98"den birkaç hatırlatma (II)

Osman Bayraktar, ''bizim camia''nın yakından tanıdığı bir isim. Ama, ''kitap'' söz konusu olduğunda, tabir caizse ''sütre gerisinde'' bulunmayı tercih edenlerden(di). 1998, Bayraktar için, yıllar içinden süzülerek gelen çalışmalarının kitaplaştığı bir yıl oldu. "İzlek" (Yedi İklim yay.), bizim düşünce ve sanat dünyamıza biçim ve içerik kazandıran veya katkıda bulunan kimi şahsiyet ve anlayışlarla düşünce ufkumuzun köşeli sorunları ve hayat algımızın anlamını bütünleştirmeye yönelik saptamaların yer aldığı bir ''deneme'' kitabı.

''Deneme'' türü çalışmaların toplandığı bir başka kitap, Alim Kahraman''ın "Toprağı işleyen kalem"iydi geçtiğimiz yıl. Yedi İklim yayınları arasında çıkan ve Kahraman''ın 4. kitabı olan eser; bir edebiyat adamı gözüyle, sanat/edebiyat ikliminde değerli inşâ çabalarıyla ön saflarda barınan bir takım isimlerin ağırlıklı bir biçimde incelendiği/değerlendirildiği yazılardan oluşmuş. Hemen belirtelim: Alim Kahraman, geçtiğimiz günlerde piyasaya sürülen ve Şule yayınları tarafından basılan "Yahya Kemal Beyatlı" başlıklı biyografi eksenli bir kitaba da imza attı.

"Nun masalları" (Dergâh yay.), akademisyen Nazan Bekiroğlu''nun özellikle kurgu/anlatım/dil sferi ögeleri bağlamında ortaya koyduğu son derece başarılı performansıyla, okuru, lirik-hüzünlü bir atmosferin içkinleştiği saf bir ''dünya''ya (kelimenin tam anlamıyla) ''esir'' eden hikâye kitabı olarak dikkat çekti 1998''de.

98''in en başarılı hikâye kitaplarından biri de, tereddütsüz, Hüseyin Su''nun iç mekân algısıyla yoğunlaşmış bir kurgunun açılımıyla kendini bulan "Gülşefdeli yemeni" (Hece yay.) adlı eseriydi. Hüseyin Su, tüm hikâyeleri boyunca duru, pürüzsüz bir Türkçe''yi hedef aldığını ve içtenliğin katmanlarından da haberdar olduğunu gösterdi.

Hikâye sanatının alt yapısına, sorunları ve hususiyetlerine ilişkin teorik yaklaşımlarından tanıdığımız Necip Tosun, "Küller ve uçurumlar"da (Hece yay.) biraraya getirdiği hikâyeleriyle çıktı okur karşısına. Yer yer ontolojik kayguların, sıkıntı ve arayış izleklerinin öncelendiği kitap; aynı zamanda, Tosun''un başat bir ''dil tutumu''nu sahiplenmesinin işaretlerini taşıması bakımından da kayda değer oldu benim için.

Hece yayınları, geçtiğimiz yıl, bir de ''anı'' kitabı yayınladı: "Yağmura yakalanmış günler"; Rahmi Kaya''nın çeşitli zaman dilimlerinde kaleme aldığı ''gündelik yaşama dair duyuşları'' ve ''dünyaya bakış açıları''nı sundu bize.

Bir hayli hacimli sayılabilecek ''biyografi'' çalışmasıyla ilgi gören isimlerin başında, hiç kuşkusuz Beşir Ayvazoğlu da vardı, 1998''de. Peyami Safa''nın hemen hemen tüm ayrıntılarıyla verilen ''hayat''ı; sanatçı kimliği, kişilik özellikleri, edebiyat/sanat serüveni, yazarlığı, felsefî anlayışları, çelişkileri, polemikleri, kavgaları vs. "Peyami" (Ötüken yay.) adlı kitapla okurun ve Peyami Safa ilgililerinin bilgisine dahil edildi. Beşir Ayvazoğlu''nun, yanılmıyorsam 5 yıllık sıkı araştırmaları sonucu ortaya konan söz konusu biyografik eser; her hâlde, tipik bir ''kaynak'' kitap olma konumunu çoktan haketti.

Basım tarihi 1993 olmakla birlikte, benim, ancak 98''de keşfederek edindiğim ve Adnan Tekşen''in ısrarlı tavsiyelerinde sonsuz bir haklılık payı bulduğum "Yazınsal uzam"ın yazarı, Maurice Blanchot. Çevirisini Sündüz Öztürk Kasar''ın yaptığı bu çok önemli ''edebiyat düşüncesi'' metni, Yapı Kredi Yayınları''na ait. Maurice Blanchot, son dönem Batı edebiyatı''nın en özgün yapı taşlarından birisi; Enis Batur''un deyimiyle söyleyecek olursak, "post-metafizik bir yazı düşünürü." Yazarın kimliği, yazının varoluş ve varlık şartları, okumanın iç anlamı, sözün ve yazının kulvarları, sessizlik imi vbg. edebiyat deneyimine dair görüş ve anlayışların Mallarmé, Kafka, Rilke, Hölderlin bağlamında harmanlandığı bu insanı kıskandıran eserden iki ''hikmetli'' alıntıyla ''hatırlatma''mızın bu haftaki bölümüne son verelim: "Yazarın olduğu yerde yalnızca varlık konuşur." "Yazmak kendini zaman yokluğunun büyüleyiciliğine bırakmaktır."

NOT: Kültür sayfamızın sorumlusu Gülcan Tezcan hanımın babasının vefatını teessürle öğrendim. İhsan Tezcan hocaya Allah''tan rahmet; Gülcan Tezcan hanımın şahsında, kederli ailesiyle yakınlarına başsağılığı dilerim. –İ.D.