TR
EN
AR
FR
RU
UR
2016 umut vaat ediyor mu?
Yoğun bir yılı geride bırakan Türkiye, 2016 ile beraber seçim takvimi olarak rahat bir dört yıla da giriyor. Ancak bulunduğumuz bölgedeki çatışmalar ve bu çatışmaların Türkiye'ye yansımaları, iç siyaseti 2015'te nasıl etkilediyse 2016 da etkilemeye devam edecek gibi görünüyor.
Örneğin HDP, seçim sathına 'Türkiye'nin partisi' olma iddiasıyla girmiş olsa da, daha son düzlüğü almadan PKK'nin kanatları altından çıkamayacağının altını kırmızı kalemle çizmişti. Örgütün Temmuz'da ateşkesi, baraj yapımlarını bahane ederek bitirmesinin etkilerini HDP'nin 1 Kasım seçim kampanyası döneminde görmüştük. Yatırımları, Türkiye'nin parçası olmaya değil, Suriye ateşinden çıkan alevleri buraya taşıyan 'özyönetim' iddialı yeni bir çatışma sürecineydi. Çözüm sürecinin olmazsa olmazı 'silahları unsurların sınır dışına çıkarılması' hususunda hiçbir adım atmayan örgütün, bölgedeki dengeleri gözeterek farklı planlar peşinde olduğunu söyleyenlere demediklerini bırakmayanlar, bugün ana akım medyada kandırıldıklarını itiraf ediyor, lakin halleri, Sırat Köprüsü'nü gördükten sonra 'cehennem varmış' demeye benziyor. PKK son seçim öncesi silaha sarılıp şehirlerin altına gömdüğü cephaneleri şehir yapılanması YDG-H'li birimlerinin eline vermeseydi, 'birlikte iyi salladık' diye kıkırdayanlarla 'hayırda hayır var' diyerek elini taşın altına koymakta tereddüt edenlerin tabanları da bu planı görmekte geç kalabilir ve şimdi içeride çok daha vahim bir tabloyla karşı karşıya kalabilirdik. Olmadı; lakin olan yine Kürtlere oldu. Örgüte destek vermeyenlerin ceketlerini bile alamadan evlerini terk etmeye zorlandıklarını, Kürt dostu görünen ve örgütü Kürtlerin yegane temsilcisi gören Batı medyası ne hikmetse yazmıyor. 2016'da gerek Türkiye-İsrail konjonktürel yakınlaşması gerek Batı medyasının Türkiye'de yakından ilişkili olduğu Aydın Doğan medyasındaki seçim sonrası yenilgi nedeniyle dönüş gereği, bunun değişebileceğini düşünebilirsiniz, ancak tahminim bunun çok zor olduğu yönünde. Hendek propagandasında, Rusya, İran ve BAE'nin finanse ettiği medya organları daha aktif rol alabilir. Zaten son üç yılda Türkiye'ye karşı önyargıları kemikleşmiş gazeteciler ve halihazırdaki tetikçiler, kah yeni anayasa kah sistem tartışmalarında, aynen Türkiye'nin dış politikası ve PKK problemi konularında da olacağı gibi, algı faaliyetlerini sürdürebilir. Burada hesaba ABD'yi de katmadan olmaz; zira İran'la yapılan nükleer görüşmeleri nedeniyle İsrail Başbakanlık Ofisi'ni bile 'ulusal güvenlik' gerekçesiyle dinleten ABD, bölgedeki yeni plan ve ittifaklarından kısa vadede vazgeçmeyecektir.
Bölgedeki tüm dengeleri alt üst eden, IŞİD denilen ve El Kaide 2.0 olarak tanımlayabileceğimiz yeni nesil bir terör örgütünü gündeme birinci sıradan sokan, devasa bir mülteci krizine yol açan Suriye konusu çözülmedikçe birbirine bağlı ve girift hiçbir sorun da çözülmeyecektir. Ancak Suriye meselesinin 2016 yılında da çözülmesi zor görünüyor. IŞİD'le savaştığını iddia ederek Suriye ve Irak semalarında uçup aslında sahada desteklediği gruplara destek veren koalisyon savaş uçaklarının sayısı arttıkça yeni mülteci akımları olabilir ve IŞİD biteceği yerde daha fazla alana yayılabilir. Bunun sonucunda masum sivilleri savaş zayiatı olarak niteleyerek cehennemin ortasında kaderine terk etmeyi ima eden ve açıktan salık verenleri de bolca görebiliriz 2016'da.
BM Güvenlik Konseyi'nin ortaya Esad'ın geleceği ile ilgili hiçbir plan koymayan kararı, Viyana toplantılarının neredeyse rejimle savaşan en güçlü unsurları dahi terör listesine koymuş olma ihtimali, değil savaşın bitmesine daha da alevlenmesine ve ibrenin Esad lehine dönmesine neden olabilir. Rusya ve İran bugün itibarıyla bu amaçta ortak olarak hareket etmeye devam edecektir ancak ilerleyen süreçte çıkarları çatışabilir. İran'a olan ambargoların kalkması durumunda son 15 ayda %70 civarında düşen petrol fiyatlarının daha da düşmesi bu iki ülke arasındaki çatlaklara sebep olabilir.
