Fasit daire

Onsekiz Nisan seçimlerinin sadece siyasi partiler açısından değil, siyasi sistem açısından ne anlam ifade ettiğinin de tahlil edilmesi gerekir. Genel seçimlerde dört partinin büyük oranda oy kaybettiği görülmektedir. FP, ANAP, DYP ve CHP. Bu dört partinin geçen seçimlerde aldıkları toplam oy oranı %70.9, bu seçimlerde ise %49.4''dür. İkisi arasındaki fark %21.4 etmektedir ki bu partilerin toplam olarak geçen seçime göre %30 oranında oy kaybettikleri anlamına gelmekte. Teker teker partilerin kaybı da bu nisbetlere yakındır. Ayrıca değerlendirilmesi gereken FP''yi bir tarafa bırakıp diğer üç partinin iki önceki seçimde aldığı oyları bugünküyle karşılaştırdığımızda bu kaybın çok daha fazla olduğu açıkça görülmektedir.

Bu şunu gösteriyor: Seçmen son üç seçimde hiç bir partide aradığını bulamamıştır. Halkın siyasi yelpaze içinde yer aldığı bir bölüm var. Ancak bu bölümü temsil iddiasıyla ortaya çıkan partiler plan ve programlarıyla, lider kadrolarıyla seçmenine güven vermiyor. Ne var ki güven vermeyen bu kadroların değişmesine, yeni kadroların işbaşına gelmesine imkan verecek bir hukuk düzeni kurulmuş ve bu yönde bir gelenek oluşmuş değil. Genel başkanlar malik sıfat ve yetkileriyle partilerinin başında bulunuyorlar; kaç seçim kaybederlerse etsinler, oyları ne kadar azalırsa azalsın yerlerinden kıpırdamıyorlar.

Baykal, Yılmaz ve Çiller bunun tipik misali. Deniz Baykal''ın Türkiye''nin en eski partisi CHP''yi ne duruma düşürdüğünü herkes gördü. Galiba görmek istemeyen bir kendisi. Bakınız ne diyor: "Sorumluluk benimdir, bunun için istifa etmeyi düşünüyorum. Ama medyanın ''çekilin'' baskısı beni devam yönünde kamçılıyor". Parti içinde konuşulan senaryonun da şu olduğu ifade ediliyor: CHP bir süre emanetçi başkanla idare edilsin, uygun bir zamanda Baykal tekrar genel başkanlığa geri dönsün. Anlaşılıyor ki "başarılı" yöneticiliğiyle göz kamaştıran Baykal''dan parti bir türlü vazgeçmek istemiyor. Milletin bu partiyi barajın altında bırakması bile Baykal''ı yerinden oynatamayacak galiba.

Yılmaz cephesi de farklı değil. O da buyurmuş ki "Başarısız olmanın bedeli neyse ödeyeceğim, ancak istifayı sorumluluktan kaçmak olarak nitelendiriyorum". Bu yazının yazıldığı ana kadar henüz seçmeninin karşısına çıkma cesareti gösteremeyen Çiller de muhtemelen benzer bir açıklamada bulunacak.

Seçmen başarısız olanları seçimlerde cezalandırıyor. Ancak bunların siyasetten çekilmesini sağlayacak bir sistem ve gelenek oluşturamadığımız için bu, onların bütünüyle siyasetten çekilmeleri sonucunu doğurmuyor. Onlar da köşeye çekilip seçilme sırasının tekrar kendilerine gelmesini bekliyorlar. Bir süre sonra da gerçekten sıra tekrar kendilerine geliyor. Ecevit örneği bunun tipik misalidir. Çeyrek asır önce yağ kuyruklarında, benzin kuyruklarında geçen "başarılı" bir icraat döneminin ardından ümit veren bir programı ve göz dolduran bir ekibi olmadığı halde seçilme sırası bugün tekrar sayın Ecevit''e gelmiştir.

"Medyaya karşı direnmek", "sorumluluktan kaçmamak" gibi bahanelerle liderlerin yerlerinde kalmaları kendileri açısından başarılı bir taktik olabilir. Ancak millet için aynı şeyi söylemek mümkün değil. Seçimde başarısız olan liderleri siyasi sistemin bütünüyle dışına atamazsak hiç şüpheniz olmasın önümüzdeki seçimlerde bugün başarısız bulunan liderlerden birisini seçmek zorunda kalacağız.

Türkiye bu fasit daireyi mutlaka kırmalı ve bu liderleri çekilmeye zorlamalıdır.