Büyük felaket!

Küresel ekonomik toparlanmaya dair endişeler devam ederken, merkez bankalarının devasa büyüklükteki parasal genişleme hamlelerinden geri adım atmaları şimdilik pek mümkün gözükmüyor.

Ekonomilerin bir türlü toparlanamaması ve buna paralel parasal genişleme hamlelerinin devam etmesi; zaten zor durumda olan gelişmiş ekonomilerin devlet bütçelerini hepten zora sokuyor.

Gelişmiş ekonomilerin neredeyse tamamı küresel ekonomik krize yüksek borçluluk oranları ile yakalandı.

Devletlerin borç almaya başlama tarihleri 13. yüzyıla kadar uzanmaktadır. O tarihten bu yana içlerinde küçük devletler ve imparatorluklar olmak üzere birçok devlet vergi toplayamama ve gelirlerinin üzerinde borçlanmayla, bir gün kaçınılmaz son olan; borçlarını ödeyemez duruma düşmüşlerdir.

Kapitalizmin entegrasyon dönemini tamamladığı 1980 sonrasında devlet borçları hızla artış göstermiş ve dünya tarihindeki en sık "devlet iflasları" görülmüştür.

1824 ve 2004 yılları arasında tam 257 ülke iflas etmiştir. Bu iflasların 74 adedi sadece 1981-1990 yılları arasında yaşanmıştır. Küresel kriz sürecinde ise, iflas eden ve iflasın eşiğinde olan devlet sayılarında artış yaşanmıştır.

Küresel ekonomik krizle birlikte, devlet borçlarında hızlı bir artış yaşandı. Devletlerin borçları küresel ekonomik krizin başlangıcı olan 2007 yılı sonundaki borç miktarları baz alınırsa, o zamandan bugüne kadar yüzde 80"den fazla artış gösterdi.

Krizle mücadele adına, ekonomik durgunluktan çıkmak ve ekonomileri kurtarmak için özellikle gelişmiş Batılı devletler trilyonlarca dolarlık teşvik harcaması yaptılar. Bunun karşılığında ise kamu borçlarında artışlar yaşandı.

İşte bu ortamda, yüksek kamu borcu üzerine krizin tahripkâr etkileri de eklenince, devletler açısından vergi tahsilâtı hiç olmadığı kadar önemli hale gelmiştir.

Krizin yıkıcı etkilerini minimize etmek için yapılan bu harcamalar, zaten yüksek olan devlet borçlarının daha da yükselmesi ve bu borçların gerçek yüklenicileri olan "orta sınıf" vergi mükelleflerinin daha fazla fedakârlık etmesi anlamına geliyor.

Orta sınıf vatandaşın durumu ise krizle birlikte daha da kötüleştiği için vergi adına daha fazla fedakârlık yapması mümkün gözükmüyor. İşte bu nedenle, devletler bugüne kadar incit/e/medikleri büyük sermayeye gözü dikmiş durumdalar.

Vergi gelirleri, giderlerini karşılamayan devletler, önce finansal piyasalar üzerine vergi koymaya çalıştılar ve bunu piyasalarla zıtlaşmamak adına başaramadılar. Sonra obez, şişman kediler diye tanımlanan "kaymak tabaka"yı "zengin vergisi" adı altında vergilendirmek istediler. Ancak bunu da başaramadılar.

Acilen kaynak bulmak zorunda olan devletlerin son operasyonları ise vergi cennetlerine kaçan paralara kancayı takmak ve büyük şirketlerin vergilerini mercek altına almak oldu.

Sadece Avrupa ülkeleri vergi cennetleri yüzünden yılda bir trilyon dolar kayba uğramaktadır. İşte bu nedenle AB liderleri Brüksel›deki zirvede AB›nin vergi politikasını masaya yatıracaklar.

Diğer taraftan küresel anlamda hegemonik güce sahip Batılı şirketlerin vergileri inceleme altına alınmaya başlandı. Bunun son örneği ise ABD"nin Apple başlattığı vergi operasyonudur.

Dünya tarihinde isyanlara, devletlerin çöküşlerine sebep olan vergi, yeniden ve her zaman kinden daha önemli hale gelmiştir.

Deutsche Bank"ın tahminlerine göre 2020 yılına kadar borçlanma oranı sanayi ülkelerinde yüzde 140"ı bulurken, gelişmekte olan ülkelerde bu oran yüzde 40"ların altına düşecek.

Eğer böyle giderse; şimdilik vatandaşına ve elinin altındaki şirketlere yeni vergiler için saldıran devletler, önümüzdeki günlerde yeni kaynaklar için başka yollar aramak zorunda kalabilirler.

Bu yollardan bir tanesi de; tarihsel süreçte örnekleri bolca olan, devletlerin diğer devletlere saldırmalarıdır.