Gri Hırkalı Adam

Annem sıklıkla, "bir evlat kaç yılda meydana geliyor, biliyor musun" diye sorardı. Artık biliyorum.

Bildiğim bir şey varsa, adına "dostluk" dediğimiz şeyin de uzun yıllar ve fedakârlıklar sonucunda meydana geldiğidir.

Üç-beş yıllık birlikteliklerin bile uzun sayıldığı edebiyat dünyasında, akranınız olan bir şairle yirmi yıl dost kalmak, mucize gibi bir şey.

Evet, Suavi Kemal Yazgıç"tan bahsediyorum.

Kırk yaşını geride bırakan şairimizin yayınlanmış dört kitabı var. Üç şiir, bir öykü: Sebepsiz Serçe, Kırk Gri Hırka, Taş Suya Değince ve son olarak Heves.

Şiir ve öykü, bir şehrin iki takımı gibi. Ama ben şiiri tutuyorum.

Yazgıç"ın şiirleri birçok dergide yayınlandı, yayınlanıyor. Fakat edebiyat yolculuğunda öne çıkan dergiler Dergâh ve Kırklar oldu.

Kırklar dergisinin yayın danışmanı, yayın kurulu üyesi, koordinatörü, öykü editörü; özetlemek gerekirse, her şeyiydi. En zor görevlerin altından alnının akıyla kalktı. Hiçbir arkadaşını mahcup etmedi. Hiçbir işi yarım bırakmadı. Elindeki her işi vaktinden evvel tamamlayıp getirdi. "Yorgundum, lakin bezgin değil" dizesini yoksa o yıllarda mı yazdı?

Sağduyu, Millî Gazete ve Yeni Söz"de beraber olduk. Dergâh"ta güzel işlere imza attık. Şimdi de İtibar dergisindeyiz.

Hiç durmadan kitap okuyor ve okuduğu her şey aklında kalıyordu. İlgi alanları oldukça genişti. Tek başına takvim bile hazırlayabilirdi, nitekim hazırladı.

Birçok şair gibi, ilk şiir kitabını annesine hediye etti.

***???

Suavi Kemal Yazgıç"ta ilk dikkatimi çeken şey, pek konuşmamasıydı. Bu özelliğini hâlâ koruyor. "Niye konuşmuyorsun" diye sorduğumda, "cevap veriyorum; yanıt yok" demişti.

Kendisiyle yapılan bir söyleşide, sırrını veriyor gibiydi: "Susmak, insanın kendisini teslim etmesidir."

Aynı söyleşide şunları da söylemişti: "Dünyada kalıcı olmak gibi bir hedefim yok. Plastik şişelere, poşetlere özenmiyorum yani." Bütün bunları, yine, şairin bir dizesi özetlesin: "Bilmem kimi hatırlar, kelimelerim?" Bir dize daha: "Büyük harfle başlayan isimler de unutuluyor."

Yazgıç"ın şiirleri, "Bir yangının diğerine aktardığı" şey ne ise odur. Şiirine ve hayatına "gri" bir "sessizlik" hâkimdir. "Dünyanın sakalları yüzüne batar." Ona göre hayat, "yazıldığı gibi okunur."

Öykü kitabının adı Kırk Gri Hırka, bir şiirinin adı da Metalik Gri"dir. Yine, şiirlerinde grinin geçtiği çok sayıda dize vardır. İşte onlardan biri: "Bir hırka kuşandık, gri."

Sessizlik imgesi, sadece hayatına değil, neredeyse bütün şiirlerine sinmiştir. Sessiz Adamın Şarkısı, Sessizliğin Kıyısında, Sus Payı gibi şiir başlıkları ve sessizliğin işlendiği onlarca dize: "Sessizce uzandım aranıza", "Yok etme sessizliğimi", "Sessizlik kurar tahtını dudaklarda" gibi. Tenkapanı başlıklı şiiri de şöyle bitmektedir: "Konuşmak hepten zehir."

Sebepsiz Serçe kitabının finali de, rahmetli İlhami Çiçek"in şu dizesidir: "Her şey eninde sonunda sessizdir."

Uyku da şiirlerinde öne çıkan bir imgedir. Fakat onun uykusu, bildiğimiz uykulardan değildir. "Uyandık, şayet uyuduysak" der.

Güzellik Uykusu"nda yer alan Protez Bacak başlıklı şiirimi bir saat içinde yazmıştım. O gece Suavi"nin babası vefat etmişti. Bu şiiri yazmış ve mülkiyetini arkadaşımıza vermiştim: "En uzak bayırlarda / Çiçek toplayan güzel / Gibi dalgındın ya."

Ben de kendisinden şunu aldım: "Eve dönüyorum, evsizliğime."

***???

Yirmi gün kadar önce yayınlanan Heves"le ilgili de bir şeyler söylememiz gerekiyor. İlk olarak, heves kelimesinin ne anlama geldiğini belirteyim: Haydi eve Suavi. Heves"in açılımını böyle yaptık. "Eve dönüyorum, evsizliğime" dizesinin şairi artık evlenmiş, çoluk çocuğa karışmıştır.

Yazgıç, Heves"teki birçok şiirini, "kadim kelimelerden yeni anlamlar devşirerek" yazar. "Dünyaya düşmemiş bir gölge" olarak, "Yorgunluk şeytanına karşı savaşır."

Heves"te, sıkı bir modernizm eleştirisi de var. "Ben yıkıldıkça şehir büyüyor", "Çarşılarda bir kara su akıyor" gibi dizeler, gerçekten de heyecan verici. Bütün bunları, kendi deyimiyle, "yağmalanmış bir bahçe metanetiyle" yazar, yapar.

Yazmamız gereken onlarca şeyden sadece bir tanesini alıp bitirelim: Suavi Kemal Yazgıç, Amentü Gemisi başlıklı şiirinde, "Anlatılacak günlerimiz olmadı mı bizim" diye soruyor. Cevap veriyorum: Oldu.