Türkiye’de medyanın geleceği

Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi binasına geçen ay ilk defa 'hoca' olarak adım attığımda biraz heyecanlandım. O okulda çok güzel öğrencilik anılarım vardı. Değerli dostum, fakültenin dekanı Prof. Dr. Ergun Yıldırım, mezun olduğum okulda ders vermemi istediğinde, bunun yeni nesil gazetecileri tanımak için fırsat olduğunu düşündüm ve kabul ettim.

Gazetecilik bölümü 4. sınıfta okuyan öğrencilerimi tanımak için ilk gün minik bir kamuoyu yoklaması yaptım. Heyecanım, yerini üzüntüye bıraktı.

Öğrencilerin % 60'ı

diye iletişim fakültesine gelmişti.

Dijital devrim, uluslararası medya, yeni nesil habercilik gibi konularla hiç kimse ilgilenmemişti. Ajans haberciliği dersine girenlerin hiçbiri AP (Associated Press) ajansını duymamıştı.

Gazetecilik bölümü okuyan ama gazeteci ve haberci olmayacak öğrencilere nasıl Ajans haberciliği, dijital devrim ve yeni medya düzeni konularını anlatacaktım, bilemedim.

Geçtiğimiz hafta Kocaeli ve Sakarya Büyükşehir Belediyeleri, iletişim öğrencilerinin katıldığı konferanslara davet etti beni. İki ayrı şehirde, geleceğin habercileri olacak gençlerin durumu aynıydı. Aslında bugüne kadar yaklaşık 12 iletişim fakültesinde konferans ve toplantıya katıldım, manzara hep üzücüydü.

İletişim

Her yıl 5 bin mezun veren iletişim fakültelerinin, medyanın yanı sıra, reklam, sinema, iletişim vb. alanlar için nitelikli elaman yetiştirdiğini söylemek de maalesef mümkün değil.

Katıldığım tüm televizyon programlarında gördüğüm manzara hep aynı: İşten çıkartılan nitelikli insanlar yerine, tecrübesiz, birikimsiz ucuz maliyetli öğrenciler alınıyor. Televizyon haber programları üç konuklu tartışma programı demek artık. Araştırma, inceleme, özel haber, grafik, dosya kimse yapmıyor. Bunu yapacak kaliteli insan kaynağı ve bütçe yok.

Türkiye'de medyanın geleceği için endişelenmek, bu iki konuyla bile mümkün.

Ancak yakından takip ettiğim, Dijital devrimin medyaya etkisi konusunda geçen hafta iki önemli gelişme oldu. İngiltere'nin en önemli gazetelerinden olan

son baskısını yaptı. Artık kağıda basılmayacak, sadece online olacak. Buna şaşıran çok oldu. Oysaki İngiltere

. ABD'de ise kapanan gazete sayısı daha fazla.

Bu arada, kağıttan çıkıp online geçişler, sektörü çok derinden etkiliyor. Binlerce gazeteci işsiz kalıyor. Matbaa, dağıtım sektörü çöküyor, kağıt sektörü derinden etkileniyor. Reklamdan grafiğe, mürekkepten paketleme servislerine kadar çok geniş alanlarda etkisi var. Dijital devrim yakın vadede tüm kağıda basılı materyalleri ortadan kaldıracak. İlk materyaller gazete, dergi, kitap. Diğerleri arkadan gelecek. ABD'de reklam vermek isteyenler artık kağıt gazeteleri değil, online medyayı tercih ediyor.

İngilizlerin gururlu gazetesi,

, uzun yıllar 'online'a geçmemek için direndi. Sonunda geçti ve şimdi kağıda baskıyı devam ettirmek için bağış toplandığını duyurdu. Yakında o da kapanacak yani.

şaşırtıcı

Bu gazetelerin tirajları 2 bin ila 50 bin arasında değişiyor. Bu tirajlarla diğer gazetelerden artakalan reklam pastasını paylaşacaklar. Çok zor günler onları bekliyor.

Avrupa ile bu ters durumun iki sebebi var.

.

Bugün günlük

gözüküyor. Geçtiğimiz yıl günlük 39 gazete yayındaydı ve toplam tiraj 4.7 milyondu. Gazete sayısı artmasına rağmen, tirajlarda ciddi düşüş var.

Türkiye'deki tüm gazeteler günlük 3,5 milyon satılırken,

Önceki gün, televizyon sektörünün en başarılı örneklerinden biri olarak gördüğüm Al Jazeera, 500 kişiyi işten çıkarttı. Gerekçe olarak da, dijital medyanın değişim, dönüşüm ihtiyacı olarak gösterdi.

.