Yüksek sesle düşünürken...

Bir ay önce "Gazeteci Uğur Mumcu''nun kâtilleri yakalandı" haberi gündemimizi meşgul ediyordu. ''Umut operasyonu'' bazılarını cesaretlendirmiş, "Bu defa tamam" güveniyle, "Aramızda ''İslâmî kesim adam öldürmez'' diyen safdiller var; işte görüyorsunuz, daha önce 200 defa yazdığım gibi, İran bağlantılı İslâmî terör ispatlandı" diye yazanlar bile çıkmıştı. Dünkü gazeteler hazin sonucu özetliyor: ''Umut operasyonu''nu yürüten Emniyet''teki ekibin elemanları Doğu''ya sürülmüşler... Okurlarını 201 kez yanıltan başyazar ve yazarlar ise, sağa sola bakınarak, görevlerine devam ediyorlar...

Konuyu kişiselleştirmenin mahzurları var; ancak, bugün tartışma gündemimizde bulunan pek çok sorun ile Uğur Mumcu suikastının doğrudan irtibatı olduğuna inanıyorum. Uğur, "Bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olunamaz" derdi, ben de "Uğur Mumcu suikastı çözülmeden Abdi İpekçi''den Ahmet Taner Kışlalı''ya kadar siyasi cinayetlerde hayatlarını kaybeden onlarca aydının fâili meçhulleri aydınlanamaz" diyorum... Mumcu cinayetini aydınlatabilirsek diğer fâili meçhullerin içyüzüne daha iyi vâkıf olabilir, bu tür cinayetlerin bir daha işlenmeyeceği güveniyle geleceğe daha umutla bakabiliriz...

Uğur Mumcu ''sıradan'' bir gazeteci değildi. Cinayet ertesi devlet yetkililerinin yaptıkları açıklamalar, onun olağanüstü bir ilişkiler ağının tam ortasında bulunduğunu dışa vurmuştu. Dönemin Genelkurmay başkanı Org. Doğan Güreş, "Aile dostuyduk" diyor, Emniyet genel müdürü Yılmaz Ergun, "Kendisiyle bilgi alışverişinde bulunurduk" ayrıntısını veriyordu. Suikast sırasında Cumhuriyet''te genel yayın müdürü olan Özgen Acar, Uğur Mumcu''nun Genelkurmay genel sekreterliğinden istediği ve cinayet yüzünden elde kalmış bilgilerin bir zarf içerisinde kendisine iletildiğini, olayın üzerinden yıllar geçtikten sonra açıklıyordu.

Bu bilgileri teyit eden bir yeni not da, 1980 öncesi İstanbul Sıkıyönetim komutanı olan eski Genelkurmay başkanı Org. Necdet Üruğ''dan geldi. Org. Üruğ, Radikal''den Neşe Düzel''e, Uğur Mumcu''yu iyi tanıdığını anlatmış ve şu bilgiyi vermiş: "Uğur Mumcu''yla biz iyi dosttuk. Sık sık gelirdi bana. (..) Hatta onun verdiği bilgilere göre polise operasyonlar da düzenlettik." (3 Temmuz 2000) Bir dönemin en önemli askeri sorumlusu olan Org. Üruğ, siyasi cinayetler ve toplumsal olayların darbelere zemin hazırlamak amacıyla sahneye konulduğu ''hipotezi'' için, "Bunlar hep söylenen şeylerdir" ifadesinden öte bir değerlendirme yapmaya yanaşmıyor...

Devletin her dönemdeki üst düzeyi ile yakın ilişkiler içinde olduğu anlaşılan Uğur Mumcu''nun hâin bir cinayete kurban gitmesi, suikast sonrasında verilen ''şeref sözleri'' de hatırlanırsa, devletin büyük bir ayıbıdır. Ancak daha da büyük ayıp, aradan bunca zaman geçtikten sonra bile, cinayetin nasıl işlendiği konusunda karanlıkta oluşumuzdur. Yargısı devam eden, devlet içinden birilerinin âleti olarak cinayeti işlediğini itiraf etmiş bir zanlı (Abdullah Argun Çetin) vardır, ancak verdiği bilgilerin üzerine ciddiyetle gidilmemektedir.

Abdi İpekçi, 12 Eylül''e giden Türkiye''de kaybı darbe sebebi haline dönüşmüş bir simge isimdi. Cinayeti üzerinden 21 yıl geçti, fâili olduğu bilinen Mehmet Ali Ağca ülkeye getirildi, ancak olayın üzerindeki sis perdesi bir türlü aralanmıyor. Kuşkuların daha da koyulaşmasına yol açan basit polemiklerle bir yere varmak esasen mümkün olamaz. 1980 öncesinin Yeşil''i olan Ağca''ya ve 1990''ların Ağca''sı olan Yeşil''e daha yakından bakmak gerekiyor...

Uğur Mumcu, 1990 ocak ayında Prof. Muammer Aksoy''un ensesine sıkılan iki kurşunla başlayan yeni sürecin en önemli simgesidir; o süreç içerisinde çok sayıda aydın siyasi cinayetlerde hayatını kaybetti. Ancak, Mumcu''nun ve diğerlerinin cinayetlerini ''gerçekten'' aydınlatma yönünde en ufak bir çaba yok ortada. Gerektiğinde kamuoyunu manipüle etmede kullanılıyor siyasi cinayetler, ancak çözümleri yolunda gönül ferahlatacak somut bir adım asla atılmıyor... İçişleri bakanı Saadettin Tantan''ın verdiği sözler de havada kaldı; ne hikmetse, o sözleri de kimse hatırlatmıyor.

Son on yıl üzerinde yoğunlaşarak hata mı yapıyoruz acaba, bugünlerin anahtarı da 1980 öncesindeki olaylarda, o olayları planlayan kişi ve kurumlarda saklı olmasın?