Öte yanda Suudi Arabistan, Türkiye ve Katar arasında kurulan ittifak ve buna bağlı olarak Türkiye-İsrail yakınlaşması ABD gözetiminde ve Rusya yönetiminde İran-Irak-Suriye'de gövde bulan Şii hilaline karşı bir inisiyatif olarak hem bölge hem de enerji piyasası savaşlarında karşı uç olarak daha belirgin rol oynama ihtimali olabilir. Körfez'e yakınmış gibi durup aslında karanlıkta kalan farklı bir ajandaya sahip BAE'nin fonladığı think-tank ve medya gruplarının toplantı ve yayınlarından, bu ülkenin mevcut denklemde Rusya'nın mı yoksa İsrail'in mi durduğu alana yaklaşacağını göreceğiz. Bu da hangi cephenin terazide ağır basacağını belirleyen etkenlerden biri olabilir.
Diğer taraftan petrol fiyatlarının düşüşünün enflasyon ve faiz oranlarına etkisi, bir türlü belirsizlikten çıkamayan dünya ekonomisini etkilemeye devam edecektir. Beraberinde Çin'deki yavaşlama, emtia fiyatlarının çakılmasından en çok etkilenen gelişmekte olan ekonomilerin durumu, hatta bugünlerde pek konuşulmayan Yunanistan, hatta İspanya ya da Fransa ekonomilerinin alarm verme ihtimali, dünya finans çevrelerini olduğu gibi Türkiye'yi de etkileyebilir. Hükümet önlemler almaya ve reel piyasaya çeşitli enjeksiyonlarla yapmaya hazır olsa da dolar aşağıya doğru kımıldamadığı müddetçe Türkiye ekonomik durgunluğu hissetmeye devam edecektir. Yabancı yatırımcının geri dönmesinin faydası olabilir ancak Türkiye hakkında çıkan olumsuz haber ve yayınlar sürdükçe bu ihtimal zor. Daha dün Singapur'dan soluk soluğa 'Türkiye'de aynı anda üç patlama olmuş, hayırdır' şeklinde aldığım bir telefon, bu asılsız haberlerin tekrarlanarak yaptığı çarpan etkisini ve yabancı yatırımcıyı Türkiye'den nasıl kaçırdığını düşündürüyor.
Özetle, 2016'nın gelişi 2015'ten daha iyi görünmüyor. Giderek gerilen ve şişen bir balon var, bu balon ABD'deki Başkanlık Seçimleri kampanyalarının da katkısıyla şişmeye devam edecek, lakin patlamayacak; ancak 2017'yi daha belirsiz, daha öngörülemez ve daha riskli hale getirecek diyebiliriz.
Örneğin HDP, seçim sathına 'Türkiye'nin partisi' olma iddiasıyla girmiş olsa da, daha son düzlüğü almadan PKK'nin kanatları altından çıkamayacağının altını kırmızı kalemle çizmişti. Örgütün Temmuz'da ateşkesi, baraj yapımlarını bahane ederek bitirmesinin etkilerini HDP'nin 1 Kasım seçim kampanyası döneminde görmüştük. Yatırımları, Türkiye'nin parçası olmaya değil, Suriye ateşinden çıkan alevleri buraya taşıyan 'özyönetim' iddialı yeni bir çatışma sürecineydi. Çözüm sürecinin olmazsa olmazı 'silahları unsurların sınır dışına çıkarılması' hususunda hiçbir adım atmayan örgütün, bölgedeki dengeleri gözeterek farklı planlar peşinde olduğunu söyleyenlere demediklerini bırakmayanlar, bugün ana akım medyada kandırıldıklarını itiraf ediyor, lakin halleri, Sırat Köprüsü'nü gördükten sonra 'cehennem varmış' demeye benziyor. PKK son seçim öncesi silaha sarılıp şehirlerin altına gömdüğü cephaneleri şehir yapılanması YDG-H'li birimlerinin eline vermeseydi, 'birlikte iyi salladık' diye kıkırdayanlarla 'hayırda hayır var' diyerek elini taşın altına koymakta tereddüt edenlerin tabanları da bu planı görmekte geç kalabilir ve şimdi içeride çok daha vahim bir tabloyla karşı karşıya kalabilirdik. Olmadı; lakin olan yine Kürtlere oldu. Örgüte destek vermeyenlerin ceketlerini bile alamadan evlerini terk etmeye zorlandıklarını, Kürt dostu görünen ve örgütü Kürtlerin yegane temsilcisi gören Batı medyası ne hikmetse yazmıyor. 2016'da gerek Türkiye-İsrail konjonktürel yakınlaşması gerek Batı medyasının Türkiye'de yakından ilişkili olduğu Aydın Doğan medyasındaki seçim sonrası yenilgi nedeniyle dönüş gereği, bunun değişebileceğini düşünebilirsiniz, ancak tahminim bunun çok zor olduğu yönünde. Hendek propagandasında, Rusya, İran ve BAE'nin finanse ettiği medya organları daha aktif rol alabilir. Zaten son üç yılda Türkiye'ye karşı önyargıları kemikleşmiş gazeteciler ve halihazırdaki tetikçiler, kah yeni anayasa kah sistem tartışmalarında, aynen Türkiye'nin dış politikası ve PKK problemi konularında da olacağı gibi, algı faaliyetlerini sürdürebilir. Burada hesaba ABD'yi de katmadan olmaz; zira İran'la yapılan nükleer görüşmeleri nedeniyle İsrail Başbakanlık Ofisi'ni bile 'ulusal güvenlik' gerekçesiyle dinleten ABD, bölgedeki yeni plan ve ittifaklarından kısa vadede vazgeçmeyecektir.
