Oynanan bilgi çarpar

Abdullah Öcalan''ın Türkiye''ye getirilmesiyle başlayan süreç yargı aşamasına doğru hızla yol alıyor. Mahkeme başladığında, dünyaya verilen "Yargılama âdil ve şeffaf olacak" sözü sebebiyle, gelişmeler herkes tarafından izlenebilecek; ancak operasyonda önem taşıyan bir odağın bilgi akışı için Hürriyet gazetesini tercih etmesi sebebiyle, İmralı haberleri, yargılama başlayana kadar, tek kanaldan akacağa benziyor.

Aslında, ne istihbarat tekelini elinde tutan odağın gazete tercihinde, ne de o gazetenin Hürriyet olmasında şaşılacak bir durum yok. Yıllar önce, yine PKK konulu bir fotoğrafın -kimbilir hangi sebeplerle- sızdırıldığı Hürriyet, fotoğrafın ''eski tarihli'' olduğunun anlaşılması üzerine bir itirafta bulunmuştu. Sonraları suikasta kurban giden Hürriyet''in o zamanki yayın yönetmeni Çetin Emeç, biraz da aldatılmanın sürüklediği can sıkıntısıyla, "Ne yapalım" diye yazmıştı, "İstihbarat örgütleri, ''büyük kardeşe büyük, küçük kardeşe küçük pay'' esasıyla çalışır; Hürriyet büyük gazete olduğu için bizi tercih etmeleri doğal..."

Kanal olarak Hürriyet''i tercih eden odak, onun kadar satan Sabah''ı da düşünmüştür muhakkak; ancak, Öcalan''ın uzun yolculuğu sırasında, Sabah''ın "MİT uyuyor" başlıklı bir haberi taşra baskılarında kullanması, haber derhal yayından alınmasına rağmen, bu gazeteyi ''cezalı'' kılmışa benziyor. Geçmişte Hürriyet''in kullandığı PKK fotoğrafının ''eski tarihli'' oluşu skandalını ortaya çıkartan Milliyet diğer ikisi kadar satmadığı için tercih edilmez; vaktiyle tutturduğu itirazcı üslubu tekrarlaması da imkânsız Milliyet''in, çünkü, geçmişten farklı olarak, ''tercih edilen'' Hürriyet ile aynı medya grubu içerisinde artık...

İstihbarat örgütleriyle medya ilişkisi dünyanın her tarafında sorunludur. Arada bir çizgi bulunması gerektiği bilinir de, o çizginin kalınlığı herkesin kendi uygulamasına göre değişir. Şu sıralarda yönettiği gazetenin bu konudaki tutumunun zihnini fena halde işgal ettiği belli olan Hürriyet''in iletişim doçenti kökenli yöneticisi Ertuğrul Özkök, pazar yazısında, bir İngiliz gazetecinin gelişigüzel tespitine dayanarak, tutumuna ''onay'' arayışındaydı. Bu kadar zorlanmasına gerek yok aslında; onun durumuna düşen pek çok yönetici, haberin kaynağına aldırmadan, ''haksız rekabet'' noktası üzerinde durmadan, kendisi gibi davranırdı. Onun esas titizlenmesi gereken ''tercih edilen gazete'' olarak önüne konulacak faturadır.

Ne demek istediğimizi, yine Abdullah Öcalan''ın merkezinde bulunduğu, Hürriyet ile haber tekelini elinde tutan odağın ilişkisinin bir başka yansımasına değinerek anlatalım.

Hürriyet, bu ayın başlarında, "Abdullah Öcalan bıyığını kesti" diye bir haber yaptı ve o haberden sonra ne zaman PKK liderinin bir fotoğrafını kullanması gerekse, bıyığı bilgisayarla silinmiş bir fotoğraf yayımladı. Oysa, yakalanmasından sonra, Abdullah Öcalan''ın bıyığını kestirdiği haberinin doğru olmadığı anlaşıldı. Hürriyet''i yanıltan haberi kim vermişti acaba? 3 Şubat günü, MİT Müsteşarı Şenkal Atasagun''un şu sözlerini manşete çıkarmıştı Hürriyet: "Öcalan''ı Rusya''ya kilitledik...." MİT Müsteşarı''nın yemeğine katılan bir yazarı da şu izlenimini yazdı: "Yunanistan''da yönetime Apo karşıtları egemen..." Oysa, Abdullah Öcalan''ın, o tarihte, ''kilitlendiği'' iddia edilen Rusya''da değil, Yunanlıların gözetimi altında, Kenya''daki Yunan büyükelçiliğinde bulunduğunu sonraki açıklamalardan biliyoruz.

Bu itirazımıza getirilecek "İstihbarat örgütlerinin alışıldık yanıltması" gerekçesini önemli buluyoruz; MİT Müsteşarı, o bilgiyi, hedef şaşırtmak için, bilerek ''yanlış'' vermiş olabilir. İstihbarat açısından ''tercih'' edilir olmak, hiçbir gazete ve gazetecinin düşmesini arzu etmeyeceğimiz böyle sakıncalar doğurabilir.

Abdullah Öcalan''ın yakalanmasıyla başlayan süreç medya-istihbarat ilişkilerinin sağlıklı bir zeminde yürütülmesi yönünden önemli. Geçmişteki olaylar ile daha yakınlarda yaşanan insan hakları derneği başkanının suikasta uğramasına, bazı gazetecilerin itibar ve iş kaybına yol açan Şemdin Sakık eksenli dezenformasyon olayı da medyaya ders olmalı.

Biz hükmümüzü verelim: İstihbarat tekelini elinde tutan odaklar ile bugünlerde Hürriyet''in girdiğine benzer ilişkinin, gazeteye de o ilişkiyi sürdüren gazetecilere de bir yararı olmaz; yolun sonunda güvenilirliklerini yitirdikleri ve lekelendikleriyle kalırlar. Elindeki bilgiyi tek kanaldan kamuoyuna sunmayı çıkarına uygun bulan odak da, kısa vâdede sonuç alsa bile, orta ve uzun vâdelerde yanıldığını anlayacaktır.

Bilgi ile oynamaya gelmez; oynanan bilgi çarpar.