Hayat devam ediyor (mu?)

Olağanüstü tabiat hadiseleri vâkî olduğunda, hadisenin büyüklüğü (ve çoğu zaman yıkıcılığı) nispetinde; gerek gündelik yaşantının rutin alışkanlıklarının, gerek hayatın algılanma biçim ve içeriğinin, gerekse anlama/anlamlandırma/değerlendirme/yorumlama tarzlarının o andan itibaren eksen değiştirerek farklı bir boyut kazanmaları kaçınılmaz oluyor.

İnsan beyni/ruhu/kalbi, meydana gelen hadise karşısında geçici bir tutukluk ve şok içine giriyor; insanın varolan tüm yeteneği dumura uğruyor. Eşya, önem ve önceliğini yitiriyor.

Son deprem hadisesinde de aynı şeyi yaşadık. Alışkanlıklarımız, gündelik yaşantımızın o kanıksadığımız ritmi, algılama/kavrama biçimlerimiz ve içeriği, önem ve öncelik verdiğimiz hususlar bir bir kabuk değiştirdi, farklılaştı. Yeryüzünde, insan hayatından daha değerli sayabileceğimiz hiçbir şeyin olmadığını bir kez daha farkettik. Bu arada, hiçbir şeyin, insan hayatını kurtarmaktan öne geçemeyeceğini de..

Deprem bölgelerinde bulunan gazetecilerin, görevlerini yapmakla enkaz altındakilere yardımcı olmak arasında nasıl bir trajik tercihle karşı karşıya kaldıklarını biliyoruz. Gerçekten de, depremin yıkıcı yanlarını bizatihî müşâdehe edenler için, o tablo karşısında, bir insanı daha hayata kazandırmaya yardımcı olmak dışında, yaptıkları/yapacakları her iş anlamsızlığa mahkûmdu.

Evet, önce ''hayat hakkı'' geliyor/gelmeli..

Deprem ertesinde, her saat başı artan insan kayıpları ekranlara yansır ve büyük bir felâketin muhtemel neticeleri yavaş yavaş ortaya çıkarken, içine gömüldüğümüz o büyük şaşkınlık ve acziyetle birlikte, bizim için, hayatın anlamına ilişkin yeni/yenileyici ve farklı bir kulvar açan örneğin edebiyatın, şiirin, sanatın önem ve önceliğini bir anda yitirdiğini görmek, düşündürücüydü.. Düşünüyorum da; enkaz başında annesinin-babasının veya çoluk-çocuğunun ya da bir akrabasının, yakanının akıbetini yaşlı gözlerle ve yaralı bir yürekle merak eden bir insan için, yaşadıkları karşısında sanatın/edebiyatın/şiirin ne ''önemi'' olabilirdi ki? Edebiyatla, şiirle alâkalı hangi metin, bizatihî yaşanan acının somut etkisinden daha güçlü/sahici kabul edilebilirdi? Ölüm olgusu veya hayat hakkı söz konusu olduğunda, yazmanın etkisi ve uyarıcılığı nereye kadardı?

Harflerin ve kelimelerin o kışkırtıcı büyüsünün ve anlamının yok olduğu bir süreçti deprem sonrası yaşadıklarımız..

Harflerle ve kelimelerle varolan birlikteliğe geçici de olsa bir son vermek duygusu, doğrusu pek tuhaf oluyor. Böyle zamanlarda ''susmak'', sadece ve sadece ''susmak'', insanın içinde gezinen gel-gitleri dinlendirmek, yapılacak işleri ertelemek zorunluluğu kendini göstermekte gecikmiyor. Bu bağlamda, örneğin Hece dergisi''nin periyodik yayınını keserek ''susuş''u yeğlemesini anlamlı bulduğumu belirtmeliyim. Gerçi bizim için, -İpek Dili''nin periyotsuzluğu dolayısıyla- İpek Dili''nin 15. sayısını Eylül''den Ekim''e almak kolaydı ve nitekim öyle oldu ama; yıllardır dergi çıkarma faaliyetinin içinde bulunan biri olarak, ilk defa bu türden bir keyifsizliğe mahkûm kaldığımı söylemek istiyorum. Matbaanın yolu, gözümde uzadı da uzadı..

Şu sözü -nedense- hiç de sıcak ve sevimli bulmamama rağmen, yazmak durumundayım: "Hayat devam ediyor"!

Acaba nasıl, nerede, ne gibi, ne kadar, kim için ve kimlerle beraber; ne dersiniz?..