Nazlı Hanım"ın imlâsından Almanca reformuna

Nazlı Ilıcak dilimize Arapça''dan geçmiş, sonu şeddeli (çift ünsüzlü) kelimeleri ''etmek, eylemek, olmak'' gibi yardımcı eylemlerle kullanırken yazım kılavuzlarının önerdiği ve çoğunluğun uyguladığı yazış biçiminden ayrı, âdetâ kendine özgü bir imlâ ile yazıyor.

4 Ağustos 1999 tarihli yazısından bir cümle: "Bodrum''un makbul ad''edilmesinin bir sebebi de havası."

6 Ağustos 1999 tarihli yazısından bir cümle: "Fakat diğer vakalarda zan''ederiz tekrar daha az."

Görüldüğü gibi Sayın Ilıcak, herkesin ''addetmek, zannetmek'' diye çift ünsüzle yazdığı kelimeleri, ikinci ünsüzünü düşürerek tek ünsüzle yazıyor ve sanırım orada bir ünsüzün düştüğünü belirtmek için de apostrof (kesme işareti?) kullanıyor.

Apostrofun özel adlardan, kısaltmalardan, sayılardan sonra gelen ekleri ayırmada, "cür''et, neş''e" gibi kelimelerin doğru telâffuzuna yardımcı olmada, "N''aber, n''idem, bi''şey, Karac''oğlan" gibi kimi vezin zaruretinden, kimi ağız hususiyetlerinden doğan ünlü/ünsüz ses düşmelerini belirtmede kullanıldığını gördüm ama Nazlı Hanım''ın kullandığı amaçla apostrof kullanana rastlamadım. Şeddeli kelimeleri söylerken ses düşmesi olmadığına göre yazarken de o sesleri gösteren harfleri yazmamız gerekir. Nazlı Hanım da meselâ, "Affın, lehinde de, aleyhinde de söyleyecek çok söz var." derken çoğunluğun söyleyiş ve yazış biçimine uyuyor, özel imlâsının gereği olarak kendisinden bekleneceği gibi kelimeyi "af''ın" biçiminde yazmıyor. Buna karşılık şu cümlesinde hem çoğunluktan, genel uygulamadan ayrılıyor, hem kendi özel imlâsından: "Oysa, hükümet 312''nin mağdurlarını af etmeyi, demokratik bir imkân olarak pekâla görebilirdi." (Yeni Şafak, 6.7.1999) (Af kelimesinin Arapça özgün biçiminin ''afv'' oluşu, bazen ''Affet beni!'' diye yalvarırken, bazen ''Afedersiniz!'' deyişimiz ayrı bir konu.)

Nazlı Hanım''dan, zaten yeterince dertli olan imlâmıza bir dert de kendisinin katmamasını; bundan böyle ''zannetmek, addetmek, reddetmek, halletmek, hissetmek, massetmek'' gibi kelimeleri söylendiği gibi ve apostrofsuz yazmasını istirham ediyorum.

Bir de haber var: Almanca konuşan ülkelerin 1996''da benimsedikleri, Almanca yazımında sadeleşmeyi öngören imlâ reformu Alman Anayasa Mahkemesi tarafından onaylanmış. Reform, çift ''s'' yerine geçen, kuyruklu ve eğik bir B''ye benzeyen harfin artık kullanılmamasını, birleşik fiillerin bölünmesini, inceltme ve uzatma işaretlerinin yazı dilinden atılmasını, bazı yabancı kökenli kelimelerin Almanlaştırılmasını kapsıyormuş. Reformu olumlu bulanların oranı % 16''da kalırken, kesinlikle reddedenler % 45 oranındaymış. Reforma karşı çıkanların bir sözcüsü, Goethe''nin ve Schiller''in dili Anayasa Mahkemesi''nin değil, Tanrı''nın kararıyla bile unutturulamaz, demiş! Habere seçilen başlık da ilginç: "Goethe yaşıyor, savaşıyor."

Süleyman Çelebi''den Mehmet Akif''e, Yunus Emre''den Muallim Naci''ye binlerce yazarını, şairini ''yazı devrimi'' ile övüne sevine gömmüş bir ülkeden, Türkiye''den Almanya''nın ''imlâ reformu''na bakmak............................................................

(Nokta nokta. Tıkanma.)