Amerika kimi kurtaracak?

Dünya piyasalarının gözü kulağı ABD kongresinde hararetle görüşülen 700 milyar dolarlık kurtarma planına kitlenmiş durumda. Kendi içerisinde çok fazla tartışılacak bir plan olsa da, açıkçası ABD dışındaki piyasalar açısından planın eksikliğinin, neyi içerip içermediğinin ve maliyetinin hiçbir önemi yok. Önemli olan bir an önce planın ABD kongresinden geçmesi...

Kurtarma planının yetersizliğinden kaynaklanacak olumsuzluk orta ve uzun vade de hissedileceği için kısa vadede "günü kurtarmak adına" bir an önce planın ABD senatosundan geçmesi bekleniyor. Daha bir ay öncesine kadar ABD''den ve Avrupa''dan gelen her türlü makro ekonomik veriyi, ekonomik daralmanın bir göstergesi olarak fiyatlayan piyasalar artık bu verileri "sümen altı" etmeye başladı. Şu anda tüm veriler ve haberler görüşülen bu planın gölgesinde kalmakta.

Kurtarma planının eksik ya da fazla, her ne şekilde olursa olsun kongreden geçmesi durumunda piyasalarda kısa vadeli bir kırılma yaşanacaktır. Planın eksikliğinden kaynaklanacak riskler daha çok uzun vadede hissedileceği için kısa vade de piyasalar üzerinde olumlu etkisi olacaktır.

Planın geçmesine yönelik ABD ekonomi yöneticileri ve Başkan Bush''un kamuoyuna "aba altından sopa" göstererek baskı yaptığını görüyoruz. Planın uygulanmaması durumunda krizin maliyetinin çok daha yüksek olacağı, harekete geçilmediği takdirde ABD''yi "ıstırap verici bir sonun beklediği" gerek Başkan Bush''un gerekse ekonomi kurmaylarının sık sık kullanması, aslında bir nevi oldu bittiye getirme hareketi ve tehdit olarak algılanabilir. Faturanın 700 milyar doların çok fazla üzerinde olacağı ve bu faturanın vergi mükelleflerinin sırtına yükleneceği, ABD yönetimi tarafından aslında çok fazla da önemsenmiyor. Bizde de 2001 krizinin ardından 20 bankanın "sondajlanarak hortumlanması" sonrasında milyarlarca dolarlık fatura vatandaşa ödetilmişti.

Bu planla kurtarılmak ve destek olunmak istenen kesim, yıllarca denetimsiz bir şekilde dünya piyasalarından büyük paralar kazanan mali sektör baronlarından başkası değildir. Şu an için ne mortgage finansmanına dahil olup kredilerini ödeyemeyip zora düşen nede vergi yükü ile bunu finanse edecek olan ABD vatandaşlarının çok fazla önemi yok.

Çünkü başkanlık seçimleri öncesinde kimse "büyük lobi faaliyetleri olan sermayeyi" karşısına almak istemiyor.