"Mühendisler"

Anlaşılıyor ki, iş artık Nâzım''ın dizelerine kaldı... Radikal gazetesi beklenen depremle ilgili farklı tahminlerden bahisle bir yandan manşetten "Kime inanalım?" diye haklı olarak sorarken, öte yandan da yine birinci sayfasına tek umut kaynağı olarak şairin "güzel günler gelecek" adlı şiirinden dizeler yerleştirmiş. "Güzel günler/göreceğiz/çocuklar,/güneşli günler göreceğiz..." Olabilir, tabii ki herkes tünelin ucunu mezhebine ve meşrebine göre görmeye çalışacak. Benzer şekilde dindar kesim de, aynı tarihli Akit''in manşetinde olduğu gibi, belirsizliği ve umutsuzluğu "tedbir ve dua" ile aşmaya çalışıyor. Çıkış yolları farklı olsa da, ortada büyük bir belirsizlikten kaynaklanan yoğun bir endişe ve korkunun olduğu muhakkak.

Açıkça anlaşılıyor ki, bu ruh haliyle onlarca yıl birlikte yaşayacağız.

Oysa, daha neredeyse düne kadar hiç değilse bugünümüz ve yarınımızdan ne kadar güvenle söz ediyorduk. Bazı köşe yazarlarının hâlâ ısrarla belirttikleri gibi azgelişmişlik sınırını hızla geride bırakarak biz de bütün gelişmiş ülkeler gibi her gün "doğuya daha çok hâkim" olmuyor muyduk? Vatanımızın demir ve çimentoyla ehlileştirilmesine ne kadar az zaman kalmıştı? Teknolojiyi karşı çıkılmaz bir ideolojiye dönüştüren "mühendis" kalkınmacılarımız bizi ileriye, hep daha ileriye taşımayacaklar mıydı?

Herhalde en büyük yanlışımız bu oldu; yani, toplum olarak "mühendisler"i rehber bellemek... En büyük yanlışımız, toplumsal kalkınmamızı her yönüyle "mühendisler"e teslim etmemiz oldu.

"Mühendis ideolojisi" sadece kamu otoritesinde etkili olmadı. Bu "ideoloji"yi hayatın her alanında, kimseye söz hakkı tanımayan, herkesi susturan en etkili belirleyici güç olarak yaşadık. Fabrikalarımızın, okullarımızın, hastanelerimizin, şehirlerimiz ve evlerimizin nasıl olması gerektiğinin tek seçicisi o oldu. (Hürriyet''ten Zeynep Atikkan, "Üçüncü dünyanın sanayicileri, fabrikalarını en emniyetli yer diye fay hattının üzerine kurmuşlardı" diyor.)

"Mühendisler"in arzusu bu yapılarla da sınırlı kalmadı; ellerinden geldiği kadar bu yapılar/kurumların içlerini de düzene soktular. Nasıl çalışılacak, nasıl "okunacak", tedavi olunacak, yaşanacak ve oturulacak... Bütün mühendisler gibi onların da bir "Prometheus" yanları vardı; ancak şu farkı unutmadan: "Üçüncü dünyanın Prometheusları!" Her zaman "bilmiş" ama az bilen; her zaman "karikatür" ama dayatmacı.

Radikal''in manşete çıkardığı, birinin "evet" dediğine diğerinin "hayır" dediği bilim adamlarının bu "mühendisler"le bir ilgileri yok tabii ki. Onlar, "Büyük rakamları telaffuz etmeye alışmalıyız" diyen "mühendisler"den gerekli büyüklükte kaynağı hiçbir zaman alamadılar.

"Kalkınan Türkiye"den onların üniversitelerinin payına şimdiye kadar pek bir şey düşmedi. Aralarında anlaşamamalarının asıl nedeni de bu zaten. İçlerinden kimi Fransa''dan, kimi ABD ve Almanya''dan kaynak bulmaya çalışarak araştırma alanlarıyla ilgili birer mütevazı bagaj oluşturabilmişler. "Mühendisler"in "kalkınma hamlesi" içinde değerlendirilmediklerinden, hükümet üyeleri tarafından kabul edilmelerine yeni başlandı. (Bu yüzden olacak, bazı televizyon kanallarında kendilerine "Başbakan ile karşılaşınca ne hissettiniz?" türünden "ilginç" sorular soruluyor.) Onların araç gereci de yok, paraları da; para ve araç gereç "mühendisler"de... İmkansızlıklar içinde öngörüde bulunmaya çalışan bilim adamlarının "bilim"leri de artık tartışma konusu. "Bu nasıl bir pozitif bilim?" diye soruyor herkes. "Bizi gelişmelerden haberdar etmiyor!" Bu koşullarda nasıl haberdar etsin?

Oysa "mühendisler"imiz ne kadar "pozitif"diler. Bizi "Patates tarlasından otomobil çıkacağı"ndan bile haberdar etmemişler miydi? Ama olmadı; ve işte geldik bugüne: İşte "patates", işte "otomobil"...