"Hitch" bunları kendine dert etmeye değer mi?

"Kendi hayatımdan daha sıkıcı bir film seyretmek istemiyorum."

[ALFRED HITCHCOCK]

Alfred Hitchcock [1899-1980], bir sinema dehasıydı.

Bana sorarsanız, gelmiş geçmiş en büyük yönetmendir.

70 civarında film yönetti: İp, 39 Basamak, Sapık, Arka Pencere, Kuşlar…

Bunların 37"sinde, "cameo" rollerde [çok kısa] göründü.

"Gerilim" filmlerinin büyük ustası kabul edilir.

Francois Truffaut"nun onunla yaptığı uzun röportajda, mealen, şöyle bir açıklamada bulunur:

"Diyelim bir kadınla adam, restoranda romantik bir akşam yemeği yerken tatlı tatlı sohbet ediyorlar. Masanın altında saatli bomba var ve bundan haberdar değiller. Gerilim budur. İzleyicinin, her şeyi bilmesi gerekir ki, duygu netlikle ortaya çıksın. Belirsizlikten doğan gerilim, makbul değildir."

Önceki gün, Twitter"da "9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel vefat etti" diye söylenti çıktı.

Demirel"in özel doktoru Aylin Cesur, iddiaların asılsız olduğunu açıkladı.

***

Sosyal medya, sıklıkla belirsizlikler ve geçici kesinlikler [yalanlar] üzerinden dandik gerilim üretiyor.

***

Hitchcock"a dönelim.

Sacha Gervasi"nin yönettiği Hitchcock adlı film, ABD ve Avrupa"da vizyona girdi.

Türkiye"de birkaç hafta içinde gösterileceği söyleniyor.

Ünlü filozof Soren Kierkegaard, "varoluşsal yoğunluk"tan bahseder.

Mesela, yüksek bir binadan düşmekteyken hissedilen şiddetli duyguyu hayal edin.

Sanat ve düşünce eserleri, bizi bu tür bir farkındalığa, "varoluşsal yoğunluğa" sevk eder.

Dolayısıyla "gerilim" müstakil bir anlatı türü olabilir, fakat aynı zamanda irademiz ile bizi kuşatan [ve kontrolümüz dışındaki] şeyler arasındaki uyuşmazlığın adıdır.

Kadere inanmaya yöneltir, fakat ferahlatmaz.

Tevekkülü gündeme getirir, fakat garanti vermez.

İhtimalleri, sürprizleri hissettirir, fakat emniyet sağlamaz.

***

Gerilimin karşısında sanırım rehavet yer alıyor.

Galiba asıl mesele, dünyadaki gerilimi tebessümle dengeleyebilmek, tatlandırabilmek.

Dikkat buyurun, gerilimi yok etmekten değil, benimsemekten bahsediyorum.

Ayrıca, "somurtkan rehavet"e de az rastlanmıyor.

Kendini ağırdan satan, belirsizliğe bayılan şom ağızlılara özgü meşum rehavete…

Popüler filozof Slavoj Zizek, Hitchcock"u tereddütsüz yüceltir.

Ona göre Hitchcock, kötülüğü tanınabilir kılmıştır.

Aptallık ve cehaletten doğan zaafın, suça yataklık ettiğini göstermiştir.

Seyirciye, başkalarıyla bütünleşme düşüncesini ortadan kaldıran, karanlık bir ayna tutmuştur.

Ve sanatsal bakımdan, tekrarlanamaz bir eyleme imza atmıştır.

***

Sacha Gervasi"nin filminde, Hitchcock rolünü Anthony Hopkins oynuyor.

Hopkins, Hitchcock"a benzemiş mi?

Açıkçası, daha ziyade Süleyman Demirel"i andırıyor.

Sanırım, Zizek haklı: Gus Vant Sant, Sapık"ı 1998"de yeniden çekince çuvallamıştı.

Benzer şekilde, bizzat Hitchcock"u da beyaz perdede temsil etmek zor.

Hitchcock neden canlandırılamıyor?

Çünkü canlılığını hiç kaybetmedi.

Hal böyleyken, Süleyman Demirel"in herkesçe taklit edilebilmesine ne demeli?