Harflerin şahitliğinde

Bazen yazarken şunu çok güçlü biçimde hissediyorum: Her şeyin bir mecazı var. Daha doğrusu kainattaki her şey mecaz. Bunu en yoğun olarak yazarken idrak etmemin nedeni, yazmanın beni gerçeğe duyduğum iştiyaka en fazla yaklaştıran eylem olması.

İbadet ne güne duruyor diye sorana, insan her eylemini bu şuurla gerçekleştirebilirse nefes dahi ibadettir diyebiliriz. Bir bakıma farz ibadetleri yerine getirdikçe insanın gönlünde bir zevk oluşmaya başlıyor. Emir üzere zaruretle yaptığı ritüelleri severek, içinden gelerek yerine getirmeye başlıyor. Bilmek; gönül ile bilmek oluyor, severek.

Ayetten mülhem, yerle göklere isteyerek veya zorla gelin denildiğinde, isteyerek geldik diyorlar. Yazarken, irademin bir emri yerine getirmek için bana verilmiş bir hediye olduğunu hissediyorum. İnsan olmaya niyetli halde burada mevcutsam da, ol emrine itaatin en güzel amel olarak tahakkuk etmesi için isteyerek geldiğimi burada ve şimdi kendime ispat etmeliyim. Vücudumda tahakkuk etmeli neye ne kadar gönüllü olduğum.

Emre aşk ile itaat etmenin insana bahşedilmiş iradeyle mümkün olduğunu söylüyorum kısaca, yazarken bir nebze olsun bunu nefsimden geçirdiğimi fark ediyorum. Peki ol emrinin içine dahil olmayan bir şey mi var derseniz, elbette gayrı yok.

Her şey içinde. ‘Her şey dahil’ bir yaratılış bu. Bunu anlama ve yaşama geçirme yolunda devran ederken gitgide insanlaşmaya ve ayetin dediği gibi anılmaya değer olmaya başlıyoruz. Lütfi Filiz’in dediği gibi, “Amaç Muhammed’dir, ‘sen olmasaydın felekleri yaratmazdım’ Kudsi Hadisiyle anılan... En sevgili. Niyazi Mısri’nin tabiriyle “en güzel başlangıçlar ile en hayırlı sonları birleştiren...” İlk yaratılan; nur-ı Muhammedî.

Anadolu’nun tenha mezralarında gelişigüzel yürürken hakikat ruhunun bu nurla kapladığını çok yoğun hissederim. Her şeyin varlığın kemaline hizmet için şimdi ve burada olduğunu duyumsarım. Yaşlı ağaçlar, ıssız evler, tek tük otlayan inekler, pencere, kapı ve kirişler geçer kalemimden. Bazı evlerde hayat devam ediyordur. Küçük kıpırtılar, odun kokusu, aralanmış bir perde, çocuk sesleri, terlikli kadınlar, camdan bakan ihtiyar teyze, yol kenarında birkaç tavuk.

Bana hep şunu yazdırır: Nereye gidersem gideyim şu yeryüzünde, her yerde, yıldızların altında, mağaraların girişinde, harap mabetlerin yıkık duvarında... Olağanüstü sessizlikleriyle kendi varoluşunu haykırıyor her şey. ‘Güzelliğin cevheri’ne ulaşmaya çalışıyor hamd ile. Cezbe halinde, her şey içimizde ve dışımızda hep. Kemâline koşan... O zaman işte bilirim ki seven ve sevilen, hatta sevilmeyen de, aynı nurdan.

Yazarken her ne kadar zulmetin içinde olsak ve zulmü yazsak da, nurun yeri ve gökleri kapladığını, kelime ve harflerin onu kuşanmak ve yansıtmak için bize emanet edildiğini düşünüyorum. Kısacası Allah’ın yarattığı her şeyin nur olduğunu... Zulmetin de bir bakıma bu nurdan meydana çıktığını ve karanlığın gelip geçici olduğunu... Zıtlıkların birliğe hizmetini...

