Son günlerin polemikleri

En tazesinden başlayalım: Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, CNN Türk''de katıldığı "Neler Oluyor?" programında "Bir medeniyet dili midir Kürtçe?" sorusunu ortaya atmış.

Bu soru karşısında siz de benim gibi "Neler oluyor?" diye mırıldanmışsınızdır mutlaka... Çünkü bu sorunun -ısrarla- ortaya atıldığı ve cevaplandığı dönem çok arkada kalmadı mı? Yoksa bu tartışmayı da mı baştan sarıyoruz?

Sorunun Arınç tarafından ortaya atılması da şaşırtıcı. Çünkü bu Başbakan Yardımcısı, neredeyse muntazam aralıklarla yaptığı "aykırı" açıklamalarıyla bizi şaşırtan birkaç hükümet üyesinden birisi değil miydi? Mesela en yakın örnekleriyle tutuklu milletvekilleri hakkında sarf ettiği "lamı cimi yok" vurgusu ya da Terörle Mücadele Kanunu''nun mutlaka elden geçmesi gerektiğine ilişkin değerlendirmeleri...

Kısaca hatırlatacak olursam: Biliyorsunuz, Kürtçe''nin bir "medeniyet dili", hatta vazgeçtik medeniyetten doğrudan bir "dil" olup olmadığı hakkında bu memlekette çok mürekkep ve nefes tüketildi. Bugün hayatta olmayan Gündüz Aktan''ın Kürtçe''yi bir dilden -bile!- saymamak yolunda uzun süre nasıl mücadele verdiğini hatırlayın... Konu öyle saçma-sapan bir düzleme taşınmıştı ki, bir Çinli (yoksa Japon muydu) bir dilbilimcinin tanıklığına bile başvuruldu. Oysa Çin''e Japonya''ya kadar gitmeye ne gerek vardı? Yaşar Kemal''in Türkçe yazan bir büyük romancı olarak Kürtçe''nin bir "medeniyet" dili olduğunun garantisini vermesi yetmiyor muydu? Ya da başka bir örnekle, Doğu-Güneydoğu''nun yüzyıllarca eğitim veren medreselerinin dili olan Kürtçe bir işaret dilinden mi ibaretti? (Bu örnek çerçevesinde Bediüzzaman Said- Nursi''yi unutmayalım.)

Yani özetle, arada bir -yoksa sıkça mı?- başımıza gelen ve "cinnet" sözcüğüyle adlandırılması yerinde olan bir toplumsal ruh hali içindeydik.

Dolayısıyla Arınç''ın tartıştığımız son açıklamasını duyunca insanın üzerine ister istemez karamsarlıktan da öte olumsuz bir ruh hali çöküyor. Bu ruh hali içinde "Her şeye baştan mı başlıyoruz yoksa?" dememek-düşünmemek kolay mı?

Arınç''ın Kürtçe''nin bir "medeniyet dili" olup olmadığı sorusunu ortaya atması gecikmeden güzel değerlendirmelerle karşılaştık. Mesela Muhsin Kızılkaya, "Ben, Kürtçe''den Türkçe''ye 5 bin sayfalık roman çevirdim, dilerse bu çalışmalarımı Sayın Arınç''a gönderebilirim" diyor. Orhan Miroğlu''nun şu açıklaması da yerinde: "Madem Kürtçe medeniyet dili değil, Kültür ve Turizm Bakanlığı''nın ''Mem u Zın'' destanını Türkçe''ye çevirerek yayınlamasını nasıl izah edeceğiz?" Mardin Artuklu Üniversitesi Rektörü Serdar Bedii Omay''ın şu sözlerini de aktaralım: "Mardin Artuklu Üniversitesi''nde Yaşayan Diller Enstitüsü ve Kürt Dili ve Edebiyatı bölümlerini kurdum. Kürtçenin bir medeniyet dili olduğu kanaatindeyim."

Arınç''ın şimdi -"bayram değil seyran değil"- bu yanlış ve yersiz açıklamayı yapmasının nedeni ne olabilir? Benim bu soruya ilişkin tahminim, aynı zamanda RTÜK''e de nezaret eden bir başbakan yardımcısı olması dolayısıyla, Arınç''ın "3984 Sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkındaki Kanun"un artık yürürlükte olmadığını unutmuş olabileceği yönünde... Çünkü 03.03.2011 tarihinde Resmi Gazete''de yayımlanan 6112 sayılı kanunla yenilenen bu "mülga" kanunun "Yayın İlkeleri" faslında yayınların diline ilişkin şu münasebetsiz sözler yer alıyordu: "Yayınların Türkçe yapılması esastır. Ancak, evrensel kültür ve bilim eserlerinin oluşmasına katkısı olan yabancı dillerin öğrenilmesi veya bu dillerde müzik veya haber iletilmesi amacıyla da yayın yapılabilir."

Görüyorsunuz; daha düne kadar "diller" söz konusu olduğunda bu satırlarda dile gelen köhne ve daha önemlisi ayrımcı bir "teori"ye sahiptik. "Evrensel kültür ve bilim eserlerinin oluşmasına katkısı olan yabancı diller."(!) Böylesi ile "avrupamerkezli" olarak nitelenen "medeniyet" tasavvurcularının ağzından bile hiç değilse yarım asırdır karşılaşmıyorduk! Bu öyle bir "medeniyet dili" anlayışı-savunusuydu ki, bu cümlenin uluslar arası bir toplantıda tekrarlanması salonun gülüşmesine –öfkelenmesine de tabii ki!- yol açmaması imkansızdı.

"Son günlerin polemikleri" diye başladım ama bir tanesine ancak değinebildik. Üzerinde çok konuşulan-yazılan "dindar nesiller" meselesini de yarınki yazıda gözden geçirelim.