Şambabasız kaldık

Bizim geleneğimizde ölünün arkasından konuşulmaz. Bu sebeple olsa gerek, Batılı yayın organlarında sıkça rastlanan ve mevtanın hatırasına düzülen bir "Obituary" sütunu bulunmaz buralarda. Vefat ilanları bile sonradan görmedir Doğu''da. Müteveffanın bu dünya ile kesilmiş bağı, Yaradan''la olan hesabı ve geride kalanların üzerindeki hakları gibi endişelerle nedense kısa bir temenni cümlesinden öte laf çıkmaz ağzımızdan "Rahmetli", "Toprağı bol olsun" veya "Allah müstahakkını versin" diyerek yad ettiklerimiz hakkında.

Yine de dün, Lübnan Devlet Başkanı''yla yaptığı telefon görüşmesi sırasında hayata gözlerini yuman Suriye Devlet Başkanı Hafız Esad''ın arkasından sarf edilen onca söz ve tüm Arap dünyasında ilan edilen kara yastan sonra, bize de bu sütunda "Şam tilkisi" lakabıyla meşhur, köylü bir aileden gelme, asker kökenli darbeci ve dehşet yönetmeni hakkında birkaç satır düşmek vacip oldu sanırım.

Arap dünyası, öteden beri küçük hesapların, kısa vadeli ittifakların, ezeli kinlerin ve timsah gözyaşlarının sel olup aktığı bir coğrafyadır. Esad, kendini hep İsrail karşıtı tavrıyla ortaya koymuş ve bu tavrıyla Arap Ligi''nin ve bölge politikalarının kilit oyuncularından olmuştu. Ancak bunu, Filistin sevgisinden ziyade, önceleri Mısır-Suriye arasını yekvücut bir devlet olarak görme sevdasından, sonraları da Lübnan''ın içişlerine olan merakı ve İsrail''in kuzeye çıkma hevesinin önünde durduğundan yapmış olduğu fazla sorgulanmadı Arap dünyasında.

Tarihin garip bir cilvesi olsa gerek, Klasik İslam''ın en Arap yorumu olarak değerlendirilen Ortodoks Sünni Müslümanlığın ilk siyasi tezahürü olan Emeviler''e de başkent olmuştu Şam. Aynı Şam, yüzyıllar sonra bu kez Heterodoks İslam''ın en heterodoks yorumlarından biri olan Suriye Aleviliği''ni temsil eden birinin pan-Arabizm hayallerine yarenlik etti. Suriye''de bir azınlık olarak iktidara geldiklerinden beri ülkenin çoğunluğu olan Sünniler''e kan kusturan Esad ailesi, en ziyade 1982''de akıllara durgunluk veren hikayesiyle hatırladığımız Hama katliamıyla hatırlansa da, şu sıralar bu gerçek, ne İran''ın, ne Lübnan''daki Hizbullah''ın, ne Suudiler''in, ne Arap Ligi''nin taziye mesajlarında yer alıyor. Ortadoğu''nun haylaz çocuğu, terörizmi destekleyen ülkelerin en marufu, transit TIR''ların baş belası olan Suriye, malum en ciddi rakibi ve en gizli düşmanı olan Saddam Hüseyin''i Körfez Savaşı''nda arkasından vurmuş ve müttefik güçlere sıcak mesajlar sunmuştu. O vakte kadar Ortadoğu''daki muhtemel bir barış sürecinin önündeki en büyük engellerden biri, o gün bugündür de Batı''nın bölgedeki has müttefiklerinin başında geliyor.

Ortadoğu''daki bu değişim süreci, savaşların, askeri darbelerin, suikastların ve şeytani siyasi manevraların içinden geçen pişmiş haşin babaların yerine, Batıda yetişmiş, tırnakları manikürlü ve siyaseti toka ve el sallamalarından ibaret sanan çocuklarının varis olmasıyla mı başladı acaba? İngiltere''den bir veliaht olarak gelir gelmez başlattığı rüşvetten temizlik operasyonuyla onlarca kurt politikacının canını yakmasına, babası tarafından işe ısınsın diye göz yumulan "saf ve temiz çocuk" Beşşar Esed, yetim haliyle ardında Batı''nın desteği olmadan kimbilir kaç gün sırtlayabilir bu yükü? Arkasına alacağı bu desteğin faturası yoksa Golan''a mı çıkacak?

Kullü nefsun zaikatül mevt. Beden ceset olunca, ismin Esed olmuş ne yazar.