Bölgedeki tüm dengeleri alt üst eden, IŞİD denilen ve El Kaide 2.0 olarak tanımlayabileceğimiz yeni nesil bir terör örgütünü gündeme birinci sıradan sokan, devasa bir mülteci krizine yol açan Suriye konusu çözülmedikçe birbirine bağlı ve girift hiçbir sorun da çözülmeyecektir. Ancak Suriye meselesinin 2016 yılında da çözülmesi zor görünüyor. IŞİD'le savaştığını iddia ederek Suriye ve Irak semalarında uçup aslında sahada desteklediği gruplara destek veren koalisyon savaş uçaklarının sayısı arttıkça yeni mülteci akımları olabilir ve IŞİD biteceği yerde daha fazla alana yayılabilir. Bunun sonucunda masum sivilleri savaş zayiatı olarak niteleyerek cehennemin ortasında kaderine terk etmeyi ima eden ve açıktan salık verenleri de bolca görebiliriz 2016'da.
BM Güvenlik Konseyi'nin ortaya Esad'ın geleceği ile ilgili hiçbir plan koymayan kararı, Viyana toplantılarının neredeyse rejimle savaşan en güçlü unsurları dahi terör listesine koymuş olma ihtimali, değil savaşın bitmesine daha da alevlenmesine ve ibrenin Esad lehine dönmesine neden olabilir. Rusya ve İran bugün itibarıyla bu amaçta ortak olarak hareket etmeye devam edecektir ancak ilerleyen süreçte çıkarları çatışabilir. İran'a olan ambargoların kalkması durumunda son 15 ayda %70 civarında düşen petrol fiyatlarının daha da düşmesi bu iki ülke arasındaki çatlaklara sebep olabilir.
Öte yanda Suudi Arabistan, Türkiye ve Katar arasında kurulan ittifak ve buna bağlı olarak Türkiye-İsrail yakınlaşması ABD gözetiminde ve Rusya yönetiminde İran-Irak-Suriye'de gövde bulan Şii hilaline karşı bir inisiyatif olarak hem bölge hem de enerji piyasası savaşlarında karşı uç olarak daha belirgin rol oynama ihtimali olabilir. Körfez'e yakınmış gibi durup aslında karanlıkta kalan farklı bir ajandaya sahip BAE'nin fonladığı think-tank ve medya gruplarının toplantı ve yayınlarından, bu ülkenin mevcut denklemde Rusya'nın mı yoksa İsrail'in mi durduğu alana yaklaşacağını göreceğiz. Bu da hangi cephenin terazide ağır basacağını belirleyen etkenlerden biri olabilir.
Diğer taraftan petrol fiyatlarının düşüşünün enflasyon ve faiz oranlarına etkisi, bir türlü belirsizlikten çıkamayan dünya ekonomisini etkilemeye devam edecektir. Beraberinde Çin'deki yavaşlama, emtia fiyatlarının çakılmasından en çok etkilenen gelişmekte olan ekonomilerin durumu, hatta bugünlerde pek konuşulmayan Yunanistan, hatta İspanya ya da Fransa ekonomilerinin alarm verme ihtimali, dünya finans çevrelerini olduğu gibi Türkiye'yi de etkileyebilir. Hükümet önlemler almaya ve reel piyasaya çeşitli enjeksiyonlarla yapmaya hazır olsa da dolar aşağıya doğru kımıldamadığı müddetçe Türkiye ekonomik durgunluğu hissetmeye devam edecektir. Yabancı yatırımcının geri dönmesinin faydası olabilir ancak Türkiye hakkında çıkan olumsuz haber ve yayınlar sürdükçe bu ihtimal zor. Daha dün Singapur'dan soluk soluğa 'Türkiye'de aynı anda üç patlama olmuş, hayırdır' şeklinde aldığım bir telefon, bu asılsız haberlerin tekrarlanarak yaptığı çarpan etkisini ve yabancı yatırımcıyı Türkiye'den nasıl kaçırdığını düşündürüyor.
Özetle, 2016'nın gelişi 2015'ten daha iyi görünmüyor. Giderek gerilen ve şişen bir balon var, bu balon ABD'deki Başkanlık Seçimleri kampanyalarının da katkısıyla şişmeye devam edecek, lakin patlamayacak; ancak 2017'yi daha belirsiz, daha öngörülemez ve daha riskli hale getirecek diyebiliriz.
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.