Evet, kainatın tohumu insan. Harfler de birer tohum gibi düşüyor mânâya. O halde yine Lütfi Filiz’in sözleriyle, kainat o tohumdan yaratılmış ve sonuçta da meyve olarak bir insan tohumu meydana getirmiştir diyebiliriz:

“Kainat görünüşte insan-ı kebirdir. Vücud-u Mutlak’ın kainattaki görüntüsü insanda ortaya çıkmaktadır. Tabii bu bahsedilen insanın insan-ı kâmil olduğunu tekrarlamaya hacet yoktur. Çünkü ilk yaratılan da insan-ı kâmildir, son yaratılan da. Bu iki insan-ı kâmil görüntüsü arasındaki farklılıklar diğer insanları meydana getirmektedir. Kainatın yaratılmasındaki amaç, kendini kendinde bulmak, yani enfüs (ilk kâmil) ile âfakı (son kâmil) birleştirmektir. Bunların birleştiği nokta Zât noktasıdır ki, Hz. Peygamber’in “Beni gören O’nu gördü” dediği yer burasıdır.”

Güzel olan yakına geliyor, söz ile öz örtüşüyor insan görmeye başladıkça. Güzelliğin cevheri olan En Sevgili’yi herkeste ve her şeyde yakinen görenlerin gönlü ol güzellikle genişliyor, genişliyor. Kainata sığmayan kâmilin gönlüne sığdırılıyor.

“Biz onlara hem ufuklarda hem kendi nefislerinde ayetlerimizi göstereceğiz ki, onun hak olduğu kendilerine açıkça belli olsun...” Ayetinin anlam katmanlarında derinleşirken, iç ile dış arasında hiçbir kesinti olmadığına, kainatın bir gönül olduğuna, başlangıçlarla sonların birbirinin içinde devam ettiğine varıyor insan yazarken. Bazen.

Nihayetinde bir adalet ihtiyacına duyduğum özlem oluyor benim için yazmak. Şeylerin kan çukuruna düştüğümüzde dahi yerli yerinde olduğunu anlama ve buna şahitlik çabası... Gayrı diye bir şey yoksa, O’na rıza gösterme biçimi yazmak. Biraz da. O’na ait olan her eylemin kendimdeki yansımasını güzelleştirmem gerektiğini fark ediyorum yazarken. Hakkını vererek, adalet duygusunu canlandırarak, odaklanarak yapılan her şeyin güzelliğe bir çağrı olduğunu ve varlığın kemâline hizmet ettiğini hissediyorum.

İçinde ve dışında, enfüste ve afakta devam eden ve birbirine ayna olan her şeyin konuştuğunu işitmeye başlıyorsun yazarken. İçindekileri ve dışındakileri harfe, kelimeye büründürmek... Onlara bir dil vererek ifadeye dökmek... İfadelerin söz olarak sana emanet edilmiş birer şahit oluşu... Evet tüm bunlar sana gayenin kendini gerçekleştirmek olduğunu söylüyor sanki.

Her şey kendi kemâline doğru seyrederken, insan kendi olmaya devam ediyor. İnsan kendi oldukça: O, Kendi oluyor...

Fiillerin bize ait olmadığını en çok yazarken hissediyorum. Yunus’un “Bir ben vardır benden içre...” Sözü farklı anlamlara bürünüyor. Başkası oluyorsun. Başkaları sen oluyor. Hepsi O oluyor. O’nu kendinde, kendinle buluyorsun. Kendini O’nda, O’nunla bulmaya dönüyor bu. Bilmeye başladığın ne varsa, seni bilmeye başlıyor. Bilinmenin zevkine varıyorsun yazdığın dillerde, usul usul. Tevhidin sınırsız kayıtsız bir hakikate bağlanmak olduğunu seziyorsun.

“Ben gizli bir hazineydim, bilinmeyi sevdim” Kudsi Hadisi insanın O’nu bilmek için yaratıldığını fısıldıyor. O’nu bilmek ise O’nu sevmek. O bilinmeyi seven. O sevdiği için biz seviyoruz. Onun için sevgiliyiz. Sevmemiz sevildiğimize delalet. Yazmak işte böyle bazen bir sevgili olma biçimi çıkıyor. Seven ile sevilen bir oldukça... Harflerin şahitliğinde.