Yön arayışı devam ediyor

Önceki hafta, özellikle petrol fiyatlarının düşmesiyle hemen hemen tüm küresel piyasaları saran iyimser havanın, geçen hafta da gelmeye devam eden kötü verilere rağmen kısmen sürdüğünü görüyoruz. Hatırlanacağı gibi, önceki hafta içinde birçok piyasa, sınırlı ama yükselişleri destekleyen bir yön kazanmaya çalışmıştı. Burada kast ettiğimiz iyimserlik, sürdürülebilir bir yükseliş ivmesinin kazanılması değil, tüm gelişmeler aşağı yönlü hareketleri desteklerken, bu hareketlerin ya gelmemiş, ya da sınırlı kalmış olması.

Zira söz konu yön belirleme hareketi, petrol dışında gelen tüm olumsuz haberlere rağmen olmuş, bu durum dip noktasının erişildiği ile ilgili olarak çeşitli yorumlara sebep olmuştu. Dahası, bu yön değiştirme denemesi, farklı piyasalarda farklı oranlarda kendini belli etmiş, tabir caizse piyasalar arasında bir farklılaşma gözlemlenmişti. Geçen haftanın da esas itibariyle evvelki haftanın bir devamı niteliğinde olduğunu şimdilik söyleyebiliriz.

Burada petrolün rolünün kısa vadede belirleyici olduğunu söyleyebiliriz. New York Emtia Borsası''nda vadeli petrol işlemlerinde fiyatların geçen hafta iyice gevşediğini görüyoruz. Petrolün haftanın ilk günü 130 Doların üstünü yeniden denemesine rağmen, hafta içi küçük ve düzenli düşüşler karşısında 126 Dolar civarlarına gerilediği, Cuma günü ise tek bir günde 2,3 Dolar düşerek 123 Doların hemen üstüne yerleştiğini ve böylece haftayı % 4,14''lük bir kayıpla kapadığı kaydedildi.

Öte yandan, hafta içinde gelişmiş ülkelerden gelen çeşitli verilerin hemen hemen hepsi makro ölçekte sıkıntıların devam ettiğini gösterir nitelikteydi. Sözgelimi konut fiyatlarının Nisan''daki % 4,6''lık düşüşün ardından Mayıs''ta da % 4,8 düştüğü ABD''de söz konusu fiyatların 12 ay içinde % 10 ile % 15 arası daha düşeceği tahmin ediliyor. Buna karşılık, ikinci el konut satışlarında her ay daha düşük bir hacmin oluştuğu anlaşılıyor. ABD''de geçen yıla göre ikinci el konut satışlarında % 16''lık bir gerilemenin olduğu gözlemleniyor. İlk el konut satışlarında ise kısmi bir düzelme görüyoruz. Hafta içinde ABD''de yılın ikinci çeyreğinde gayrimenkul hacizlerinin geçen yılın aynı dönemine göre iki katı artmış olduğunu da gördük. Tüm bunlar krizin ilk patlak verdiği konut sektöründe sıkıntıların devam ettiğini gösterir mahiyette.

Öte yandan işsiz sayısında da artışların devam ettiği görülen bu haftada yayınlanan FED''in Bej Kitap, ABD''de birkaç bölgede bazı alanlarda kısmi gelişmeler kaydedildiğini, ancak genel olarak ABD ekonomisinin son 3 ayda zayıfladığını ifade ediyor. Tüketici harcamaları vergi iadeleri ile kısa süreli olarak canlanmış olsa da zayıf bir görünüm arz etmeye ve hâlâ yüksek seyreden petrol fiyatları turizmden ulaştırmaya çeşitli sektörleri doğrudan etkilemeye devam ediyor. İmalat endeksi de çoğu eyalatte ya azalıyor, ya da pek bir gelişme gösteremiyor. Rapor, tarımda da yükselen girdi maliyetleri yüzünden kârlılığın azaldığını ifade ediyor.

Benzer olumsuz haberler AB''den de gelmeye devam ediyor. Burada da imalat kesimi eğilim anketleri, beklentilerin altında sonuçlar üretmeye devam ediyor. Gerilemelerin ardında AB Merkez Bankası''nın faiz oranlarını artırması, enerji ve gıda fiyatlarının artmasının hanehalkı harcama temayülünü azaltması ve değerlenen Avro''nun ihracat üzerindeki menfi tesirinin etkili olduğu ifade ediliyor. Öte yandan perakende satışların % 3,9 azaldığı İngiltere''de 2. çeyrek büyüme oranının % 0,2 seviyesinde kalarak 2001''den bu yana en düşük dönemsel büyüme hızı olarak kayda geçmesi ciddi bir tedirginlik işareti sayılıyor.

Gelişmiş ekonomilerin reel kesimlerinden gelen bu olumsuz haberlere rağmen, hafta içinde küresel piyasaların yükselme yönünde denemeler yaptığı görülüyor. Yine de gelişmiş piyasalarda haftalık kazançların yatay seyrettiğini, Asya da ise hafta içinde ciddi çıkışların olduğunu, Latin Amerika''da ise önemli düşüşlerin yaşandığını görüyoruz. Doğu Avrupa ve Rusya''da da önemli kayıpların olduğu haftada, özellikle sigorta ve telekom hisselerinin prim yaptığını, beklentilerden iyi gelen banka bilançoları sebebiyle banka hisselerinin de kısmen arttığını gözlemliyoruz.

Veriler kötü, ama gelişmeler karışık. Yakın izlemeye devam.