Yüz kırk karakter

Gazeteleri planlayan yayın yöneticileri, biz köşe yazarlarından meramımızı belli bir vuruş sayısı içinde anlatmamızı isterler. Vuruş sayısı, parmak uçlarımızın klavyedeki harflere orta şiddette (bazen bundan biraz daha şedit) dokunuşlarının toplamını ifade eder. Çok keskin sınırları olmasa da bu sayı, yazacağımız cümlelerdeki azami harf sarfiyatının son haddini ifade etmiş olur. Yazarlar pek hoşlarına gitmese de sayfaların tasarımındaki inkar edilemez mecburiyetleri düşünerek genellikle bu sınırlamalara uyarlar. Genellikle diyorum, çünkü bazen konu öyle parçalı ve karmaşık bir haldedir ki, kurulan en iktisatlı cümleler, en tutumlu ifadeler bile meramın anlatılmasına, dolayısıyla maksadın hasıl olmasına imkan vermez. Öyle durumlarda ya sayfayı yapan arkadaşların hoşgörüsüne sığınılıp "bir defalığına" köşeden aşağılara doğru sarkılır ya da yazının sonuna "devam edecek" ibaresi iliştirilip top ikinci bir köşe gününe pas edilir.

Benim bu köşede kaleme aldığım yazılar istisnalar dışında 2600 ilâ 3000 karakter arasında değişiyor. Köşe yazılarının tabiatı gereği bu fiziki sınırlar içinde ifade edilebilir meseleleri konu alması gerekiyor. Ya çok geniş bir konuya ana hatlarıyla değinip özet geçecek ve ana fikre ulaşacaksınız ya da en baştan konunun sadece bir cihetine, parçasına, detayına eğileceksiniz. Eğer maksat bu şekilde hasıl olamamışsa, seri yazılarla meseleye biraz daha bütünlük kazandırmaya çalışacaksınız.

Bu türden kısıtlılıklar bir köşe yazısı kurgulamanın zorluğunu olduğu kadar, olgun kanaatler oluşturmak için köşe yazılarının tek başlarına neden elverişsiz malzemeler sunduğunu da açıklar. Olgun kanaatler, daha fazla mesaiden, daha geniş araştırmalardan, kitaplardan ve yaşanmış tecrübelerin muhakemesinden damıtılmalıdır. Köşe yazıları bu gayretin ancak küçük bir parçasını teşkil edebilir. İşin aslı, olması gerekeni budur. Ama bizde vakıa maalesef bu değil! Biz toplum olarak uzun yıllar boyunca ısrarla bu gerçeğe ayak diredik ve kestirmeden giderek kanaatlerimizi gazete köşelerinden edinmek kolaycılığını seçtik. Sonuçta hepimiz o kolaycılığın karşılığı olacak kıvamda ve satıhta birtakım üstünkörü argümanlar, ucuz klişeler edindik gerçi ama bu sığ edinimleri hiçbir zaman olgun kanaatlere tahvil edemedik.

Şimdi bize köşe yazılarından kanaat devşirilen o günleri de aratacak yeni bir dönemdeyiz. Herkes meramını yüz kırk karakter içinde anlatmaya zorlanıyor. Zorlanıyor demem kibarlığımdan, hiç anlayamadığım bir nedenle herkes gönüllü aslında buna... Son birkaç haftada yaşananlar, yüz kırk karaktere sığmaya zorlanan sözün içinde ne kadar fikirsizlik basıncı biriktirebildiğini ve kitle psikolojisine karşılıklı olarak kilitlenen her "twit"in siyah-beyaz güdümüne kapılarak nasıl birer serseri mayına dönüştüğünü gösterdi bize.

Geçtiğimiz günlerden geriye çok iyi analiz edilmesi gereken pek çok fotoğraf kaldı. Bu fotoğrafların en irkiltici olanlarından biri, twitter meydan savaşlarının, cephenin her iki tarafını da zihinsel olarak ne kadar sertleştirdiği ve dolayısıyla yoksullaştırdığını gösteren hazin fotoğraftır.

İnsanların, istatistiksel birer hayalete dönüştürülerek anlamlandırıldığı bir hayata doğru sürükleniyoruz ve kelimelerimiz sürekli azalıyor. Sadece azalmıyor, sığlaşıyor, adeta kendi içeriklerinden soyunarak kabuklaşıyor.

Maksadımızı yüz kırk karaktere sığdırarak yazalım ki şişe sahile ulaşsın: Herkesin kendi gölgesiyle dövüştüğü bütün müsabakaları gölgeler kazanır!