Kanaat önderleri

Türkiye''nin geçirdiği birçok değişimden söz edebiliriz. Bunların bir kısmını olumlu, diğer bir kısmını olumsuz sayabiliriz. Yahut değişimi bir bütün kabul edip Türkiye''nin iyiye veya kötüye gittiğini savunabiliriz. Olguların şöyle veya böyle değerlendirilmesi bir şey ve fakat bu olguları değerlendirmeye tâbi tutacak olanların hangi değerde oldukları başka bir şeydir. Bir ülkede neler olduğu elbette önemlidir; ama bundan daha önemlisi olanları kimlerin ve nasıl algıladıklarıdır. İşte bu algılama noktasında ve algılayan zümrenin ne nitelikte olduğu hususunda ülkemizin geçirdiği değişim vahamet arz ediyor. Durum günden güne ciddiyetinden bir şeyler kaybediyor, durumun vahameti günden güne artıyor.

Yarım asır öncesine kadar olguların değerlendirilmesi Türkiye''nin aydınlarının eline bırakılmıştı. Bunlar Türkiye''nin, azgelişmiş bir ülkenin aydınlarıydı. Çapları ve eğilimleri tartışma konusu edilebilir idiyse de aydın sıfatını bu ülkeye ait oluşları yüzünden kazandıkları tartışılamazdı. Süreç içinde "bu ülkeye ait oluş" derece derece anlam kaymasına ve anlam kaybına uğradı. Dolayısıyla ülkenin kendi imkânlarıyla kurtulması aydınların beklentileri arasında yer almaz oldu. Ellerine olguların değerlendirilmesi imtiyazını geçirenler, Türkiye azgelişmiş özelliklerinden sıyrılırsa artık kendilerine aydın denilmeyeceğini fark ettiler. Böylece imtiyazlı kalmanın yolunun daha çaplı olmaktan değil, belli bir eğilime sahip olmaktan geçmesini sağladılar. Sonuç Türkiye''nin bir azgelişmiş aydınlar ülkesi haline gelmesine vardı.

Post-modernlik azgelişmiş aydınların imdadına yetişti. Ciddiyetsizlik ciddiye alındı. Sıkı ve disiplinli çalışma eğer reklam edilir bir özellik taşımıyorsa bönlük nişanesi sayıldı. Her türlü yutturmacanın kolaylaştığı popüler kültür patlamasına meydan verildi. Zaten kibrit çöpünden yapılmış gibi duran akademik hayatın köküne kibrit suyu ekildi. Eleştiri varsa eğer, bu bir inşa faaliyetinin değil, bir yan çiziş tavrının yansıması olarak görülüyor. Artık Türk yazı ve düşünce hayatında akademik etiketler popüler kültürün değirmenine su taşıdığı, ticari kolaylık sağladığı kadar yer sahibidir. Öte yandan sanat ve edebiyat ortamı yönünü kaybetmenin zevkini sürüyor. Türkiye''de yazı ve düşünce hayatının yukarıda sıralamaya çalıştığımız olgulardan hız alan inhitatının ve belki de izmihlâlinin en belirgin göstergesi ortalığı "gazeteci-yazar" tipinde akıl hocalarının kaplamış olmasıdır. Bunlara ilâveten bir de "araştırmacı-yazar" fenomeni var ki Allah cümlesini nazardan saklasın ve bizlerin de cümlemizin encamını hayreylesin. Mezkûr her iki takım da kendilerine "kanaat önderleri" adını takmışlar. Ne diyelim? Akıllara sezâ.

Bu gayri ciddi ve vahim durumun emperyalist planlarla ne derecede örtüştüğünü anlayamıyoruz. Çünkü kendilerine kanaat önderleri diyenler geçimlerini bizi böyle planların olmadığına ikna faaliyetleriyle sağlıyorlar.