Seçimler ve yabancılar

Türkiye seçime gidiyor. Tabiatıyla kamuoyu da partileri, adayları, seçim bölgelerindeki gelişmeleri ve vaatleri özellikle yakından takip ediyor.

Türkiye''nin seçimlerini dünya da yakından izliyor. Son bir aydır, iş maksatlı olarak seyahatteydim ve sık sık Türkiye''de yatırımda bulunmuş veya bulunma niyetinde olan fon yöneticileriyle bir araya gelme fırsatım oldu. Bunlardan önemli bir kısmı, Türkiye ekonomisi ve son aylardaki gelişmeler hakkında çoğumuzdan daha malumatlı. Ve tabii ki, seçimleri önemsiyorlar; bizlerin bu konudaki yorumlarını ve değerlendirmelerini soruyorlar.

Yabancıları, seçim sonuçları özellikle iki açıdan ilgilendiriyor. Her şeyden önce AB''ye yönelik politika ve yaklaşımlarda radikal bir değişimin olup olmayacağı merakla bekleniyor. Özellikle de Fransa''da Sarkozy''nin cumhurbaşkanı olmasını müteakip yaşanan gelişmelere yeni hükümetin tepkisinin ne olacağı sıklıkla soruluyor.

Ancak daha da önemlisi, üçlü koalisyon döneminde başlatılan ve Ak Parti iktidarında büyük bir hassasiyetle uygulanan istikrar programının geleceğini merak ediliyor. Söz konusu programın Türkiye''yi artısıyla eksisiyle getirdiği nokta ortada. Bugün bu noktada üç soru soruluyor:

n Programda ciddi bir değişiklik olacak mı?

Enflasyonla mücadele, kamu reformları, bütçe disiplini, yabancı sermaye, özelleştirme ve kur politikası gevşeme istenmeyen öncelikli alanlar.

n Programda ciddi bir değişiklik ilan edilmese bile, uygulamaya aynı ölçüde sadık kalınacak mı?

Türkiye''de bugüne dek onlarca farklı program uygulandı. Bunların hemen hepsi başarısızlıkla sonuçlandı. Başarısızlıkların çoğunun ardında programın teorik yanlışlığı veya Türkiye şartlarına uyumsuzluğundan ziyade, uygulamacıların isteksizliği yatıyor. Nitekim, Ak Parti döneminde başarıyla uygulanan programın mimarı bir önceki koalisyon hükümeti olmasına rağmen, koalisyon ortamı bu programın sağlıklı bir şekilde uygulanmasını engellemişti. Seçim sonrasında Ak Parti dışında bir başka partinin hükümet kurması ya da Ak Parti''nin de dâhil olduğu bir koalisyon hükümeti oluşması durumunda, ekonomik programa sadakat ve destek aynı ölçüde sağlanabilecek mi sorusu havada kalıyor.

n Programın eksiklikleri nasıl giderilecek?

İstikrar programının beş yıllık uygulamasının ardından ekonomide her şeyin düzene girdiği söylenemez. İşsizlik, kayıtdışılığın azaltılmasında yeterince mesafe kat edilmemesi, enflasyonda hedefe yaklaşırken artan direnç, arz yönlü katılıklar, aşırı değerli Türk Lirası, cari açık, yüksek reel faiz düzeyi, KOBİ''lerin küresel ekonomiye entegrasyonu, sosyal güvenlik sistemindeki karadelikler artık herkesin kabullendiği başlıca meselelerimizden sadece birkaçı. Ancak mevcut programdan sapmadan bu meselelere yönelik politikaların neler olması gerektiği hususu hâlâ oldukça karanlık.

Partilerin seçim beyannamelerindeki beylik lafların ardına baktığımızda, asla iktidar namzedi hiçbir partinin programda ciddi bir değişikliğe gitmeyeceği mesajının verildiğini görüyoruz. Bu mesajı yabancılar da almış durumda. O bakımdan programın devamı konusunda pek bir endişeleri yok.

İkinci sorunun cevabının ise ilerleyen günlerde daha net ortaya çıkacağını tahmin ediyorlar. Ancak son sorunun cevabını ancak uygulamada görebileceklerini, seçim öncesi vaatlerden bu sorudaki meselelere merhem olabilecek somut bir politikanın çıkmayacağını biliyorlar.

Tüm bunları masaya yatırdıklarında, seçimlerin Türkiye''de çok ciddi bir değişikliğe sebep olmayacağını düşünüyor ve bu çerçevede Türkiye''deki pozisyonlarını değiştirmek konusunda şimdilik bir adım atmıyorlar.

İşte bu sebeple seçimler, yabancıların Halkbank, Albaraka Türk ve Petkim gibi son dönem yatırım imkânlarına iştahlarını pek de etkilemiyor.