''siz" iktidar formülünde de yanına almayı uygun bulacağı partiler DYP ve ANAP olacaktır. Psikolojik engelin ortadan kalkması, DSP ve MHP açısından, diğeri olmaksızın hükümeti kurulabilmesini mümkün kılıyor.

DSP ve MHP''nin, kendi önderliklerinde kurmayı düşünecekleri hükümete ortak olarak FP''yi düşünmemeleri, başka sebepleri bulunsa bile, daha çok taktik mülâhazadan... FP''nin ısrarla hükümet dışı bırakılması, bu partiye oy veren sempatizanları başka arayışlara yöneltiyor; son seçimde bu anlaşıldı. Ayrıca, DYP ve ANAP ile ortaklık, daha çok bu iki partinin seçmenlerinden oy çalan DSP ve MHP''ye bir sonraki seçime kadar ortaklarının tabanını eritme şansını verecektir.

DSP ve MHP gibi kampanyalarını ''dürüstlük'' temasına dayandıran iki partinin, DYP ve ANAP ile hükümet kurmalarının tek sıkıntısı, bu iki partinin yolsuzluklara bulanmış imajlarıdır. Kurulacak hükümette eski alışkanlıklarını sürdürmeleri durumunda, DYP ve ANAP, ortaklarının imajını da zedeleyebilirler.

Tabloya ve ülke gerçeklerine bakarak varılabilecek sonuç şu: DSP ve MHP, mümkünse DYP veya ANAP''tan birinin dışarıdan desteklemesiyle, hükümeti kurabilir; dış destek istenmiyor veya desteklerine ihtiyaç duyulan partiler buna yanaşmıyorsa, DSP ve MHP''ye en yakışan ortak ANAP olabilir. FP''nin, muhalefette kalmayı tercih edeceğini sanıyoruz.

DSP ve MHP hükümet kurmada aşırı temkinli davranabilirler; ama kocayıncaya kadar onları kendi hallerine bırakacak değiliz ya!