Sorunun kökü
Fehmi KoruYeni Şafak Gazete Yazarı
00:00, 06/07/1999, Salı • Yeni Şafak Haber Merkezi
Türkiye Cumhuriyeti bir devlet değil de şirket olsaydı, bütçesine göz atanlar, derhal iflâsını talep ederlerdi. Hem de Meclis''te kabul edilen bütçe ''makyajlı'' olduğu halde. İç borç fâizleri vergi gelirlerinin neredeyse bütününü götüren, borçlarını ancak daha yüksek fâizle yeniden borçlanarak ödeyebilen bir ülke Türkiye.
Bütçe kalemleri arasına gizlenmiş israflara son vermek ve yılların birikimi yapısal bozuklukları gidermek üzere âcil tedbirler alınmazsa, herkesi etkileyen ''durgunluk içinde enflasyon'' daha da azacak ve hasta ameliyat masasında can verecek.
Alınmakta olan ekonomik kararlara bakıldığında, hükümetin sıkıntıyı aşma konusunda ''iyi niyetli'' ama cesaretsiz olduğu hemen görülüyor. Bütçeyi dizginlemek isteği iyi niyetin eseri, ama dizginlemeye hastalığın sebebinden değil sonucundan başlamak cesaret eksikliğinden. Türkiye''yi içine düşürüldüğü kısır döngüden, borç batağından kurtarmanın yolu, paradan para kazanma kolaycılığının kapısını bütünüyle kapatmak, acı ilâcı sistemin bozukluğundan yararlananlara içirmek olmalıydı; oysa, yüksek fâiz uygulamaları sürdürülürken, çare memur maaşını kıskanmada, emeklilik yaşını yükseltmede aranıyor.
Emeklilik yaşının düşük olduğu bir kaç ülkeden biriyiz; ortalama yaş uzadığına göre emeklilik yaşını yükseltmek elbette düşünülebilir. Ancak bunun yöntemi, erkeklerde 55 kadınlarda 50 olan emeklilik yaşını her iki cins için 62''de eşitlemek midir? Yaş ortalaması 67 olan bir ülkede, emeklilik yaşını 62''ye çıkarmak, bir çok çalışan için gerçekten ''mezarda emeklilik'' anlamına gelmez mi? 62 yaşında emekli olunan bir ülkede ''işsizlik sigortası'' bulunmaması ise kabul edilemez bir şey.
Sigortalı sayısını artırmak, kesenekleri çar çur etmeden verimli biçimde kullanmak, bürokrasiyi azaltmak, sağlık sigortasını yaygınlaştırarak sigorta hastanesi uygulamasından vazgeçmek akla hemen geliveren yöntemler. Bunlar ve başka ülkelerin uygulamalarından çıkartılacak başka yöntemler yerine, emeklilik yaşı çıtasını birdenbire anlamsız yüksekliklere taşımak kolaycılıktır.
Bugünkü hükümetin ilk bakışta ''iyi niyet'' olarak yorumlanabilecek genel yaklaşımıyla taban tabana zıt başka girişimleri, emeklilik yaşını yükseltme niyetiyle yan yana konulduğunda, bir tavır bozukluğu hemen görülebiliyor.
Emeklilik yaşını kadınlarda 12 erkeklerde 7 yıl birden yükseltmek isteyen hükümet, memur maaşlarını da çok gören bir tavır sergiliyor. Maliye bakanlığı, bütçe imkânlarının yetersizliği gerekçesiyle, maaş zamlarını yüzde 15 civarında tutmak istiyor. Oysa, son ayın enflasyon rakamının iyice açığa vurduğu gibi, şiddeti düşse de hayat pahalılığı acımasızca sürüyor. Ailelerin mutfak masrafları yanında eğitim giderleri de akıl almaz boyutlara ulaştı. İş bulmak zor, ekmek aslanın ağzında; okullarını bitiren gençler evde oturuyor. Çalışanlar gerçek anlamda perişan.
Ekonominin sorunlarını, memur maaş zammını sınırlı tutarak ve emekli yaşını artırarak çözme kolaycılığına sapılırken, sorunların sebebi olan yapısal bozukluklar üzerine gidilmiyor bile. İtibarlı sanayi kuruluşları birer birer kapılarına kilit vuruyor, tüccar ve esnaf kepenk indiriyor, onbinlerce kişi bu yüzden işsiz kalıyor. Bugünün Türkiyesinde, elde çanta ihracat kapılarını zorlayıp sanayicilik yaparak, alın teri dökerek para kazanmak zor, daha da zorlaşıyor; buna karşılık, eldeki veya dışarıdan bulunan parayı devlete borç vererek tatlı kârlar elde etmek çok kolay. En büyük holdinglerin kârı esas iştigal alanı dışındaki işlerden, repo ve tahvillerden bugün.
Devletlerin iflâslarını ilân ettikleri pek görülmez; ancak iflâs halindeki devletleri fark etmek sanıldığı kadar zor değildir. Türkiye, bugün, her bakımdan iflâs halinde bir devlet görüntüsünü veriyor. Emeklilik yaşını yükseltmeye çalışmak, maaşı düşük tutarak çalışanları açlıkla terbiye etmek, düşmekte olan Bizans''ta, yönetimdeki güçlerin, anlamsız konuları tartışmalarına benziyor.
Sadede gelelim ve sorunun kökünü görelim artık.
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.