"Paket" ve yeni sempati dalgası

Türkiye"de muhalefet partilerinin en büyük zaafı yenilikçi bir siyasi dil, söylem geliştirme konusunda müthiş derece başarısız olmalarıdır. Normalde muhalefet her zaman iktidardan daha ötesini talep eder, yapamayacak olsa bile, iktidarın bir adım ilerisine geçecek muhalif bir söylem geliştirir. Topluma yeni şeyler söyler.

Türkiye"de bunun tam tersi oluyor. Muhalefet partileri iktidarın çok gerisinde, Türkiye toplumun dönüşümünün çok gerisinde bir siyasal söylemle ayakta kalmaya çalışıyor. Bu yüzden de kalamıyor zaten. Yine tam tersi olması gerekirken iktidar partisi, yani Ak Parti, yenilikçi özelliğini hiç kaybetmiyor, muhalefetin fersah fersah ilerisinde söylem ve eylemler gerçekleştirebiliyor. Bu yüzden de hep dinç, başarılı kalıyor, kitlesel tabanını sürekli genişletiyor. Böyle devam ederse daha uzun bir süre, iktidar partisini zorlayacak bir muhalif dalganın Türkiye"de taban bulması mümkün olamayacağını göreceğiz.

Bu yüzden muhalefet partilerinin bıraktığı boşluğu örgütler, farklı siyasal çevreler doldurmaya çalışıyor. Ancak daha beteri oluyor ve bu çevreler Türkiye"yi yirmi-otuz yıl öncesinin bağnazlığına, otoriter devlet anlayışına çağırıyor.

Başbakan Tayyip Erdoğan"ın "Demokratiktleşme Paketi"ni duyurmak için düzenlediği basın toplantısını izlerken bunları düşündüm. Erdoğan"ın, konuşmasının özellikle ilk bölümünde, oldukça samimi, kuşatıcı, Anadolu insanının gönlüne hitabettiği cümleleri etkileyiciydi.

İktidara geldiği ilk dönemle, toplumun tüm kesimlerine verdiği mesajların benzeriydi. Çatışmacı değil uzlaşmacı ve birleştiriciydi. Son aylarda Türkiye toplumunu rehin alan gergin, çatışmacı, ayrıştırıcı hatta kamplara ayırıcı uğursuz havayı dağıtmak için sanki cümleler özellikle seçilmişti.

Bu tür konuşmaları önemsiyoruz. Siyasi, kültürel bütün çevrelerle iletişimi, kaynaşmayı güçlendirecek yaklaşımlara, özellikle son dört ayda yaşananlardan sonra, daha da ihtiyacımız var. Bir sempati dalgasının yeniden etkileyici biçimde yaygınlaşması gerekiyor.

Demokratikleşme Paketi"nin zamanlaması önemli. Türkiye"deki gergin havadan daha beter şekilde yakın çevremizde, coğrafyamızda nefret ve çatışma alabildiğine tırmanıyor. İç savaşlar, işgaller, darbeler, etnik ve mezhep eksenli çatışmalar, örgütler üzerinden yürütülen kıyımlar belki hiç olmadığı kadar bölgeselleşti.

Bunların uzantıları Türkiye"ye kadar ulaştı, Türkiye toplumunu da gerdi. Son aylarda yaşanan sıkıntılarda çevremizdeki gerilimlerin payı çok büyük.

Türkiye"nin ortak iyiliği diye bir kavramı neredeyse unuttuk. Cepheler, cemaatler, örgütler bütün ufkumuzu belirler oldu. Parça parça Türkiye"ler oluşturduk. Doğrularımız ve yanlışlarımız, dostluklarımız ve düşmanlıklarımız bu parçalanmışlıklara göre şekil aldı. Dolayısıyla ne kadar iyi şeyler söyleseniz, iyi işler yapsanız, Türkiye"yi öne çıkarmaya çalışsanız da bazı çevrelerde bunların hiçbir anlamı yok.

Onlar sığ bir anlayıştan, nefret üzerine kurulu bir politik kimlikten, Türkiye"nin ortak iyiliğini aşan dar çevre çıkarlarından bakarak her şeyi lanetleme üzerine kurmuş kendilerini.

Son on yılda, Türkiye"nin nereden nereye geldiğinin kısa bir listesini yapsak, reform ve değişim sürecinin nasıl devrimsel bir hareket olduğunu samimi olarak görsek, aslında gerçekler bütün çıplaklığı ile ortaya çıkacak. Ancak kişisel çıkarlara ayarlı entelektüel ve siyasi ahlak anlayışımız buna izin vermiyor.

Türkiye"nin ekonomik alanda, siyasi alanda on yıllık muhasebesini yapalım. Boşverin beş yıllık muhasebesini yapalım. Demokratikleşme, özgürlük alanlarının genişletilmesi, kimliklerin hayat alanı bulması ve daha bir çok konuda ne kadar mesafe alınmış bir bakalım. Bugün her şeye "hayır" diyenlerin aynı mesafeyi elli yılda alması mümkün değil. Çünkü "hayır" üzerine kurgulanmış bir Türkiye modeli, çatışma ve düşmanlıklardan, tehdit ve öfkeden bunları yapma fırsatı bulamayacaktır. Zaten öyle bir devlet anlayışı da söz konusu olmayacaktır. Eski Türkiye özlemcilerinin Baasçıları, darbecileri dost edinmesinden, Türkiye"yi her alanda köşeye sıkıştırmaya çalışan ülkelerle el ele vermesinden belli değil mi?

Seçim barajından anadilde eğitime, kamu kurumlarında başörtüsü yasağının kaldırılmasından kişisel verilerin korunmasına, nefret suçlarından yaşam tarzının güvence altına alınmasına, alfabeye eklenen harflerden yerleşim yerlerinin eski isimlerini iade etmeye kadar bir dizi reformun yer aldığı paket, daha öncekilerinin devamı, daha sonrakilerinin de habercisi.

İki sene öncesini unutanlar için bir şey ifade etmeyebilir ama Türkiye toplumu bunları anlaması gerektiği gibi anlıyor. İşte bu yüzden muhalefet partileri sadece iktidar partisinden değil, Türkiye"nin sokaklarından bile geri bir siyasi söylemi dillendiriyor. Bu yüzden de güç kaybediyor.

Pakette yer alan maddeler günlerce tartışılacak. Ama ben dün iki konuyu özellikle not ettim: Erdoğan"ın herkesi kucaklayan söylem biçimi ve başkasına zarar vermediği sürece herkesin yaşam biçiminin güvence altına alınması...

Özgür Türkiye hepimiz için bir amaç olmalı. Onlar "hayır" demeye devam edecekler ama devrim devam ediyor..