M. S. İzlenimlerim

M.S. (Muhtıra Sonrası) izlenimlerime devam ediyorum. Gazetede (olumlu bir seçimle) yer alan fotoğraflı bir haber: 16 yaşındaki "D.", anneannesi ve annesiyle birlikte Çağlayan''da. "D.", "Ben hazırladım" diye övünerek hazırladığı pankartı objektife çevirmiş. Okuyoruz:

"Tehlikenin farkındayız / Genelkurmayın arkasındayız!!!"

Fotoğraftan belli ki "D." bir ortaöğretim öğrencisi; güzel, aydınlık yüzlü bir genç kız...

"D."ya, annesine ve de anneannesine verecek öğüdüm yok tabii ki. Ama üzüldüm doğrusu..

Bir aileden üç kuşak kadın (özellikle de gencecik yaşıyla "D.") özenle hazırlanan bu demokrasi karşıtı pankartı niçin taşısın?

Tamam, isteyen istediği pankartı taşıyabilir bu çerçevede bir şey dediğim yok. Ama "D." bu genç yaşında demokrasiyi niçin tehlikeli, korkutucu, ürkütücü bir pratik olarak algılasın... Demokrasi, Çağlayan''ı dolduran yüzbinlerce yaşıtı gibi onun gözünde de, niçin, bir arada yaşama ilkelerinin bugüne kadar icat edilmiş en ileri teori ve pratiği olmasın...

Fotoğrafından besbelli: Ona en çok demokrasi yakışır...

Sorunun cevabını bilmeyen var mı? Demokrasi de tabii ki -bütün kültürel / tarihsel değerler gibi- öğrenilebilen bir şeydir. "Doğuştan demokrat" biri ile bugüne kadar karşılaştık mı? Demek ki haberde adı geçen "D." ve adları geçmeyen yüzbinlerce gencin içinden geçtiği kurumlar sözünü ettiğimiz "öğrenme" sürecinin önündeki engellerdir.

Ben böyle düşünüyorum; yoksa, "tabiatı" gereği "otorite"den hoşlanmaması gereken bir gencin elinde benzer pankartlarla dolaşmasını nasıl açıklayabiliriz? Yanlış anlaşılmasın, kimseye karıştığım ya da öfkelendeğim filan yok. Üzüldüğümü söylüyorum sadece...

HHH

Kabul etmemiz gerekir ki bu sefer "yüzbinler"i de aşan bir sayıdan söz etmemiz gerekiyor.

Bu büyük sayıyı dikkate almamaktan daha büyük bir dikkatsizliğin olmayacağı da muhakkak.

Ama soralım yine de: Tartışmayı "nicelik hesabı" ile kapatarak meselenin altından kalkabilir miyiz?

"Katılımcılara mitinge nasıl geldiklerini" soran önümdeki gazeteden (Radikal) işaretleyerek okuyorum. Fikri sorulan katılımcıların büyük bölümü "muhtıra"nın arkasında olduklarını açıklıyorlar... Bu sefer sadece "gençler" de değil, hemen her yaştan insan...

Yani diyeceğim, "nicelik" mükemmel ama iş "nitelik"e gelince manzara haddinden fazla problemlidir.

Demek ki hatırlayabiliriz: Her büyük kitlesel meydana çıkış seni heyecanlandırmasın!

Yanlış anlaşılmasın, "katılımcılar"a tek tek bir şey dediğim yok; "kitle"den söz ediyoruz...

HHH

Edip Akbayram, katılımcılara sözleri Sabahattin Ali''ye ait "Aldırma gönül aldırma"yı dinletiyor. Güzel türkü doğrusu, Akbayram da çok güzel okur bu türküyü zaten.

Peki bu güzel türküyü dinleyen yüzbinler Sabahattin Ali''nin dinledikleri sözleri nerede ve hangi tarihte yazdığını hatırlıyorlar mı? Sabahattin Ali''nin bu sözleri 1933''te Sinop Cezaevi''nde yazmış olması "katılımcılar" açısından problem teşkil etmiyor mu? Tarihi unutlayın: 1933. Peki ya bu güzel sözlerin yazarının Sinop''a niçin düştüğü de mi kimseyi ilgilendirmiyor? Oldu olacak hatırlayatım bari:

Sabahattin Ali, bir arkadaş toplantısında Atatürk''ü yeren bir şiir okuduğu iddiasıyla tutuklandığı ve bir yıla mahkûm olduğu (1932) için Sinopta''dır... (İsteyen söz konusu şiire kolaylıkla ulaşabilir.) Hadi oldu olacak hikayenin devamından da kısaca söz edelim: Cumhuriyet''in onuncu yıldönümü dolayısıyla çıkarılan aftan yararlanarak Sinop''tan kurtulan Sabahattin Ali, Milli Eğitim''deki eski görevine dönmek isteyince dönemin bakanı Hikmet Bayur kendisine şu şartı koşmuştur: "Eski düşüncelerinden vazgeçtiğini ispat et!" Ve nihayet sonuç: Bu değerli şair Atatürk''e hitaben "Benim Aşkım" adlı şiirini yayımlayacaktır. (Not: Bu zoraki şiir –tahmin ettiğiniz gibi- şairin has şiirleri arasına girecek türden bir şey değildir.)

Rutkay Aziz, Çağlayan''da Nazım Hikmet''ten şiirler okuyor.

Peki bu güzel şiirleri dinleyen yüzbinler Nazım''ın külliyatının önemli bir bölümünün 12 yılı aşan mahpusluk döneminde yazıldığını hatırlıyorlar mı? Bu 12 yılın sonunun mitingte kürsü alan konuşmacıların büyük bölümünce bir "karşı devrim" olarak niteleyeceği muhakka olan Demokrat Parti''nin iktidara gelmesiyle –nihayet- son bulduğuyla ilgilenmiyorlar mı? Cezaevinde geçen 12 yılın Türkiye''nin "en laik", "en Atatürkçü" (herhalde yani, çünkü Nazım''ın "Benim Hapishanelerim"e girişi Atatürk hayatta iken gerçekleşiyor) olduğu bir döneme rastgelmesi onları hiç mi düşündürmüyor?

Görüyorsunuz, "kitle"ye sadece "niceliksel" açıdan bakmayı tercih ederseniz, birçok soru cevapsız kalıyor...