En muhtemel senaryo

Beden eğitimiyle aramız hiç iyi olmayabilir, fakat fikir cimnastiğinde bizim milletin üstüne yok. Henüz seçim yapılmadığı halde, medya, sandığın nasıl sonuç vereceğini daha şimdiden kararlaştırdığı gibi sandalye sayısına göre partileri sıraladı bile; iş hükümeti oluşturmaya kadar geldi.

Aslında doğru olanın bir partinin çoğunluğu yakalayıp hükümeti tek başına kurması olduğunu herkes görüyor. Türkiye ekonomik açından gerçek anlamda hamleyi, iktidarda bir partinin bulunduğu dönemlerde yapabildi. Başka ülkelerde sorunsuz çalışsa bile, koalisyonlar, bizde karmaşaya sebep oluyor. Farklı partilerden oluşan kısa süreli hükümetlerle geçirdiğimiz son 3,5 yıla, nereden bakılırsa bakılsın, kayıp yıllar denebilir.

Ancak, uygulanan seçim sistemi, ne kadar gayret edilirse edilsin, tek bir partinin iktidara ulaşmasını engelliyor. Anayasanın öngördüğü ''yönetimde istikrar'' ilkesi ''oy dağılımında adalet'' ilkesi önünde feda ediliyor. Bu yüzden de, birden fazla partinin kuracağı hükümetlerle idare edilmek kaçınılmaz oluyor.

Pazar günü yapılacak seçimlerde de durumun değişmeyeceği belli; oylar yine partiler arasında dağılacak, hiçbir parti diğerlerini Meclis''te çoğunluğu sağlayacak güçte geçemeyecek. Ortaya çıkacak tablo, pazartesi gününden itibaren koalisyon pazarlıklarını zorunlu kılacak.

Medyaya yansıyan hükümet formülleri işte bu zorunluluktan doğuyor. Planlanan ve gerçekleşmesi için büyük çaba sarf edilen formül, sandıktan DSP-ANAP iktidarı çıkmasıydı. Barajı ister altı parti aşsın ister dört, DSP ile ANAP''ın ikili koalisyonu rakamsal olarak imkân dışı; oyları da Meclis''e sokacakları milletvekili sayısı da iki partinin çoğunluğu yakalamasına yetmeyecek. Bu yüzden, DYP''yi, barajı aşarlarsa MHP ve CHP''yi hükümete sokmayı hedefleyen değişik formüller üzerinde duruluyor.

Bugünden yarına bakıldığında, görünen, şu anda egemen düşünce tarzı sebebiyle, seçim sonrasının da bozbulanık olacağıdır. "İllâ iki partili koalisyon olsun, ya da hükümette ekseni DSP-ANAP teşkil etsin" inadını sürdürecekler, bu sonu getirmek için mebus pazarları kurmayı bile deneyebilirler. Bu arada, pabuççu muştası kullanarak milli iradeyi eğip bükme hevesine kapılanlar da çıkabilir. FP ve DYP''yi hükümet dışı bırakma niyeti sandığın vereceği mesajın doğru algılanmasının önüne geçeceğe benziyor.

Sandıktan çıkacak tablonun medyada yer alan sıralamadan ve partilerin Meclis''e sokmayı başaracağı milletvekili sayısının pompalanan beklentilerden farklı olacağını düşünüyoruz. Eğer bu düşüncemiz doğruysa, pazartesiden itibaren başlayacak koalisyon hesaplarının, DSP-ANAP yerine FP-DYP veya FP-ANAP alternatifleri üzerine oturması beklenebilir. Eğer iki partili bir koalisyon isteniyorsa, rakamlar, böyle bir koalisyonu daha mâkul kılabilir. Oyu belli bölgelerde yoğunlaşan DSP''nin çıkarabileceği milletvekili sayısı, bu yüzden, DSP''nin içinde bulunacağı ikili koalisyon formüllerini -muhtemelen- imkân dışı bırakacaktır.

Şimdilik kimsenin aklına bile getirmediği bir başka ikili formül daha var: FP-DSP koalisyonu... İster, medyanın bastığı hava gerçekleşsin ve sandıktan DSP birinci çıksın, ister bizim beklediğimiz gibi FP rakiplerinden ileride bulunsun, bu iki partinin çıkaracağı milletvekili sayısı, büyük ihtimalle, bir hükümeti kurmaya yeterli olacaktır...

Seçim sonrasıyla ilgili senaryolar yazanların böyle bir ikili koalisyonu telâffuz bile etmemelerinin sebebini biliyoruz: 28 Şubat süreci sırasında DSP''nin aldığı tavır... Ancak, seçim öncesinde o tavırda belli bir yumuşama fark edildiği gibi, DSP''nin deneyimli lideri FP''yi incitecek sözler sarf etmekten de ısrarla kaçınıyor. "Hükümeti ANAP''la kuracağız" demiyor Bülent Ecevit, yaptığı "Hükümeti kiminle kuracağımıza halkımız karar verecektir" cümlesini tekrarlamaktan ibaret... Ya halkımız, sandıktan, sadece FP ile DSP''nin birlikteliğiyle hükümet kurulabilecek bir tablo çıkartırsa?

Doğmamış çocuğa don biçmek istemeyiz, ama görünen köy de kılavuz istemiyor. Seçimden çıkacak tablo seçmenin mesajını teşkil edecek; o mesajı inatlara kurban etmemek bütün partilerin görevi olmalı.