Hapı yuttuk!

Kemikleşmiş yapıları yıkmak ne kadar da zordur. Hele bir de yılların çıkar birliği oluşmuşsa, karşınıza çıkacak güç daha çetrefilli olur. İşe bir de dernekleşmiş ideolojik tutuculuk eklendiğinde işin içinden çık çıkabilirsen.

Ülkemiz ilaç sektörünün bir tarafında üretici kesim ve diğer tarafında ise tüketici kesim yer alıyor. İki kesim bir araya geliyor ve fiyatları büyük oranda indirme noktasında anlaşıyorlar. Oysa ayağa aracılar, yani eczacılar kalkıyor.

Olmaz.

Fiyat düşürülemez, biz zarar ederiz diyorlar. Başbakan rest çekiyor: "Marketlerde satarız" diyor. Ortalık tabii ki toz duman. Sanki bakkal Ahmet Tamiflu satacak?

Olayı düşünceme ve izlenimlerime göre değerlendiriyorum. SkyTürk TV''de söylediğim cümlelerimi önce aktarayım. "Eczacılık diplomasisinin de taksi plakası gibi kiralandığı bir ülkedeyiz" dedim. Evet, diploma kiralama kanunen imkânsız. Ama bazı eczaneler ile o eczacıların nüfus idaresi adreslerini karşılaştırın. Hafızanızı yoklayarak ilaç yolsuzluklarını hatırlayın. Sistemin oldukça sıkı denetim gerektirdiğini hemen anlayabiliyoruz.

Bir seyirci mail atmış ve konuyu çok güzel özetlemiş: "Eczacılar devletin belirlediği fiyatlardan mal alıp satıyor. Bu arada eczanede stok bulunduruyorlar ve fiyatlar yüzde 40-60 inince stok zararı ile karşı karşıya kalıyoruz."

Eylem bu yüzdenmiş; yani stok zararı yüzünden.

Siz hiç bugüne kadar eczanelerin zam artışı yüzünden eylem yaptıklarını duydunuz mu? Stoklarında bulundurdukları ilaçlara zam geldi ve haksız kâr yaptık diye dükkânlarını kapattıklarına şahit oldunuz mu?

İstanbul''da 4 bin eczane varmış; Türkiye''de ise 24 bin. İlaç sektörünün büyüklüğü 17-18 milyar lira. Kaba hesapla bir eczanenin yıllık cirosu 750 bin lira eder. Bu 750 bin liralık cirodan eczanenin kirası, işçi maliyeti, eczacı diploma parası, vergiler ve nihayetinde de kâr dâhil ödenecek. Acaba sektörün kâr oranı yüzde kaç? Bu kâr oranı hangi sektörlerde var?

Bu detaylar tüketiciyi pek ilgilendirmiyor. Çünkü 18 milyar liranın 13 milyar lirasını DEVLET ödüyor. Bu nedenle olacak ki TÜDEF Başkanı Ali Çetin tüketicinin yanında, yani ucuzluktan yana yer almıyor. İyi ama tüketiciyi kim koruyacak? Yeni Şafak bu konuları araştırarak bugün çok güzel bir habercilik örneği veriyor. Zevkle okuyabilirsiniz.

Yıllarca ilaç kartelleri ile baş edemeyen bu ülke kartelleri dize getirmede çok büyük başarı elde ediyor. Ama aracılar ayaklanıyor. Tam alkışlanacak yerde isyan ediyorlar. Acaba kim kimin maşası, kim kimin hakkını koruyor? Çok ama çok dikkatli olmak gerekiyor.

Ben bu işten şunu anlıyorum. TEB (Türk Eczacılar Birliği) ekonomik tavırdan daha ziyade fikirsel ayrışımla hareket ediyor olabilir. Bugüne kadar yolladıklar haber bültenlerinde sorunun temelini bir türlü tatmin edici noktada açık bulamadım.

Ama rakamlar bir gerçeği gösteriyor. 18 milyar liralık bir pazar 24 bin sayıyı kaldıramaz. Bu oran sektörde bir verimsizlik olduğunu gösteriyor.

İşin bir de doktorlar boyutu var tabii. Hastalarına kısa yoldan çok ilaç yazma eğilimi olabiliyor. Hani erkeğe doğum kontrol ilacı yazan doktorları söylemiyoruz. Tedavide ilaç alternatiflerini de bir kez daha düşünmemiz gerekiyor. Bu eğilimdeki doktorlara da rastlayabiliyoruz.