Eldivensiz el sıkışma

Türk milleti hiçbir fikrî sarahate kavuşmaksızın, daha da kötüsü, üstün değerlerinin ilk sırasına düşünceyi yerleştiren her kim ise onun üzerine yıldırıcı etkilerin boca edilmesini olağan ve geçerli sayarak bir yolda yürüme girişiminde bulunanların egemenliği altındadır. Türkiye beynelmilel ilişkilerini yaşadığı ve hayat damarlarında tıkanıklıklara sebep olan kimlik bunalımının üstüne yırtık bir şal örtmüş haliyle düzenlemeye çabalıyor. Türkiye''nin aralarında ABD gibi büyük güçlerin bulunduğu bir çok ülkeyle "kurallı" ilişkiler kurma zorluğu çekmediği bir dönemde yaşıyoruz. Fakat bu dönem aynı zamanda bazı ülkelerle ilişkide hangi kuralın geçerli olduğu hususunda kararsızlığının da hüküm sürdüğü bir dönemdir.

Aramızdaki ilişkiler şöyle mi, yoksa böyle mi olsun dediğimiz ülkelere bir bakalım: Bunlardan ilki Devlet-i Al-i Osman''ın Avrupa topraklarından bir kısmını kopartarak istiklâlini ilk ilân eden, böylece millî devlet kuran ilk ülkedir: Yunanistan. İkincisi İsrail ki 1917 yılının Kasım ayında Britanya hükümetinin Filistin''i, yani Osmanlı Devleti''nin elinde son kalan Asya topraklarının bir kısmını Yahudilere vatan olarak tahsis ettiğini ilân etmesinden otuz bir yıl sonra, Osmanlı terekesinden hisse kapan son ülke olarak kurulmuştur. ABD ile ilişkilerimizin bu ikisine bir üçüncüyü, Ermenistan''ı eklememizi gerektirdiği geride bıraktığımız günlerde basından öğrendik. Şimdiki Ermenistan Osmanlı toprakları üzerinde kurulmamıştır; ama kurma teşebbüsünün hatırlanması bile acı veren sonuçlarından haberdar olmayan kalmadı. Yetmiş altı yılını geride bırakan Türkiye Cumhuriyeti adını andığımız her üç devletle etnik bağları bulunan insanlara devletler hukuku çerçevesinde azınlık hakları tanımıştır. Hukuken azınlık kabul edilmeyen Kürtlerin ne olduğu, Kürtlere ne olacağı farklı biçimlerde ve farklı derecelerde Yunanistan''ı, İsrail''i, Ermenistan''ı yakından ilgilendirmektedir.

Diyelim ki Türkiye ardı ardına Yunanistan''la, İsrail''le, Ermenistan''la el sıkışacak. Türkiye''nin muhatapları sağ ellerini çıplak olarak uzatabiliyor. Bu ülkelerden hiçbiri kimlik bunalımı içinde değil. Ne Yunanistan Grek-Ortodoks, ne İsrail İbranî-Musevî, ne Ermenistan Nasrânî-Gregoryen kimliğinden yüksünüyor. Oysa Türkiye bu ülkelere sağ elini çıplak olarak uzatamıyor. Kimliğini saklamak endişesiyle, elinin ne mahiyette olduğunu izhar etmesinin başına dert açacağı korkusuyla o, bir ve belki de birkaç eldiven giymek zorundadır. Hangi eldiveni seçmeli? Şeffaf olmayan bir kumaştan yapılmış ve çıplak ele bol gelmeyen eldiveni bulmak ne kadar zor! Türkiye Cumhuriyeti Osmanlı Devleti''nin malî borçlarını ödeme mükellefiyetini yerine getirmiş bir ülke olarak mı başkasına el uzatacak? Ne kadar laik, ne kadar demokratik olsa da bu eldiven içini gösteriyor.