Yeni bir anlayış

Okullar talihsiz bir dönemde açıldı. Yedi il ve yüzlerce ilçeyi kapsayan deprem bölgesinde maddi ve mânevi kayıplar büyük; ülkenin her tarafı felâketten etkilendi. Öğrenciler, sekiz yıllık kesintisiz eğitimin daha da fakirleştirdiği bir altyapıya mahkum olarak ve üniversite yerleştirme sınavındaki bir dizi skandal yüzünden YÖK tarafından bozulan moralle yeni ders yılına giriyor. Devamı 10. sayfada

Bakanlık, eğitim kalitesini artırmak yerine, artık en yüksek makamlardan yükselen eleştirilere hak verdirecek kozmetik değişiklikler peşinde; özel okulları karma hale getirme niyeti bunlardan biri.

Olağanüstü dönemler, nedense, karma eğitim âşığı oluyorlar. 12 Eylül, kentlerimizdeki tarihî liselerin yapısını bozdu; adlarına bakıldığında hâlâ kız lisesi veya erkek lisesi sanılabilecek devletin eğitim kurumları o zamandan beri karışık eğitim veriyorlar; yani İstanbul Erkek Lisesinde kız, İzmir Kız Lisesinde erkek öğrenciler de okuyor. 28 Şubatın projesi ise özel okulları da karma liselere çevirmek; DSP''li bakan, bu ders yılı başında, bu yolda tâlimat çıkardı.

Karma eğitim tercihinin ideolojik sebebini anlamıyor değiliz, ama yine de kararı garip karşılamadan edemiyoruz. Dünyanın her tarafında karma liseler olduğu kadar karışık olmayan liseler de var; oralarda kimse bu geleneği herhangi bir sebep uğruna bozmayı düşünmüyor. Doğru veya yanlış bir düşünceyle, yetişme çağındaki gençlerin, ayrı okudukları taktirde, kendilerini derslerine daha fazla verebileceklerini düşünen veliler, ayrı liseler arayışındalar. Gençlerin bazı liselerde ayrı okumaları Türkiye''nin ''karmacı'' görüntüsünü bozmuyor; sonuçta cinsler üniversitelerdeki karma eğitimde bir araya geliyorlar zaten.

Ayrı eğitim, muhafazakâr ailelerin, vaktiyle okutmaktan çekindikleri kızlarına eğitim aldırmaları için bir teşvik unsuru; eğitimin bütünüyle karmalaştırılması bu eğilimi tersine çevirebilir. Eğitimde anayasal bir zorunluluk olan fırsat eşitliğini sakatlayacak, parlak gençlerin okuma heveslerini zedeleyecek bir uygulamayı zorlamamak gerekiyor.

Özellikle ülkemizdeki devlet sisteminin kendi içinden gelen eleştirilerle doğru yöne evrilmesinin beklendiği bugünlerde, yeni yanlışlıklara yol açmamak şart. Demokrat, lâik, cumhuriyetçi ve Atatürkçü platformdan yapılan önerilere, hayat tarzlarına müdahale edilmemesi şartıyla, olumlu cevap veren geniş bir kesimi yeni dargınlıklara sevk etmek kime yarar sağlayabilir ki? Dikkatli olma zamanıdır.

FP lideri Recai Kutan''ın, Yargıtay başkanı Doç. Sami Selçuk''un tebliğine "Altına imza atarım" onayıyla mukabele etmesini doğru anlamak lazım. FP''nin de içine dahil edilebileceği geniş bir kesim açısından, bugünün sorunu, herkesin üzerinde uzlaşabileceği bir toplum projesinde buluşmaktır. Kendilerinden aşırılık, radikallik beklenen, maksimalist projelerinden tâviz vermediği önyargısıyla yaklaşılan bir kesimin bu ''uzlaşmacı'' tavrı herkesin hayat alanına saygı gösterilmesi anlamını taşıyor.

FP''nin tanıtmadan sorumlu genel başkan yardımcısı Dr. Ertan Yülek''in, tarihin tozlu sayfalarından çıkararak hatırlattığı halen devam eden eski bir uygulama, eğitim alanında doğru yola işaret ediyor. 1960 yılında, bir dizi yazışma sonrasında, okullardaki din derslerinin gayrımüslimlere yaygınlaştırılmasına da izin verilmişti. Eldeki belgeler incelendiğinde, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan Musevi çocukların, din derslerini sinagoglarda hahamlardan alabildikleri görülüyor. Milli eğitim bakanlığı talim terbiye kurulunun izniyle, Musevi çocuklar, hahamlardan ''birkot aneenin'', ''birkot aşah'', ''pesuka dejimra'', ''şir aşirin'', ''arvit şel şabat'' gibi dualar öğrenebiliyor, topluca ibadet edebiliyorlar. İzin belgesinde 35 dua ayrı ayrı kaydedilmiş; bunların hem okunması hem de ezberlenmesi öngörülüyor.

Azınlıklar konusunda 1960''ta yakalanan doğrunun, ülkede çoğunluğu teşkil edenlerden kıskanılmasını, Museviler ve Hıristiyanlar için düşünülebilen ''farklı olma'' hakkının çoğunluk söz konusu olduğunda duyulmak bile istenmemesini akıl almıyor. Azınlıklar için amaç çoğunluk haklarına sahip olmak iken, bizim ülkemizde çoğunluklar azınlık haklarına gıptayla bakar durumdalar.

Bu yıl, 28 Şubat''ın eğitim üzerindeki etkileri daha güçlü hissedilecek. Ayrı binada eğitim veren Ankara Anadolu İmam Hatip Lisesi, öğrenci azlığı sebebiyle sınıfları boşalan merkez İmam Hatip Lisesi bünyesine geri dönüyor; bazı illerde İmam Hatip binalarına öğrencisizlik yüzünden el konulacağı söylentileri var. Şimdi de, paralı liseler karmalaştırılarak bir başka özel alan daha kamulaştırılıyor.

Bizden hatırlatması: Bu ders yılı, depremle sarsılan toplumumuzun yaralarını sarma, çağdışı görüntüye sahip devlet yapısını çağdaşlaştırma çabalarına paralel bir olumlu anlayış içerisinde değerlendirilmeli.