Saçma bir tartışma

Tartışıyoruz da, bazen tartışmamız ''saçmalık'' sınırlarında dolaşıyor. "Türkiye''ye özgü şartlar" bulunduğu iddiasıyla yıllarca demokrasisi ayıplı bir ülke olarak kaldık, şimdi Avrupa Birliği (AB) içerisinde "Avrupa''ya özgü şartlar" ile tanışmamız gerekiyor, karşımıza çıkartılan bahane yine aynı: "Türkiye''ye özgü şartlar..."

Türkiye, 10 Aralık 1999 tarihli Helsinki Zirvesi''nden uzatılan "Aday ülke olabilirsin" dâvetini kabul etmekle AB standartlarına uyum sağlamaya söz vermiş oldu. Ekonomisini rekabetçi bir piyasa anlayışıyla yönetmeyi, insanlarını temel hak ve özgürlüklerden yararlandırmayı, hukukun üstünlüğü anlayışını sisteminin merkezi yapmayı içeren bir kabul bu. Diğer AB üyeleri ve adaylarında olduğu gibi, Türkiye''de de, hangi esasların geçerli olacağını, 1993 yılında AB zirvesinin toplandığı Danimarka''nın başkentinden mülhem, ''Kopenhag kriterleri'' belirliyor. ''AB adaylığı'' statüsünü benimsemekle, hükümet, ülke sistemini, ''Kopenhag kriterleri'' ışığında elden geçirme zorunluluğu altına girmiş oldu.

Türkiye''ye tanınan ilk mühlet ekim ayında doluyor; bu süre içerisinde yerine getirmesi gereken düzeltmeler gözden geçirilip sonraki aşamalar bir protokole bağlanacak. Ancak, son altı aylık süre içerisinde söz verilen konularda herhangi bir iyileştirme gerçekleştirilemedi. Tatille geçireceği önümüzdeki iki aydan sonra uyum yasaları için Meclis''in fazla bir vakti kalmayacak. Hükümetin tutukluğu, basit düzeltmeler için bile çaba göstermemesi, AB sürecinin gerçekten istendiğinden kuşku duyanların bu görüşlerinde haklı olabileceklerini akla getiriyor. Parti kapatmak ve erken seçim lâkırdılarının dolaştığı bir ortamda AB''ye uyumun sözü mü olur?

Oysa, AB''ye adaylık, Türkiye''yi yöneten Batıcı seçkinler açısından, "200 yıllık rüyanın gerçekleşmesi" anlamını taşıyor. Batı''yı tek seçenek bilenler, bunun gereğini yerine getirmekten geri duramazlar. Adaylık, sırf daha fazla hak ve özgürlük, daha fazla demokrasi vaad ettiği için, geleneksel olarak Batı''ya ters bakan çevreler tarafından da ''olumlu'' karşılandı. Garip bir paradokstur, AB, ülkenin istikametini 200 yıldır Batı''ya yönlendiren kadrolar ile o istikametten mutlu olmayıp ayak sürüyen kitleleri aynı çizgide buluşturdu. Ancak, Batıcı kadroların, "Batı ile buluşma" ânını sevinçle karşılamadıkları anlaşılıyor...

Tartışmayı ''saçmalık'' derecesine vardıran, devleti oluşturan kurumlar arasında fark edilen çelişkili tavırlar. AB ile uyumun sorumlusu Dışişleri bakanlığı, aylardan beri, ''Kopenhag kriterleri'' ile sistemi tanıştırma yönünde çalışmalar sürdürüyor; teklifleri içeren rapor elden ele dolaşıyor. Rapor müelliflerinin "Türkiye''ye özgü şartlar" gibi artık geride kalması gereken ''tabuları'' bütünüyle gözardı edemedikleri de görüldüğü halde, ''sulandırılmış'' teklifleri ''kabul edilemez'' bulanlar çıkabiliyor. MGK''nın yapısı ve statüsüne dokunulamaz, geçmişte çerçevesi çizilmiş temel kabullerden vazgeçilemez, yargı denetimi bütün kurumlara yaygınlaştırılamaz, bazı yasalardaki anti-demokratik maddeler bütünüyle kaldırılamaz imiş...

Bu görüş sahiplerinin, 10 Aralık günü Helsinki''den dâvet geldiğinde, neden "Hayır" cevabı vermediklerini anlamak zorlaşıyor. Altı ay önce bayram havası içinde girilen ''Helsinki süreci'', şu an sergilenen tutukluk yüzünden, Türkiye''yi pusulasız ve dümensiz bir gemiye dönüştürüyor. Belli ki, "Biz özeliz, bizim bize özgü farklılıklarımız var, bu sebeple demokrasimiz ve hukuk devleti anlayışımız değişik olmak zorunda" görüşünü millete dayatanlar, aynı ölçüyü AB kurumlarının da benimsemesini bekliyorlar...

İşte, bu da, tartışmayı ''saçma'' hale getiriyor.

Batıcılar, bu istikameti gösterirken Batı''nın temel ilkelerinin büyüsüne kapılmış görünüyorlardı; Batı konusunda kuşku belirtenler ise kendi öz değerlerimizi terk etme pahasına bir değişimi tehlikeli buluyorlardı. Batıcılar ''temel ilkeler'' konusunda skeptik hale gelir, Batı''dan kuşku duyanlar ''Batılı ilkeler'' talebini yükseltirlerse, buna ''saçma bir tartışma'' denmez de ne denir?

Sakallı Celâl, "Türkiye, yolcuları yüzünü Batı''ya çevirmiş, Doğu''ya doğru yol alan bir gemidir" demişti; geminin burnu 10 Aralık 1999''da Batı''ya döndü, ama yüzleri önceden o istikamete bakan kaptan ve tayfaları şimdi gözlerini kaçırıyorlar... Buna hakları yok.

Sanırım şu soruyu sormak hakkımız: Yoksa, 200 yıl boyunca milleti aldattılar mı; istedikleri hep ''Doğu despotizmi'' idi de, bunu ''Batıcılık'' yaftası ardına mı gizlediler?