Apartheid"i bilmeyen var mı?

Apartheid, Güney Afrika''nın Hollanda asıllı "yerlileri" olan beyaz Boer''lerin ülkeye empoze ettikleri Afrikaanca dilinde ayrılık anlamına geliyor. Apartheid, 1900''lerin başında kurulan Güney Afrika''da tesis edilen ırkçı ve ayrımcı siyasi sistemin resmi adı olmuş ve 1994''e kadar seksen küsür yıl ülkenin gerçek yerlilerine kan kusturmuş. Apartheid, bundan böyle dünyanın hemen hemen bütün dillerine resmi ayrımcılığı ifade eden bir kelime olarak geçmiş.

Güney Afrika''da ayrımcılık yapan resmi politikalar, daha 1911''de iş hayatına düzen getireceği iddia edilen bir kanunla hayat bulmuş. Bu kanuna göre meslekler salt siyahileri ve beyazları kapsayacak şekilde tanımlanmış ve iki ırk arasında ücret farklılıklarının tesisi sağlanmış. 1923''te çıkarılan Şehirleşme Kanunu, siyahilerin oturduğu semtleri gettolaştırarak, beyazların bölgelerinden uzak ve ayrı kurulmasını empoze etmiş. 1950''ler ise, resmi ayrımcı kanunların zirve yılları olmuş. Önce ırklar arasında evlilikler yasaklanmış, ardından her Güney Afrika vatandaşının şu dört ırk kategorisinden hangisine tabi olduğunu gösterir bir kafa kağıdı kanunu çıkarılmış: Beyaz, Melez, Asyalı ve Zenci. 1953 yılı Güney Afrika resmi gazetelerinde, her ırkın ayrı okullarda okuması ve otobüs gibi kamu alanlarında ayrılaşması zorunluluğunu getiren kanunların metnini görmek mümkün.

Ve tabii siyaset de, toplumun iliğine kadar işlemiş olan bu ayrımcılık fikrinden nasibini almış. Başlangıçta tamamen beyazlardan oluşan meclis, artan uluslararası baskılar yüzünden ayrıştırılmış ve zenciler hariç diğer iki ırk için de ayrı bir meclis tesis edilmiş. Güney Afrika Cumhuriyeti bu yüzden, yerel meclisleri de sayarsak, toplam 1190 vekiliyle 11 parlamento, 5 eyalet başkanı, 10 başbakan, 200 bakan ve yaklaşık 1.7 milyon bürokrat ve memuru barındıran 150 bakanlıktan oluşan dev bir bürokrasi canavarı olmuş. Bu bürokratik hengamenin en cüsseli kısmını, vatandaşlarını ırklara göre tasnif ettiğinden her kamu görevi ve sorumluluğunu dört kere yapmak durumunda kalan ve dahası ırklar arası bir evlilikle dahi olsa sisteme karşı çıkan kişileri takip ederek "asayiş"i sağlamak zorunda kalan İçişleri Bakanlığı ve ona bağlı birimler oluşturmuş.

Öyle ki Güney Afrika hükümeti, "apartheid"i temin etmek için her türlü yetkiyle donatılmıştı. 1960''da zencilerin yaptığı bir yürüyüş, bu "yetkiler" kullanılarak rejimin kolluk kuvvetlerince bir katliama dönüştürülmüş ve 69 kişi öldürülmüş, 187 kişi ise ciddi biçimde yaralanmıştı.

Apartheid, azınlık olan beyazların iktidarlarını ve güçlerini temin için kullanılan resmi bir politikanın zorba aracı.

Resmi bir politika aracı olması, "apartheid"i haklı yapar mı acaba? Sayın Cumhurbaşkanı, Sayın Başbakan ve iktidar hülyasıyla hakareti bile sindirmek durumunda kalan bu meclisin sayın milletvekillerinin bu soruya cevaplarını gerçekten merak ediyorum.

Devletin resmi ırkçılık politikaları yüzünden seksen yılı aşkın bir süredir dövülmüş, hırpalanmış, az ücretle çalıştırılmış, devlet ihalelerine girememiş, okullara sokulmamış, kamu alanı olarak addedilmiş her yerde kendileri için "girilmez" levhaları ile karşılaşmış olan zencilerin, bu durumu protesto etmeleri, "devlete cüret ettikleri için hadlerinin bildirilmesini" mi gerektirir? Ben Demirel, Ecevit, Bahçeli ve Yılmaz''ın, o öldürülen 69 zenci hakkındaki yorumlarını gerçekten merak ediyorum. Yoksa zencilere has "Afro" saç uzatmak da siyasi bir sembol mü onların gözünde?

Apartheid, "resmi ayrımcılığı" ifade eden Afrikaanca bir kelime belki. Ancak bu kelimeyi olmasa da ihtiva ettiği anlamı Türkiye''de bilmeyen yok, bundan eminim.