Başarılı bir örnek

Önceki yazıda "yeni milli işlev"e değinmiş ve bu konuda "başarısız bir örnek" olarak Rusya''yı incelemiştik. Şimdi gelelim "başarılı örnek" saydığımız Türkiye''ye. Bunun için, izin verirseniz, eski bir yazıya döneceğim. Çünkü bu yazının kaleme alındığı günkü koşullar söz konusu yazının içeriğini açıklığa kavuşturabilir ve "Türkiye niçin başarılı bir örnektir?" sorusuna belli ölçüde karşılık gelebilir. Yazının kaleme alındığı günlerde terör örgütünün başı daha yeni yakalanmış ve Türkiye''ye getirilmişti; bunu izleyen süreç (özellikle "yargılanma" aşaması), kimilerine göre, ülkede yeni bir "içe dönmecilik" rüzgarının esmesine yol açacaktı. Aynı dönemde Türkiye-Avrupa ekseni çok ciddi bir "kırılma" tehlikesi atlatmış ve Türkiye gayet net biçimde belirlediği konumuyla bu "yol ayrımı" tehlikesinin sorumluluğunu Avrupa''nın omzuna yüklemişti. Kuzey Irak''ta belirsizlik sürüyordu; Bakü-Ceyhan projesi konusunda ise genel bir karamsarlık havası vardı. Türk-Yunan ilişkileri de neredeyse Kardak Krizi''ndekinden kötü bir konuma gelmişti. Şimdi o dönemde "Türkiye Niçin Büyük Ülkedir" başlığıyla kaleme aldığım yazılardan birkaç paragraf aktarmak istiyorum.

İlk olarak Türkiye''nin "o andaki" konumunun son derece "güçlü" olduğunu vurgulamış ve şöyle demiştik: "Kimileri bugün dahi olup bitenlerin ardında geleceğe dönük bir ''felaket senaryosu'' bulmaya, hedeflere ulaşılmasında Türkiye dışındaki diğer ''inisiyatiflerin'' etkisini abartmaya yatkın gibi (Tabii şunu unutmamak gerekiyor: Dünya üzerinde hiçbir ülke yalnız değildir ve her bir ülkenin -pragmatik olmayı başarıp- belli bir ''ittifaklar sistemi'' içinde yer almaya ihtiyacı vardır; önemli olan ülkenin kendi hedefleri doğrultusunda ''şaşmaz bir yön'' izlemesidir). Bu ''karamsar'' hava zaman zaman toplumun kimi kesimlerini de etkiliyor. Demek, Türkiye ''büyük ülke'' olma sürecini tamamlamış değil: Türkiye''nin şimdi en çok ihtiyaç duyduğu şey, kendi sınırları içinde yaşayanların bu ülkeyi, dışardan göründüğü kadar ''büyük'' görmeye alışmaları, buna inanmalarıdır. Türkiye''de yaşayanlar bu inanca sahip oldukları gün, Türkiye''nin önündeki en büyük engellerden biri de kalkmış olacaktır."

Sonrası şöyle: "İşte bu yüzden ısrarla şu soruyu tekrarlayıp duruyoruz: ''Sizce Türkiye-Avrupa ekseninden Bakü-Ceyhan''a, Kuzey Irak''a kadar bu ülke konumunu net bir şekilde belirlemiş değil mi? Ve hepsinden önemlisi, ortadaki şey bir ''haysiyet mücadelesi'' değil mi?'' Türkiye bu mücadeleden alnının akıyla çıkmış görünüyor. Geçenlerde Osmanlı''ya değindiğimiz bir yazıda, imparatorluğun Ertuğrul Gazi''den İttihat ve Terakki''ye kadar özenle koruduğu iki tutuma, ''sorumluluk ve gurur''a değinmiştik. Aynı ''sorumluluk ve gurur''la kurulan genç Türkiye Cumhuriyeti bir ''dünya devleti'' olmanın gereklerini yerine getirmektedir. Önümüzdeki yıllarda pek çok ''nirengi noktası'' bu gereklerin nasıl yerine getirildiğini kanıtlayacaktır."

Son alıntıya gelince: "Şimdi Türkiye''nin etkin roller üstlendiği yepyeni ''senaryolar''la dolu bir ''yeni dönem''e giriyoruz. Aralık ayında Irak''ı bekleyen durumdan ve bu konuda Türkiye''nin inisiyatifi olmaksızın hiçbir şey yapılamayacağından söz etmiştik. Ancak önümüzdeki çerçevenin bu ülkeyle sınırlı olmadığını bilmek yararlıdır. Türk-Rus ilişkilerinin ''gevşek ve dönemsel işbirliği''ne dayalı normalizasyonu ve doğal kaynakların paylaşımından Ermenistan''ın ehlileştirilmesine, Balkanlar''dan Türk Cumhuriyetleri''ne, Kıta Avrupası''nın manevra alanının daraltılmasından yeni global dengelerin şekillenmesine kadar pek çok başlık ana uğraş alanımız olacaktır. Hatta önümüzdeki dönemde Türk-Yunan ilişkilerinin bile belli bir ''normalizasyon'' yaşaması şaşırtıcı bulunmamalıdır."

Yukarıdaki satırlar "ölçüsüz bir iyimserliği" dile getirmek için değil, Türkiye''nin önündeki "olanakları" ve ülkemizin bu konuda sergilediği "başarıyı" yansıtmak için yazılmıştı. Bugünün koşullarında, kendi payıma, az çok bu amaca uygun bir "doğrulama" buluyorum. Türkiye''de (hemen her kesimden yandaş toplamayı başarabilen) "içe dönmeci cephe" bugün de olup bitenlerden oldukça habersiz gibi.