Çin"in altın operasyonu

Küresel finans kriziyle birlikte oluşan güvensizlik altını sürekli gündemde tuttu. Ons fiyatlarının 1900 dolarları görmesinin ardından gerileyen altın bugünlerde yaşanan gerileme ile birlikte yine gündemde.

Hayır, bu yazıda altında yaşanan fiyat hareketlerine değinmeyeceğiz. Büyük resimde, küresel altın piyasasında ülkeler bazında yaşanan önemli detaylara değinmeye çalışacağız.

Son açıklanan raporlara göre, altının küresel talebinde bir düşme var.

Dünya Altın Konseyi''nin yayımladığı 2012 yılı ilk çeyrek raporuna göre, küresel altın talebi yılın ilk üç ayında yüzde 5''lik düşüş yaşamış.

Altın talebinin düşmesinin en büyük nedenlerinden birisi, dünyanın en büyük altın alıcısı olan Hindistan''ın talebindeki gerileme.

Hindistan''ın altına uygulamaya başladığı yüksek ithalat vergisi ve Hindistan parası Rupi''nin oldukça volatil hareket etmesi, Hindistan''ın altın alımlarında düşmeye neden olmuştur.

Hindistan ekonomisindeki yavaşlamayı tahmin edemeyen merkez bankası yükselen enflasyona rağmen faiz indirimine gidince, yerel para birimi Rupi''nin değer kaybı kaçınılmaz oldu. Rupi sadece bu mart başından buyana yüzde 13''ü aşan değer kaybı yaşayarak tarihi diplere ulaştı.

Hindistan Rupi''sinde yaşanan bu değer kaybıyla birlikte hâlihazırda dünyanın en büyük altın alıcısı konumundaki Hindistan''ın altın talebinde ciddi daralma yaşanmıştır.

Sadece bu yılın ilk çeyreği itibariyle, Hindistan''ın kuyumculuk talebi bir önceki yıla göre yüzde 19 düşerken, yatırım amaçlı altın talebinde de yüzde 46''lık düşüş yaşanmıştır. İşte bu düşüş küresel altın talebinin yüzde 5 gerilemesinin en önemi nedenidir.

Hindistan''ın altın talebi düşerken, Çin''in altın talebinin halen artmaya devam ettiğini görüyoruz.

Yılın ilk çeyreği itibariyle yüzde 5''lik küresel düşüşe rağmen, Çin''in altın talebi 255 ton seviyesine yükselerek yüzde 10''luk büyüme yaşamıştır.

Çin''in altın toplaması yeni bir şey değil aslında…

Çin son birkaç yıldır her fiyat seviyesinden yoğun olarak altın alarak bu operasyona devam ediyor.

2010 yılında 245 ton altın alımı gerçekleştiren Çin, 2011 yılında altın alımını iki katına çıkararak 490 bin ton altını küresel piyasalardan toplamıştı. Bu alım büyüklükleri hiç şüphesiz o tarihlerde 1900 doları gören altın fiyatının yükselmesinde önemli bir etkendir.

Çin''in yaptığı bu alımlar nedeniyle, yılsonuna kadar Hindistan''ı geçerek dünyanın en büyük altın piyasası olması bekleniyor. Üstelik bu beklentiyi deklare edenlerin başında da Dünya Altın Konseyi bulunuyor…

Peki, Çin planlı bir şekilde altın almaya neden devam ediyor?

Küresel finans krizinin patlak vermesinin ilk günlerinde Çin, dolara alternatif yeni bir rezerv para, dünya parası olması gerektiğini dillendiren grubun başını çekiyordu.

Krizin ilk dönemi sayabileceğimiz 2008-2009 yıllarında Çin, elindeki devasa dolar birikiminin geleceğinden kaygı duyarak, elinde tuttuğu 3 trilyon doların üzerindeki rezervini hem ABD''yi fonlamaya devam ederek, hem de rezerv çeşitlendirmesine giderek korumaya çalışıyordu. Yani, geleceğinden kaygı duyduğu dolar rezervini mümkün mertebe eritmeye çalışıyordu da denilebilir…

İşte bu dönemde Çin rezerv çeşitlendirme operasyonunda altını keşfetti. Diğer merkez bankalarının da altın almasına rağmen, (bugünde devam eden) Çin''in planlı ve programlı altın alım operasyonu dikkat çekici boyutlara ulaşmıştı.

Dikkat çekici boyutlara ulaşan bu altın alım operasyonu o dönem gündemi sarsan Wikileaks belgelerine dahi konu olmuştu.

Wikileaks kaynaklarına göre, "Çin altın alarak ABD dolarının rezerv para hegemonyasını zayıflatmaya çalışıyordu"

Bugün ise, Euro Bölgesinde yaşanan çalkantı nedeniyle Euro''nun geleceğinin sorgulandığı bir dönemi yaşıyoruz. Diğer taraftan da zayıf Euro nedeniyle güç toplayan, ancak itibari değerinin halen sorgulandığı bir ABD dolarıyla karşı karşıyayız.

İşte bu tablo karşısında Çin, üç yıl önce başlatmış olduğu rezerv çeşitlendirme programının bir parçası olan "altın operasyonu"na devam etmektedir.