Âfetzede sırtından

Hanidir üzerime çöken yazarlık utancından kurtulabilmiş değilim. Deprem dolayısıyla en yakışıklı, okuyucunun ilgisini en çok çeken lâfları bulup çıkarmanın tam bir edepsizlik ve âfetzede sırtından bir kazanç temini olduğu, haydi biraz hafifletelim, olabileceği düşüncesini kafamdan atamıyorum. Orhan Veli çıkıyor hemen karşıma: "Neler yapmadık şu vatan için!" diyor, "Kimimiz öldük; / Kimimiz nutuk söyledik." Ancak elle yapıldığı taktirde fayda veren işleri dille yapmaya kalkışmanın ne büyük sahtekârlık olduğunu, herkesten daha iyi değilse bile, birçoklarından daha iyi bilirim.

Âfetzede sırtından kazanç elde etmeye çabalayanların az sayıda olmadığını, bunun giderek artacağını tahmin etmek kolay. Neden? Çünkü ülkemizde ahlâk düşüklüğünün bu türlüsü olağan karşılanıyor. Bu yüzden de zor duruma düşmüş insanları istismar edenlerin gözünü yıldıracak şiddette cezalar yok ve olan kadarı da uygulanmıyor. Depremin hemen ertesinde olay mahallini müfrezeler halinde dolduran sıradan soyguncuların bir kısmının fark edildiğini (yakalandığını?) haber aldık. Bunlara kınama cezası dışında neler uygulandığını bilmiyoruz. Ama hepimizin merak ettiği husus onlardan çok daha hünerli, bazı imkânları kullanma maharetine sahip soyguncuların bundan sonra ne işler çevirecekleridir. Daha ileride âfetzede sırtından kimlerin ne menfaat temin edeceğini hepimiz merak ediyoruz. Şimdilik onların çalacakları minare için kılıf dikmekle meşgul olduklarını düşünüyoruz. Halkın dilinde milletimizin başına gelen her felâketten sonra o felâket dolayısıyla toplanan yardımların hiç umulmadık gelişmelere vesile olduğuna dair birçok söylenti hâlâ dolaşır.

Biz Türkler aramızdan bazılarının düştüğü zayıf durumun bazı Türklere güç temin etmesini kısmen kötü karşılarız; ama bu sonucu acayip bulmayız. Çünkü toplum yapımızın harcı büyük felâketten sıyrılmak için küçük felâketi görmezlikten gelme anlayışıyla karılmıştır. Felâketler karşılaştırmasında günden güne daha tuhaflaşırız. Öyle ki bizi o büyük felâketten bir küçük felâketin kurtardığına inanırız ve aramızda küçük felâketi övüp göklere çıkarmayan varsa onu veya onları büyük felâketin şerikleri ilân ederiz. Siyasette tuttuğumuz taraf tutulmayı hak etmiş taraf değildir. Ya nedir? Biz büyük felâket olarak neyi görüyorsak o felâketi önlediğine veya önleyeceğine inandığımız taraftır. Birisi çıkıp asıl korktuğumuz büyük felâketi önlesin de varsın kendisi de bir felâket oluversin. Biz o kadarına razıyız. Yani kendimiz âfete uğradığımız zaman bizim sırtımızdan geçinilmesini müsait kılan şartlara evet deriz. Çünkü o şartlar ortadan kalkarsa biz de başka bir zaman, başka bir yerde, başka bir âfetzedenin sırtından geçinemeyiz.