Yolda kul hakkı

İnsanın "yaratılmışların en şereflisi" olduğunu kabul etmeyenlerin buldukları ve tekrarlamaktan özel bir zevk aldıkları tanım, itiraf edeyim ki bazen çok hoşuma gider.

"İnsan düşünen bir hayvandır" derler ya, onu kast ediyorum.

Ne zaman bir düşüncesizlikle karşılaşsam, bu sözü hatırlarım ve aynı anda yanlışlığı öne çıkar.

Yapılan kabalık karşısında hayvanlık aşikâr olur ama düşünmek neresinde yer alır?

Hiçbir yerinde.

Düşünmek yoksa insan olma durumu da buharlaşır.

Araya üst üste iki nokta koymaktan başka çare kalmaz; "eşittir" anlamında.

***

Bugünün şartlarında artık o tanımı da değiştirmeleri gerekir.

"İnsan, hayatını trafikte geçiren bir hayvandır" şekline çevirmeliler.

Tamam, tahmin etmek zor değil.

Şimdi siz buna da itiraz edeceksiniz.

İlle hayvan demek zorunda değiliz elbet.

Fakat elinizi vicdanınıza koyup biraz düşünün.

***

Düz yolda akan trafikte ilerlerken, önünüzdeki araç bir anda duruyor.

Hâlbuki ilerisi açık.

Niye durduğunu anlamaya çalışırken, bakıyorsunuz öndeki araç ya yolcu indiriyor, ya yolcu alıyor.

Bir başkası, siz tek yönlü yolda nizami giderken, karşınıza çıkıveriyor.

Üstelik utanmadan kornayla, ışık yakıp söndürerek, el kol hareketleriyle yol istiyor.

Hatırlatayım, ters yönde olan siz değilsiniz, karşınızdaki.

***

Onu atlattınız, sinirleriniz gerildi...

Bir başka yerde, bir başka araç, dönülmesi yasak olan yerden dönüyor.

Bir diğeri kırmızı ışıkta gazı köklüyor.

Yan taraftan gelenle kafa kafaya giriyorlar.

Ölenin yaralananın hesabı polislere kalsın, cankurtaran yol bulup gelebilirse, yaralılar hastaneye götürülür.

***

Biri yan yoldan ana yola kontrolsüz fırlıyor.

Biri sola dönüş yasağı tabelasının dibinden, bırakın sola dönmeyi U dönüşü yapıyor.

Biri biri deyip duruyorum ama bu tamamen sözün gelişi; "Ne biri? Hepisi hepisi" desek yeri.

İşte o "hepisi"lerinin en çok yaptığı ise park yasağı olan yere aracını bırakıp gitmek.

***

Yasak tabelalarının altında tek sıra halinde inatla park etmişler.

Caddenin iki yanında uzun sıralar oluşmuş.

Arada kalan boşluktan araçlar geçmeye çalışırken, bir diğeri duran araçların yanında bir sıra daha oluşturmaya çalışıyor.

Böylece mevcut yol çeyrek kapasiteye düşmüş oluyor.

Bir kamyonet ortada durup yük indirmeye çalışıyor.

Arkasında uzun kuyruk ve dinmeyen kornalar.

***

Bütün bunları her gün yaşayan İstanbul, trafiğin en büyük sorun olduğu şehir haline geldi.

Sireni çığlıklar atarak yaklaşan cankurtarana yol vermeyi bilmeyen yüzbinlerce sürücü var bu şehirde.

O güç bela geçtikten sonra, akbaba mantığıyla peşine takılanlar var.

İki saniyede bir şerit değiştiren makasçılar var.

Kendi halinde seyreden araçların arasından yılan gibi kıvrılıp hızla ilerlemeyi marifet sanıyorlar.

Otopark girişine park edip ortadan kaybolanları ve emniyet şeridinin kendisine ayrıldığını sananları unutmayalım.

***

Son kontrollerde İstanbul"daki minibüs sürücülerinin 7"si arasında sadece bir kişi temiz çıkmış.

Geri kalan 6"sı uyuşturucu kullanarak direksiyona geçmekteymiş.

Bir tek yolcu kapmak için birbirleriyle niye bu kadar yarıştıkları, didiştikleri, trafiği niye alt üst ettikleri anlaşıldı.

Uyuşturucuyu çekip araç kullanıyorsa, altındakini uçak sanıyor olabilirler.

Bütün iyi niyetimizle bu istatistiğin ters açıklanmış olabileceğini dileyelim.

***

Hicapla saydığımız davranışların, günün her saatinde devam ettiğini hatırlattıktan sonra soralım:

Bu davranışlar, insana mı yakışır, hayvana mı?

Toplu taşımanın yaygınlaşmasından başka çıkar yol görünmüyor.

Yüz yıl, elli yıl önce yapılması gereken metro sistemi bugüne kalırsa, başka türlü bir sonuç beklenemez.

Herkes "önce ben" diyor çünkü.

Dinlisi dinsizi, ahlaklısı ahlaksızı, saygılısı saygısızı önce kendine yol açılsın istiyor; aklınca imtiyazlı.

"Kul hakkı" diye bir kavramdan haberi olanların, bu hususu bir daha düşünmesi gerekir.

Kul hakkı, Kul Himmet gibi bir ozan değildir azizim, başka bir şeydir.

Bir kişinin, hiç kimsenin hakkına tecavüz etmemesi demektir.

Yol söz konusu olduğunda, yolunu çalmaması, hakkını yememesi demektir.