Şaşırt(ın) bizi...

Krize götüren süreçte, çöp değerindeki varlıkları sanal olarak derecelendirerek finansal sisteme saadet zincirleri ören kredi derecelendirme kurumları bu günlerde kaybettikleri kredibiliteyi umursamadan, ülke notlamalarına devam ediyorlar.

Kredi derecelendirme kurumlarının ülke notlamalarındaki şaibe ayyuka çıkarken, Türkiye ekonomisine ilişkin söylemlerinde ve notlamalarındaki tutarsızlık, adaletsizlik had safhaya ulaşmış durumda.

Biz yazmaktan usandık. Ancak bu kurumlar Türkiye ekonomisine karşı takındıkları adaletsiz ve tutarsız tavırlarına usanmadan devam ediyorlar.

Bunun son örneği; kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor''s''un (S&P) Türkiye''nin not görünümünü düşürmesidir.

S&P, 1 Mayıs itibariyle Türkiye''nin BB olan kredi notunun görünümünü pozitiften durağana düşürdüğünü açıkladı.

S&P, Türkiye''nin kredi notunun görünümünü pozitiften durağana çekmesine gerekçe olarak ise, zayıflayan dış talep ve kötüleşen ticaret kapasitesini öne sürdü. Ayrıca, Türkiye ekonomisinin aşırı derecede ihracata bağlı olması nedeniyle olası riskleri barındırdığı ve dış talepteki yavaşlama ve dış ticaretteki kötüleşmenin ekonomide denge sağlanmasını güçleştireceğine vurgu yaptı.

S&P''nin öne sürdüğü gerekçelerin elle tutulur bir yanı yok…

Bundan önceki gerek Türkiye öngörüleri, gerekse diğer ülkeler ve küresel ekonomiye dair öngörülerinin tutarlılığı da ortada.

S&P yeni bir şeyler söylemiyor. Ancak söylediklerinde mübalağa ve çarpıklık var…

Örneğin uzunca bir süredir dış ticaret ve enerji fiyatlarından kaynaklanabilecek bir tehlikeye dair, yerli ekonomistlerin uyarıları ve ekonomi yönetimin öngörülerini bilmeyen yok.

Kaldı ki, ekonomide yaşanan kısmi soğumanın etkisiyle dış ticaret açığında önemli bir daralma yaşanmaktadır. Enerji fiyatlarında bir sürpriz olmaması durumunda bu gidişle gelecek dönem cari açık rakamları daralmaya devam edecektir.

İhracat meselesine gelince, nisan ayına kadarki dönemde ihracat performansındaki artış devam etmektedir. Üstelik Avrupa Birliği ekonomilerine yapılan ihracat üç ay önce yüzde 48''ler seviyesinde iken, bu rakam şu anda yüzde 42''lere gerilemiştir.

Risk olarak öne sürülen unsurlarda son aylarda yaşanan iyileşme, özellikle ihracat-ithalat dengesindeki karşılama oranındaki artışa rağmen yapılan açıklama oldukça manidar…

Evet, S&P''nin mübalağa dolu açıklamalarında bilmediğimiz, hesaplayamadığımız hiçbir sürpriz ek risk yok.

Ama daha da önemlisi bu kurumun açıklamalarının hiçbir yerinde ne hikmetse (!) olumlu beklentiye dair hiçbir öngörü bulunmuyor.

En kötü senaryoya göre böyle olursa şöyle olur kabilinden Türkiye''nin içine düşeceği en kötü senaryo tasvir ediliyor. Ve ben senin görünümünü beğenmedim arkadaş, sen biraz daha durağanda takıl, bir ara yine biz seni pozitife çekeriz diyor.

Hatırlatalım; 2011 Eylül ayında S&P, Türkiye''nin yerel para cinsinden kredi notunu iki basamak artırmış, not görünümünü ise pozitif olarak belirlemişti. Ancak küresel yatırımcılar için daha önemli olan ve özellikle emeklilik fonlarının yasal düzenlemeleri gereği yabancı para cinsinden notunu ise aynı bırakmıştı. Yani Türkiye''ye yabancı fon girişinin önünü açacak yabancı para notunu vermemişti…

Şimdi bizi bu yazdıklarımızla çok popülist, milli duygularla hareket edip, hissi davranmakla suçlayanlar olabilir. Bir anlık bunların hepsini kabul edelim ve aşağıdaki S&P mantığını anlamaya çalışalım.

Türkiye''nin notu yakın zamana kadar batmış İzlanda ve İrlanda''nın notlarının altındaydı. Bu ülkelerin kredi notları iflasın arifesinde iken bile yatırım yapılabilir seviyedeydi.

Önümüzdeki 12 ay içinde Türkiye''nin notunun indirilme olasılığının "3''te 1" olduğunu açıklayan S&P, hâlihazırda ekonomik darboğazda olan birçok ülkenin notunu Türkiye''nin üzerinde tutmaya devam ediyor.

İşte bu mantığın anlaşılabilir bir yanı yok…

Piyasa S&P''nin kararını takmamıştır. Döviz, borsa ve faiz cephesi rutin işlemlerine devam ederken, Türkiye''nin uluslararası kredi riskini gösteren CDS oranlarında da önemli bir değişim yaşanmamıştır.

Ancak bu tip açıklamalar, ülkeye giren fonun maliyetini artırırken, miktarında da azalmalara neden olacak açıklamalardır. Daha da önemlisi; biz yatırım yapılabilir nota sahip olduğumuzu haykırdıkça o(nlar), bizden not artırımı beklemeyin demektedirler…