Kim kimin muhatabı?

Gazete yazarları sütunlar dolusu yazı yazıyor. Radyolarda, televizyon ekranlarında yorumcular saatler dolusu konuşmalar yapıyor. Hangi gayeye hizmet ediyor bunca söz? Eğer alınmak istenen sonuç söz söyleyenlerin birer maharet sergileyip karşılığında taktir (ve para) toplamaları ise mahiyet itibariyle onların yaptıklarının sahne sanatçılarının yaptıklarından hiç farkı yok. Her ne kadar yazar ve yorumcu deyince bizim aklımıza "show business" erbabı gelmese de artık onların yaptığı iş Türkiye''de önceki dönemlerin aksine gösteri sınırlarını aşmayan bir alanı kapsar oldu.

Önceki dönemlerde yazar ve yorumcu nasıl bir alanı işgal ediyordu? Cumhuriyetin ilânından itibaren Türkiye dünya milletleri arasında itibarlı bir yere yeniden sahip olup olamayacağı meselesiyle yüz yüze kaldığını biliyor olmanın endişesiyle yüklü bir zümreyi barındıran bir ülke haline geldi. Türkiye böyle bir ülke olmaktan 24 Ocak 1980''de alınan kararlardan sonra hızla uzaklaştı. Önceleri yazarın ve yorumcunun alanını yukarıda zikrettiğimiz endişeli zümre belirliyor, bu zümre yazara ve yorumcuya muhtariyet bahşedilmiş bir alan temin ediyordu. Dolayısıyla yazar ve yorumcu denilince ülkede uygulamaya konulmuş etkinlikleri onaylayan veya uygulamaların isabetli olduğunu kanıtlamaya çalışan kimseler anlaşılmazdı. Onlar kiralık kalemlerdi ki itibarları varsa sadece kendileri gibi avanta peşinde koşanların nezdinde vardı. Muteber ve ilgi uyandıran yazı ve yorumlar yürürlükte olanı mazur kılandan farklı; ama farklı olmakla kalmayıp aynı zamanda gelecek vadeden yazı ve yorumlardı. Sosyalist, Türkçü, İslâmcı ideolojilerin cazibesi buradan geliyordu.

İdeolojik rengi dikkat çekmese dahi önceki dönemlerde yazar ve yorumcu demek kendini her an kanuni takibata uğramaya hazırlamış insan demekti. Sanmayın ki bu durum yazarın ve yorumcunun aykırılıkları, aşırılıkları sebebiyle doğmuştu. Tersine yazarı kanun karşısında muhataralı hale düşüren onun yazdıklarının belli bir zümrede yankı uyandırabiliyor oluşuydu. Açıkçası, geride bıraktığımız dönemlerde Türkiye''de yazarlar vakit geçirmek için okunmaz, yorumcuların dile getirdikleri eğlence konusu yapılmazdı. Bu demekti ki yazar ve okur bir küme oluşturur; böylelikle hareket potansiyelini elinde tutan bir çevrenin iletişim alanı doğduğu fark edilirdi.

Günümüz Türkiye''sinde yazarın ve yorumcunun bir çevreye bağlanışı itibariyle muhatapsız kaldığını ifade etmekte tereddüt etmeyelim. Çünkü yazar/yorumcu söylediklerini âmirinin isteği gereği söylemiyorsa ya karşısında bahşiş beklediği bir müşteri, yahut "rating" umduğu bir seyirci bulduğu için söylüyor. Yazarlığın aynı endişeyi paylaşan özgür insanlar arasında bir iletişimin vesilesi olduğu zamanlarda değiliz.