Asmak ya da beslemek.. İşte bütün mesele

Abdullah Öcalan hakkındaki kararın verilmesi ve özellikle, kararın idam olması bütün diğer sonuçlarının yanısıra Türkiye''yi diplomasi ve uluslararası medyanın gündemine oturtmaya yetecektir. Bu yüzdendir ki, Öcalan''a isnad edilen suçlar ve onun tarih önündeki sorumluluğu idamını defalarca gerektirmesine rağmen "Asmayalım istifade edelim" tarzında bir kanaat şimdiden bütün kesimlerde dillendirilmeye başlamıştır. Bunun yanısıra, Türkiye''nin üye olduğu ya da üyelik beklentisi içinde olduğu bütün uluslararası örgütler tarafından Öcalan''ın idam edilmemesi ve idamın Türkiye''yi güç durumda bırakacağı yönünde görüşler de dile getiriliyor. Avrupa Birliği, "Türkiye, cezanın infazının AB''nin ortak değerlerine aykırı olduğunu dikkate almalıdır" demektedir. Bu cümlenin anlamı, Öcalan idam edilirse AB üyeliği konusunun kapanacağıdır.

Aynı şekilde, bu idamın infazı halinde değil AB üyeliği Türkiye''nin Avrupa Parlamentosu''ndan da dışlanacağı haftalardır konuşulmaktadır. Nitekim, AP Başkanı, TBMM Başkanı''na bir mektup yazarak cezanın bazı "insani" gerekçelerle hafifletilmesini istedi. Ve önceki günden beri izliyoruz. Bütün Avrupa ülkeleri, ard arda uyarı tarzında mesajlar yayınlıyorlar. Bütün bunların anlamı, bütün mesajların ana fikri nedir? Şu... Türkiye''nin 30 bin kişinin katili ve vatanı bölmek isteyen bir hain olarak yargılayıp cezalandırdığı Öcalan, Batı nezdinde hâlâ siyasi bir kişiliktir. Avrupa, Öcalan''ın bu siyasal kimliğini kendi topraklarında geliştirmesine izin vermedi ama, orta ölçekte destek sağlamaya devam edeceğini her fırsatta göstermeye devam ediyor. Her ne kadar Öcalan mahkemede ABD hariç bütün ülkeleri sıradan suçlayıp çıksa da; Avrupa tıpkı PKK liderinin mahkemede söylediği gibi Kürt meselesi üzerinden Türkiye''ye baskı yapmaya devam edecektir. Gelelim ABD''ye...

Cezanın infazı konusunda en esnek görünen ve halen idam cezasının uygulandığı tek NATO ülkesi olan ABD bile iki arada bir derede görünüyor. Ya da bu görüntüye oynuyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, yargılamanın normal olduğunu söylüyor ama ardından, bu olayın "Türkiye''nin Kürt kökenli vatandaşlarıyla diyalog için bir fırsat" olduğunu söylüyor. Öcalan asıldığı takdirde ortada bir diyalog imkanı kalmayacağına göre!..

Tam bu noktada Öcalan''ın, avukatı Hasip Kaplan''a söylediği şu sözleri bir kez daha hatırlamakta yarar var: "Siz avukatlar olarak savunmayı hazırlayın. Bunun önemsemiyorum. Benim hakkımdaki kararı NATO ve ABD verecek" demişti.

Kaplan, diğer avukat Ercan Kanar''la birlikte duruşmanın birinci günü davadan çekilmişti. Şimdi, eğer talep olursa davanın Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi sürecine katılabileceğini söylüyor. Kaplan, AİHM''de çok sayıda dava takip etmiş ve birçoğunu da kazanmış deneyimli bir avukat. Avukat Kaplan''la karar sonrası ''Öcalan davası''nı konuştum. "Kararın Abdullah Öcalan''ı şaşırttığını zannetmiyorum. Bu birçoğumuz gibi onun için de baştan belliydi" dedi. Peki bundan sonra ne olacak? "Önemli olan iç hukuk yollarının, Yargıtay safhasının ne zaman ve nasıl tamamlanacağı. Ancak, bu süreç nasıl geçerse geçsin karar büyük ihtimalle AİHM''ye gider. Bu mahkemenin dosyayı incelerken dikkate alacağı en önemli husus ise adil yargılama olup olmadığıdır."

Adil yargılama önemli. Sadece mahkeme başkanının kibar ve demokrat bir yönetim sergilemesi adil yargılama yapıldığını göstermiyor. AİHM, Türkiye''nin de altına imza attığı sözleşmeye aykırı bir durum tespit ederse kararı bozabilir. Ancak, infaz için acele edenlerin her halükarda AİHM''nin vereceği kararı beklemesi lazım. Çünkü, karar verilinceye kadar infaz kesinlikle durduruluyor. Kaplan, "11 No.''lu protokolle AİHM yargılamaları hızlandı" diyor ama Öcalan için acele edileceğinden pek emin olmamalıyız. Ayrıca, zaten şu anda Türkiye''ye iade edilişiyle ilgili başka bir dosyası mahkemenin önündedir.

Avrupa''nın Öcalan''ın asılması konusunda ne düşündüğü belli. Bu şartlar altında AİHM''den idamın onayı gibi bir karar çıkması ihtimal dışıdır. Nitekim, aynı mahkeme ünlü Soering Kararı''nda üstelik muhatabı ABD olduğu halde idam aleyhtarı bir karar vererek tutumunun Türkiye''ye özgü olmadığını da göstermiş oldu. İngiltere''de tutuklu bulunan ve ABD''ye iadesi halinde idam edilecek olan Soering''in iadesi AİHM kararıyla durdurulmuştu. Aralarında ünlü "dışkı yedirme davası" da bulunan ve tamamına yakını Kürt kökenli vatandaşların uğradığı haksızlıkları konu olan birçok şikayette Türk hükümeti aleyhine karar veren bir mahkemenin şimdi tavır değiştirmesini beklemek hayalciliktir. Geriye, Türkiye''nin AİHM''in alacağı kararlara uyup uymayacağı konusu kalıyor.

AİHM kararları bağlayıcı değil ancak, içinde bulunduğumuz durum bazılarının söylediği gibi "Asarız, sonra da AİHM''e para cezası öder kurtuluruz" diyerek geçiştirilebilecek kadar basit de değil. Öyle olduğu için, 10 gün önce DGM''lerin yargılama heyetinde yer alan askeri hakimler bugün yerlerinde bulunmuyorlar.