Sözün sigortası var mı?

Konuşmanın kendine özgü ve çok aşamalı riskleri var. Hele de herhangi bir konuda fikrinizi ifade etmeye çalışıyorsanız...

Önce aklınızdakini ifade etme kabiliyetine sahip kelimeleri yanyana getirip cümlelere dönüştüreceksiniz. İşte birinci risk bu noktada başlıyor. Öncelikle siz çok doğru fikirlere sahip bir insan olmanıza rağmen, meramını ifade etme yeteneğinden mahrum biri olabilirsiniz. Bu mahrumiyet, ömrünüz boyunca konuşmayı sizin için sıkıntılı hale getirecektir. Belki çoğu zaman sadece bu yüzden konuşmamayı tercih edeceksiniz ve işe yaraması muhtemel fikirleriniz de içinizde kilitli kalacak.

diyelim iyi kötü bir ifade yeteneğiniz var. O zaman da başka bir risk bekliyor olacak sizi. İnsanın iki günü, iki saati, hatta iki anı birbirini tutmuyor. İyi gününüz var, kötü gününüz var. Muhakemenizin berrak olduğu zamanlar var, olmadığı zamanlar var. Dolayısıyla meramınızı ifade etmek için dün belli bir rahatlıkla kullandığınız kelimelerle, bugünün sıkıntılı ortamında kullanabilecekleriniz birbirinden farklı olacaktır. Meseleyi dün daha sarih biçimde ortaya koyabilecekken, bugün daha zayıf ya da kusurlu ifade etmek zorunda kalabilirsiniz ve bu durum, sözlerinizin hakkıyla anlaşılması bakımından hiç de lehinize olmayacaktır. Bunun sonucu olarak da, başka bir kurgu içinde gayet makul karşılanabilecek bir fikrinizin, sırf o anda yeterince iyi ifade edemediğiniz için harcanıp gittiğine tanıklık edebilirsiniz.

Bu aşamaları kazasız belasız atlattık ve fikrimizi sağlıklı biçimde ifade etmeyi başardık diyelim. Bu defa da karşımızdakinin algılama kapasitesinden kaynaklanan risklerle karşı karşıyayız demektir. Malum, "Sen ne kadar bilirsen bil, söylediklerin karşındakinin anlayabildiği kadardır!". Madem sözlerinin ne söylediği bir başkasının idrakine ve insafına kalıyor, o halde bu noktada ciddi ve çok yönlü risklerle karşı karşıyasın. Bir; karşındaki senin söylediğini doğru anlama kapasitesine hiç sahip olmayabilir. İki; belli başlı önyargıları, takıntıları, saplantıları nedeniyle sana karşı akıl ve izanının kapağını sıkıca kapatmış olabilir. Üç, söylediklerini kısmen ya da tamamen yanlış anlayabilir. Dört, söylediğin her şeyi bal gibi anlar ama egosu anladıklarını kabul etmesine engel olur. Beş, söylediklerini rahatlıkla anlayabilecek kapasitede olduğu halde, o an için sana konsantre olmamıştır, dikkati dağınıktır, aklı başka yerdedir, dinler görünür ama aslında seni duymaz.

İlk düşünüşte aklıma gelen riskler bunlar, mutlaka gelmeyenler de vardır. Herhangi bir durumu abartarak ifade etmeyi seven bir kalemim olmasına rağmen, bu yazıda bunu yapmadım. Bunlar, konuşmaya yeltenen, fikirlerini sözlü olarak ifade etmeye niyetlenen herkesi bekleyen fazlasıyla olağan riskler... Neden bahsu buradan açtık peki bugün? İnsanın kendini, duygularını, fikirlerini, beklentilerini, umutlarını, hayallerini ya da içine sığdırmakta güçlük çektiği başka şeyleri başını gözünü yarmadan, kurda kuşa kaptırmadan, kolunu kanadını kırmadan ifade edebilmesinin aslında ne kadar zor olduğunu görebilmemiz için!

Herşeyin günler geceler boyunca konuşularak, uzun uzun tartışılarak, hararetle bağrışılarak hallolabileceğinin zannedildiği bir zamanda yaşıyoruz. Kafalarımızda meseleleri halletmeye yetecek fikirlerin birikip birikmediği konusunu es geçsek bile (ki o konu daha büyük risklerle dolu), konuşanlarımız ve dinleyenlerimiz arasında makul bir buluşma noktası bulunduğundan hiçbirimiz emin olamayız. Mevcut memleket fotoğrafı, o makul temasın sağlanamadığını adeta ispat ediyor. Dahası, her geçen gün hem fikir sahibi olma noktasında, hem de fikrini ifade edebilme noktasında ne kadar büyük bir yoksullaşma yaşadığımız daha da gizlenemez hale geliyor.

Madem bugün ayağımı frenden kaldırmıyorum; o halde son cümleyi epeyce hafifleterek, bir önceki kuşağın konuşan Türkiye emelinin, herkesin kendi kendine konuştuğu bir kaotik parodiye dönüşme ihtimali taşıdığını vurgulamakla yetineyim.