İhlas"ın başına gelen

Herhalde duymuş olmalısınız: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), cumartesi akşamı, İhlas Finans Kurumu''nun (İFK) faaliyetlerini durdurma kararı aldı. İFK, bundan böyle, tasarruf sahiplerinden para toplayamayacak, kimseye yeni fon kullandıramayacak, borç ve alacaklarını genel hükümlere göre tasfiye edecek...

Ekonomik krizler genellikle kurban alırlar. Devlet tarafından el konulan Demirbank, ekonomi krize girip faizler başını alıp gidene kadar bilançosu en düzgün bankaların başında geliyordu. Mâlî varlığını yüzde 38 getirisi olan devlet tahvillerine bağlaması, kriz çıktığında, Demirbank''ın sonunu getirdi; faizler tepe yapıp yüzde 1700''lere tırmanınca varlığı eriyen Demirbank taahhütlerini yerine getiremez duruma düştü. BDDK''nın devreye girip bankaya el koymak zorunda kalması böyle oldu. İFK da aynı krizin kurbanı.

İhlas''ın başını ağrıtan ilk kriz değildi bu. İhlas, grup olarak, açık pozisyonda yakalandığı 1994 yılı başlarındaki devalüasyonu da kıl payı ile atlatabilmişti. Biraz küçülmesi ve portföyündeki değerlerden bazılarını elden çıkarması gerekmiş, kurulan dış bağlantılar sayesinde o krizi atlatabilmişti. Bu defa da, gayrımenkullerini, değer taşıyan varlıklarını satıp sermaye takviyesiyle düzlüğe çıkma çabalarına girdi İhlas grubu; ancak başarılı olamadığı anlaşılıyor.

Neredeyse iki aydır, İFK müşterileri, vâdesi gelen mevduatlarını bile çekemiyorlardı; bu yoldaki şikâyetler, mektup, telefon ve elektronik posta yoluyla, bizlere de ulaşmaktaydı. Bir finans kuruluşunun darboğaza girmesi, eğer düzlüğe çıkamazsa çok sayıda mağdurla karşılaşmayı getireceği için, dikkatle yaklaşılması gereken bir olaydır; bu krizde hemen herkes İFK''nın çabalarının başarıya ulaşması için sağduyulu davrandı. Bankalar kanunu, esasen, finans kuruluşlarıyla ilgili olumsuz yayınları kesin olarak yasaklıyor; ancak hemen her medya kuruluşu, paniğe yol açmamak ve bir büyük grubu yanlışa sürüklememek için iyi niyetle davrandı.

Grubun 700 binden fazla mudisi bulunduğu, topladığı tasarrufların 1 milyar doların üzerinde olduğu söyleniyor. Finans kurumları kâr-zarar esasına göre çalıştıklarından, tasarrufları için İFK''yı tercih edenlerin bu gelişmeden olumsuz biçimde etkilenecekleri açık. Bankalardaki mevduatı güvencesi altına alan devlet, finans kuruluşlarını şemsiye dışında bırakıyor, bu da İFK müşterilerinin korunmasız kalması demek. Küçüklü-büyüklü mevduat sahipleri, tasarruflarını İFK''da değerlendirenler, epey zarar görebilecekler...

Toplanan paraların geri ödenmesi, anladığımız kadarıyla, ''icra-iflâs kanunu'' hükümlerine göre yapılacak; bu, epey zaman alan ve tarafları tedirginliğe iten bir süreci gerektirebilir. Oysa, İFK mudilerinin çoğu küçük tasarruf sahipleri olduğu, bazısı hayat boyu biriktirdiklerini İFK''da topladığı için, süreci kısaltmakta ve tarafları en az zararla bu bâdireden kurtarmakta yarar var. Bu durumda, ilgili herkese, görev düşüyor.

Taahhütlerini yerine getiremeyip krize düştüğü için faaliyetleri durdurulan kurumun yöneticileri, sahibi oldukları bütün değerlerin envanterinin çıkarılmasında ilgililere yardımcı olmalı en başta. Eldeki değerlerin paraya dönüştürülmesinde sabırlı davranmakta ve aslında kâr-zarar ortaklığı yoluyla o değerlerin gerçek sahibi olan mudilerin bu işten az zararla çıkmalarını sağlamakta yarar var; bu da sorumluluğu devlet adına üstlenecek kişilere düşüyor. Diğer finans kurumları da, özellikle zarara uğraması muhtemel mudilerin çıkarlarını ön planda tutarak, çözüm üretimine katkıda bulunabilirler, bulunmalılar... İFK''nın başına gelenin paniğe yol açıp sistem bunalımına dönüşmesine izin verilmemeli.

Türkiye gazetesi, İhlas Haber Ajansı ve TGRT gibi medya kuruluşlarını da içinde barındırıyor İhlas grubu; Türk kültür hayatına yıllardır katkıda bulunan bir grup bu. Gruba ait medya kuruluşlarının kendi ayakları üzerinde durmalarına, varlıklarını bağımsız olarak sürdürmelerine imkân sağlamanın yolları mutlaka aranmalıdır. Umudumuz, 1994''te düştüğü yerden kalkmayı kendi imkânlarıyla başaran grubun, İFK''nın faaliyeti durdurulduğu için ortaya çıkabilecek mağduriyetleri, bu defa, devlet ve çevrenin uzatacağı yardım elleriyle, mümkün olduğunca sınırlı tutabilmesidir.

Temennimiz, İhlas grubunun bu bâdireyi de atlatması.